قارجى مينيسترلىگى مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ توراعاسى مارات سۇلتانعازيەۆ كەلتىرگەن دەرەكتەر مەن تۇسىندىرمەلەرگە سۇيەنە وتىرىپ, وسى جونىندە بايانداعاندى ءجون كوردىك. ويتكەنى قارىز قۇرىعىنا ىلىككەن كاسىپكەرلەر ءۇشىن بۇل شارانىڭ ماڭىزى زور.
جالپى, سالىقتىق بەرەشەگى بار جەكە تۇلعالاردىڭ سانى ەلىمىز بويىنشا 1 238 622 بىرلىكتى قۇرايدى ەكەن.
سالىق تۇرلەرى بويىنشا بەرەشەكتىڭ ەڭ كوبى كتس (كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعى) ۇلەسىندە, بۇل – 149,2 ملرد تەڭگەنى نەمەسە 41,6 پايىزدى قۇرايدى. ال ققس (قوسىمشا قۇن سالىعى) بويىنشا بەرەشەك – 130,7 ملرد تەڭگە نەمەسە 36,4 پايىزىنا تەڭ.
ەندى ەكونوميكالىق قىزمەت تۇرلەرى بويىنشا كەلسەك, تولەنبەگەن سالىقتىڭ ەڭ كوپ بولىگى (123,3 ملرد تەڭگەسى نەمەسە 36,9 پايىزى) كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا, (98,1 ملرد تەڭگەسى نەمەسە 29,3 پايىزى) قۇرىلىس سالاسىنا, (35,7 ملرد تەڭگەسى نەمەسە 10,7 پايىزى) تاۋ-كەن ونەركاسىبىنە تيەسىلى. وڭىرلەر بويىنشا ەڭ ۇلكەن بەرەشەك قاراعاندى وبلىسىنىڭ ۇلەسىندە. وسى وبلىس كاسىپكەرلەرىنىڭ 55,9 ملرد تەڭگە وتەلمەگەن بورىشى بار. بۇل رەسپۋبليكالىق بەرەشەكتىڭ 15,6 پايىزىن قۇرايدى. سونداي-اق الماتى قالاسى بويىنشا بەرەشەك – 54,2 ملرد تەڭگە (15,1 پايىز); شىمكەنت قالاسى بويىنشا – 48,0 ملرد تەڭگە (13,4 پايىز); شىعىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا – 39,3 ملرد تەڭگە (10,9 پايىز).
م.سۇلتانعازيەۆ زەرتتەۋلەر بويىنشا كاسىپكەرلەر موينىندا سالىقتىق بەرەشەكتەردىڭ قالىپتاسۋىنا كوبىنەسە, بيزنەس جۇرگىزۋدەگى ساۋاتتىلىقتىڭ تومەندىگى نەمەسە كاسىپكەرلەر اراسىندا ءوزارا قارىزدىڭ قالىپتاسۋىنان مۇمكىندىكتىڭ شەكتەلۋى, ەندى ءبىر جاعدايدا نەمقۇرايدىلىق پەن سىلبىرلىق سەكىلدى فاكتىلەردىڭ تۇرتكى بولاتىندىعىن ايتىپ ءوتتى. سونداي-اق ول سالىقتىق امنيستيانى جۇرگىزۋ ءۇشىن قارجى مينيسترلىگىندە زاڭناماعا ءتيىستى تۇزەتۋلەر ازىرلەنىپ, بۇگىندە پارلامەنت سەناتىنىڭ قاراۋىنا بەرىلگەنىن اتاپ ءوتتى.
«تۇزەتۋ جوباسى شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە 2018 جىلدىڭ 1 قازانىنا سايكەس, 2019 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا دەيىن نەگىزگى قارىزىن تولەگەن جاعدايدا ءوسىمپۇل مەن ايىپپۇلداردى ەسەپتەن شىعارۋدى قاراستىرادى. بۇل رەتتە 2018 جىلعى 1 قازانداعى جاعدايعا سايكەس ەسەپتەلگەن ايىپپۇل سوماسى, ال نەگىزگى قارىز سوماسىن تولەۋ كۇنىنە دەيىن ەسەپتەلگەن ءوسىمپۇل سوماسى ەسەپتەن شىعارىلادى», دەپ ءتۇسىندىردى
م. سۇلتانعازيەۆ.
مكك توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, ءوسىمپۇلدار مەن ايىپپۇلداردى ەسەپتەن شىعارۋ سالىق كودەكسىنە نەمەسە وڭالتۋ جانە بانكروتتىق تۋرالى زاڭناماعا سايكەس سالىقتاردىڭ تولەۋ مەرزىمىن ۇزارتقان نەمەسە وڭالتۋ راسىمىندە تۇرعان سالىق تولەۋشىلەرگە دە قاتىستى بولادى.
ايتا كەتۋ كەرەك, امنيستياعا ىلىكپەيتىندەر قاتارىندا باقىلاۋدى تالاپ ەتەتىن ءىرى سالىق تولەۋشىلەر; جەراستى سۋلارىن, ەمدىك بالشىقتى الۋ قۇقىعىنا يەلىك ەتەتىن جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردان باسقا جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار; اكتسيزدەلەتىن تاۋارلاردى وندىرۋشىلەر; كاسىپكەرلىك قىزمەتپەن نەمەسە جەكە تاجىريبەمەن اينالىسپايتىن جەكە تۇلعالار بار.
كوميتەت توراعاسى سالىق امنيستياسىنا ءتيىستى سالىق تولەۋشىلەردىڭ الدىن الا تىزىمىنە كىرگەن سالىق تولەۋشىلەرگە بۇگىندە سالىق تولەۋشى كابينەتىنە قىسقاشا اقپاراتتىق حابارلاما جولدانعانىن ايتتى. سالىق تولەۋشى كابينەتى جوقتارعا 2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ مەكەنجايلارى بويىنشا پوشتامەن تاراتىلادى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىندا كاسىپورىنداردىڭ قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتىن ساۋىقتىرۋ ماقساتىندا ايىپپۇلداردى جانە وسىماقىلاردى ەسەپتەن شىعارۋ ءۇشىن سالىق امنيستياسى ءۇش رەت (1997-1999 جىلدارى, 2011 جانە 2015 جىلدارى) جۇزەگە اسىرىلدى. وسىلايشا ءار جولى كاسىپورىنعا جينالعان بورىشىنان قۇتىلىپ, زاڭدى كوممەرتسيالىق قىزمەتىن جالعاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرىلدى.
قارجى مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, سوڭعى ەكى اكتسيا (2011 جانە 2015 جىلدار) كەزىندە ايىپپۇلدار مەن وسىماقىلاردى قوسقاندا جالپى سوماسى 143,7 ملرد تەڭگەلىك قارىز ەسەپتەن شىعارىلدى, ونىڭ ىشىندە 2011 جىلى – 23,1 ملرد تەڭگە, 2015 جىلى – 120,6 ملرد تەڭگە.
سۇڭعات ءالىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
