سامال ءۇنى سالقار دالانىڭ ءان كوگىندە قالىقتاعان كەنەن ازىرباەۆتىڭ تۋعانىنا – 135, قارا ءسوزدىڭ زەرگەرى جۇسىپبەك ايماۋىتوۆتىڭ دۇنيەگە كەلگەنىنە بيىل 130 جىل. قاسيەتتى قازاق جىرىنىڭ قۇلاگەرى اتانعان ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ, ولەڭدە دە, ومىردە دە ءورىسىن تارىلتپاعان سۇلۋ ءسوزدىڭ ساردارى اقىن ساكەن سەيفۋلليننىڭ, پوەزيا, پروزا, دراما سىندى ادەبيەتتىڭ بىرنەشە سالاسىندا ءونىمدى ەڭبەك ەتىپ, وشپەس ءىز قالدىرعان بەيىمبەت ءمايليننىڭ, ەل تاريحىندا ەسىمى التىن ارىپپەن قاشالاتىن مەملەكەت قايراتكەرى تۇرار رىسقۇلوۆتىڭ, قازاق باستاۋىش مەكتەبىنىڭ تەورەتيكالىق جانە پراكتيكالىق نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى, ءتىلتانۋشى-تۇركىتانۋشى تەلجان شونانوۆتىڭ, ۇلت رۋحىن وياتام دەپ قيلى زاماننىڭ قىسپاعىنا ىلىنگەن قايراتكەر, پۋبليتسيست سۇلتانبەك قوجانوۆتىڭ تۋعانىنا 125 جىل تولادى. وسى ورايدا قازاقتان شىققان تۇڭعىش اكادەميك قانىش ساتباەۆتىڭ, ءتىل ءبىلىمى سالاسىنداعى العاشقى قازاق پروفەسسورى, تۇركىتانۋشى, پەداگوگ قۇدايبەرگەن جۇبانوۆتىڭ, ۇلتتىق تەاتر ونەرىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى ەلۋباي ومىرزاقوۆتىڭ تۋعانىنا – 120, قازاق بەينەلەۋ ونەرىنىڭ حاس شەبەرى ءابىلحان قاستەەۆ پەن ۇلتتىق ارحەولوگيا مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاعان حالقىنىڭ دارا پەرزەنتى الكەي مارعۇلاننىڭ دۇنيە ەسىگىن اشقانىنا 115 جىل تولاتىنىن دا ايرىقشا اتاي كەتكەن ءجون.
سانالى عۇمىرىندا تەاتر ساحناسىنداعى تالاي سۇيەكتى رولدەردى سومداپ, «تاقيالى پەرىشتە» كينوفيلمىندەگى انا بەينەسىمەن حالىق جۇرەگىندە ماڭگى قالعان حالىق ءارتىسى ءامينا ومىرزاقوۆانىڭ, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسىندا ەرەن ەرلىگىمەن تانىلعان قوس بىردەي كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارى نۇركەن ءابدىروۆ پەن ءبىلىس نۇرپەيىسوۆتىڭ تۋعانىنا بيىل 100 جىل.
جان سىرىن ولەڭگە جايىپ سالىپ, ماحاببات, دوستىق, تۋعان جەر سياقتى ماڭگىلىك تاقىرىپتاردى جىر تىلىندە كەستەلەگەن اقىن, اۋدارماشى ءىزتاي مامبەتوۆ, قازاق باسپاسوزىندە ايشىقتى ءىز قالدىرعان قايراتكەر-قالامگەر كاكىمجان قازىباەۆ, قازاق بەينەلەۋ ونەرىندەگى تۇعىرى بيىك تۇلعامىز گۋلفايرۋس يسمايلوۆا, حالقىنىڭ سۇيىكتىسىنە اينالعان ايگىلى تەاتر جانە كينو اكتەرى قاسىم جاكىباەۆتاردىڭ 90 جىلدىعى.
قازاق رۋحانياتىندا ەسىمدەرى ايرىقشا اتالاتىن بالالار ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى بەردىبەك سوقپاقباەۆ پەن جازۋشى-ساتيريك شونا سماحان ۇلى, ايگىلى ارحەولوگ كەمەل اقىشەۆ, سونىمەن قاتار ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش قورعانىس ءمينيسترى, ارميا گەنەرالى, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, حالىق قاھارمانى ساعادات نۇرماعامبەتوۆ پەن حالىق قاھارمانى راقىمجان قوشقارباەۆتىڭ تۋعانىنا دا بيىل 95 جىل تولماق.
ناق وسى جىل «ولەڭ, سەنى ايالاپ وتەم» دەيتىن ءوزىنىڭ ايگىلى تۇجىرىمداماسىمەن جىرعا عاشىق جۇرەكتەرگە داۋا بولعان قازاقتىڭ اياۋلى اقىن قىزى فاريزا وڭعارسىنوۆا, قارا ءسوزدىڭ قاسيەتىن ەمىپ, كەيىنگىگە تەلەگەي-تەڭىز مۇرا قالدىرعان مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى جازۋشى ءابىش كەكىلباەۆ ورتامىزدا بولسا 80 جاسقا كەلەر ەدى. اماندىق بولسا, جازۋشى ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ – 95, ءان ونەرىنىڭ ساڭلاعى اتانعان قازاقتىڭ ەركە قىزى بيبىگۇل تولەگەنوۆا مەن قازاق ادەبيەتىنىڭ تاريحىن, تەورياسىن, ماعجان جۇماباەۆ سياقتى تولاعاي تۇلعالاردىڭ ءومىرىن ىندەتە زەرتتەگەن كورنەكتى عالىم شەريازدان ەلەۋكەنوۆ – 90, قازاقتىڭ قيلى تاعدىرىن قالامىنا ارقاۋ ەتىپ, «التىن تامىر», «كومبە», «قازاقتار» سىندى بىرقاتار ىرگەلى شىعارما جازعان مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, جازۋشى قويشىعارا سالعارين, بولاشاق ۇرپاقتىڭ رۋحاني دامۋىنا ازىق بولاتىن بەس بىردەي ىرگەلى مونوگرافيانىڭ اۆتورى, ايتۋلى عالىم امانگەلدى ايتالى, پارلامەنت سەناتىنىڭ تۇڭعىش توراعاسى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ومىربەك بايگەلدى مەرەيلى 80 جاسقا كەلەدى.
قازاق ءباسپاسوزىنىڭ قاراشاڭىراعى «Egemen Qazaqstan» گازەتى دە 2019 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا عاسىر تويىن تويلاماق. قازاق جۋرناليستەرىنىڭ بىرنەشە شوعىرىن قالىپتاستىرعان ابىز باسىلىمدا حالقىمىزدىڭ تالاي قابىرعالى قالامگەرى قىزمەت ەتتى. سولاردىڭ قاتارىندا ۇزاق جىلدار بويى «Egemenniń» ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى قىزمەتىن اتقارعان جۋرناليست سالامات حايداروۆتىڭ بيىل 100 جىلدىعى. ءبىر كەزدەرى باسىلىمنىڭ باس رەداكتورى بولعان, قازاق باسپاسوزىندە ەلەۋلى ەڭبەك ەتكەن بالعابەك قىدىربەك ۇلىنىڭ 90 جىلدىعى دا گازەتىمىزدىڭ مەرەيلى بەلەسىمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىر. سونداي-اق بيىل ۇلت رۋحانياتىنىڭ التىن ورداسى قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ قۇرىلعانىنا 85 جىل تولاتىنىن, «قازاق ادەبيەتى» گازەتى 85 جاسقا كەلگەنىن ويلى وقىرمان قاۋىم بىلە جۇرگەنى دۇرىس.
ءبىز كەلتىرگەن مالىمەتتەر وسى جىلى ەل بىلۋگە ءتيىس مەرەيلى كۇندەردىڭ ءبىر پاراسى عانا. بۇدان بولەك, تاريحىمىزدا ويىپ تۇرىپ ورىن الاتىن بىرقاتار ءىرى وقيعالاردىڭ دوڭگەلەنگەن داتاسى ەنشىمىزدەگى جىلمەن قاتار كەلەتىنىن ەسكەرگەن ءجون. قالامىمىزعا ىلىنگەن «دارا تۇرار داتالار» توي ءۇشىن, بولماسا دۇرمەك ءۇشىن ەمەس. حالقى ءۇشىن ادال ەڭبەك ەتكەندەردىڭ ەسىمدەرىن ۇرپاق ساناسىندا الديلەي الساق, ارامىزدا جۇرگەن اسىلدارىمىزدى ارداقتاي بىلسەك دەگەن يگى تىلەك قانا.
ارمان وكتيابر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
