ءازىز جۇرەك

1977 جىل بولار, ءوزىم قىزمەت ىستەپ جۇرگەن كوكشەتاۋداعى وبلىستىق گازەتتىڭ رەداكتورى جانايدار مۋسين اعامىزدىڭ «اق الاڭ» اتتى العاشقى رومانى «جازۋشى» باسپاسىنان جارىق كوردى. بۇل جاعداي كوكشەتاۋلىقتار ءۇشىن ايتا قالارلىقتاي قۋانىشتى ادەبي-مادەني وقيعا بولعانى تۇسىنىكتى شىعار. ال ەندى كوپ ۇزاماي وسى كىتاپ جايىندا رەسپۋبليكالىق «جۇلدىز» ادەبي جۋرنالىندا سول كەزدەگى ەسىمى ەلگە تانىمال, دۇركىرەپ تۇرعان اتاقتى جازۋشى ءازىلحان نۇرشايىقوۆتىڭ ءىلتيپاتتى رەتسەن­زيا-پىكىر جاريالاتۋى «اق الاڭدى» اق جول­عا ءتۇسىرىپ, باعىن اشىپ, ونىڭ اۆتورىن دا دەمەپ, ابىروي-بەدەلىن بيىك­تەتە كوتەرىپ جىبەرگەنى راس ەدى. ازاعاڭ سول ماقالاسىندا ءوز كوڭىلىندە اۆتورعا دەگەن جۋرناليستىك رۋحاني تۋىستىق سەزىمى ويانعانىن جاسىرماي ايتادى.

1977 جىل بولار, ءوزىم قىزمەت ىستەپ جۇرگەن كوكشەتاۋداعى وبلىستىق گازەتتىڭ رەداكتورى جانايدار مۋسين اعامىزدىڭ «اق الاڭ» اتتى العاشقى رومانى «جازۋشى» باسپاسىنان جارىق كوردى. بۇل جاعداي كوكشەتاۋلىقتار ءۇشىن ايتا قالارلىقتاي قۋانىشتى ادەبي-مادەني وقيعا بولعانى تۇسىنىكتى شىعار. ال ەندى كوپ ۇزاماي وسى كىتاپ جايىندا رەسپۋبليكالىق «جۇلدىز» ادەبي جۋرنالىندا سول كەزدەگى ەسىمى ەلگە تانىمال, دۇركىرەپ تۇرعان اتاقتى جازۋشى ءازىلحان نۇرشايىقوۆتىڭ ءىلتيپاتتى رەتسەن­زيا-پىكىر جاريالاتۋى «اق الاڭدى» اق جول­عا ءتۇسىرىپ, باعىن اشىپ, ونىڭ اۆتورىن دا دەمەپ, ابىروي-بەدەلىن بيىك­تەتە كوتەرىپ جىبەرگەنى راس ەدى. ازاعاڭ سول ماقالاسىندا ءوز كوڭىلىندە اۆتورعا دەگەن جۋرناليستىك رۋحاني تۋىستىق سەزىمى ويانعانىن جاسىرماي ايتادى. ول كىتاپ شىقپاي جاتىپ-اق روماننىڭ قولجازباسىنا جابىق پىكىر دە جازعان ەكەن. سوندا اۆتورى كىم ەكەنىن بىلمەي تۇرىپ-اق قولجاز­بانى ۇناتقان, ودان كەلەشەكتە ادە­بيە­تىمىزدىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرىنىڭ ءبىرى شىعادى-اۋ دەگەن ءۇمىتىن دە جاسىرماي ايتقان. ارتىنان سول قولجازبا كورنەكتى كىتاپ بولىپ شىققاسىن دۇكەننەن ساتىپ اكەلىپ, قايتادان كوز جۇگىرتىپ قاراعان. سودان ونىڭ اۆتورى سوناۋ شالعايداعى الىس ەلدە جاتىپ, وبلىستىق گازەتتىڭ رەداكتورى دەيتىن جاۋاپتى دا اۋىر قىزمەتتى اتقارا ءجۇرىپ مىناداي كەسەك دۇنيە, كۇردەلى رومان جازعانىنا ازاعاڭنىڭ ءازىز جۇرەگى رياسىز قۋانعان. ءيا, ول كىسىنىڭ كوپ ادامنان بولەك ءبىر قاسيەتى سول, باسقالاردىڭ تابىسىنا, ساتتىلىگىنە جارقىلداپ, جارقىن جۇزبەن قالتقىسىز قۋانا ءبىلۋشى ەدى.

وسى جايتتەن سوڭ ازاعاڭ مەن جانايدار اعانىڭ عانا ەمەس, ازاعاڭ مەن جالپى كوك­شە­تاۋدىڭ اراسىنا دا ءبىر كوزگە كورىنبەس دانەكەر ءجىپ تارتىلىپ قالعانداي ەدى. جازۋشىعا دەگەن قۇرمەت-سۇيىسپەنشىلىكتىڭ ءدال وسىنداي تولعاعى جەتىپ لۇپىلدەپ تۇرعان شاعىندا, دالىرەك ايتقاندا, 1980 جىلدىڭ كۇزگى ەگىن وراعى قىزىپ تۇرعان قىركۇيەگىندە باياعى ەل ارالايتىن جۋرناليستىك ادەتپەن ازاعاڭ سالىپ ۇرىپ كوكشەتاۋعا كەلە قالسىن.

ءازىلحان اعا سودان جانايدار ءمۋسيندى جانىنا ەرتىپ, اۋدانداردى ارالاپ كەتتى. سول كەزدە ۆولودار, رۋزاەۆ جانە زەرەندى اۋداندارىندا بولعانىن بىلەتىنمىن. الماتىعا قايتىپ ورالعان سوڭ جازىپ جاريالاتقان جولجازبا وچەركىن «قازاق ادەبيەتى» گازەتى­نەن وقىدىق, ۇمىتپاسام. سوندا ازاعاڭ كوكشەتاۋ ءوڭىرىنىڭ اتاقتى اۋپارتكوم حاتشىلارى بايان جانعالوۆ, ماۋلەتباي كارى­موۆ, تاتكەن بوقانوۆتاردىڭ ءبىتىم-بولمىس, بەينەلەرىن ادەمى سۋرەتتەپ, ەل مەن جەردى, ەڭبەك تىنىسىن كەلىستىرە جازعانى ءالى ەسىمدە.

جىلدار جىلجىپ ءوتىپ جاتتى. مەن الماتىعا قونىس اۋدارىپ, اۋەلى «جۇلدىز» جۋرنالىندا, ودان سوڭ رەسپۋبليكالىق باسقا باسىلىمداردا قىزمەت ىستەي باستادىم. 1991 جىلدىڭ مامىرىندا كوكشەتاۋ وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى بولىپ ىستەپ جۇرگەن جەرىنەن جانايدار اعامىز دا مەڭدەگەن اۋىر ناۋقاستان باقي ساپارىنا اتتانىپ كەتە باردى. وسىدان بەس جىل وتكەندە, اياۋلى اعامىزدىڭ 60 جىلدىعى قارساڭىندا, دالىرەك ايتقاندا, 1996 جىلدىڭ قاڭتارىندا الماتىداعى ماعان ونىڭ ءىنىسى, زاڭ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرى ەركىن بايمۋرزين حابارلاسىپ, جاكەڭ تۋرالى كىتاپ شىعارعالى جاتقاندارىن ايتىپ, سوعان, لاجى بولسا, ءازىلحان نۇرشايىقوۆتىڭ ەستەلىك لەبىزىن جازدىرىپ الساڭىز دۇرىس بولار ەدى دەگەن ءوتىنىشىن ايتتى.

شىنى كەرەك, بۇرىن سويلەسىپ كورمەگەن, مەن سىرتتان جاقىن تارتىپ, جاقسى كورىپ جۇرسەم دە ءوزىمدى مۇلدەم تانىمايتىن ۇلكەن جازۋشىعا جۇرەكسىنە, ىشتەي قوبال­جۋلى كوڭىلمەن تەلەفون سوققانىم راس. الىستان اسقار تاۋداي كورىنەتىن ازاعاڭ جاقىنداعى ادامدى دا قاسىنا جاقىندات­قىش, جانىنا جاقىن تارتقىش, شىنىمەن-اق, شىنايى كىشىپەيىل, جالپىعا بىردەي جاناشىرلىق جايدارمان پەيىلدەن جازبايتىن جان ەكەن. بالكىم, ول كەزدە بىردەن ءدال وسىلاي ويلاعان جوق شىعارمىن. بىراق جانىمنىڭ تەرەڭىندە ازاعاڭا دەگەن ءدال وسىنداي قۇرمەت پەن ءىلتيپات ءاردايىم بۇلكىل­دەپ جاتقانى راس. كەيىنگى جىلدار­داعى جيىرەك جۇزدەسۋلەرىمىز, سويلەسۋلە­رىمىز, ازداعان ارالاسۋ وسى ويىمدى بەكىتە تۇسكەندەي.

ءازىلحان اعا سول جولى مەنىڭ ءوتىنىشىم بويىنشا ءوزى اۋىرىپ جاتقانىنا قاراماستان مارقۇم ج.مۋسين تۋرالى ون شاقتى كۇننەن ۇزاتپاي «جانايدار جانە ونىڭ جەرلەستەرى» دەگەن ەكى باسپا تاباققا جۋىق جازۋشىلىق تولعانىس ەستەلىگىن جازىپ شىعىپ, مەنىڭ قولىما ۇستاتتى. ەستەلىكتى الۋعا باراردا كادىمگىدەي تولقىعانىم ەسىمدە. جانايدار اعا تۋرالى ءوزىمنىڭ دە جازعان ولەڭىمدى الا بارىپ, ازاعاعا بەرىپ ەدىم (كەيىن ول ولەڭىم ج.ءمۋسيننىڭ مەرەيجاسىنا وراي «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنە شىققان بولاتىن). سوندا حاليما اپايدى كوردىم. ال ءازىلحان اعانىڭ سول ەستەلىك ماقالاسى تۋرا ون جىلدان كەيىن, 2006 جىلى «كوكشەنىڭ ءار تاسىندا اتى قالعان» دەپ اتالاتىن, جازۋشى-جۋرناليست ج.مۋسين تۋرالى ەستەلىكتەر كىتابىندا جا­رىق كوردى. وسى ءىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن جىگىتتەردىڭ ەسكەرمەگەن بەيقامدىعىنان ازاعاڭنىڭ قولىنا ول كىتاپتىڭ تيە قوي­ما­عانىن ءبىلىپ, مەن ەركىن بايمۋرزيننەن كىتاپتى الدىرتىپ, اعانىڭ قولىنا تاپسىردىم.

كوكشەتاۋ ساپارىندا بولعانىنا 16 جىل وتكەندە جازىلعان ەستەلىك ماقالاسىن وقي وتىرىپ ازاعاڭنىڭ جادىنا, كىسى تانىعىش­تىعىنا, وقيعالاردىڭ ورمەگىن سەتىنەتپەي, جۇيەلەپ وربىتۋىنە قايران قالعاندايسىڭ. كۇندەلىك جۇرگىزەتىن ۇقىپتىلىقتان ادام­دىق ءارى قالامگەرلىك ۇلىلىققا دەيىن ءبىر-اق قادام ەكەنىن وسى ءجايت اڭعارتىپ تۇرعانداي. ديالوگتار, ەموتسيالار, تانىسۋلار, اڭگىمە-دۇكەندەر, كەزدەسۋلەر – ءبارى قاز-قالپىندا مارجانداي ءتىزىلىپ سۋرەتكە تۇسكەن. سونداي قاراپايىم. سونداي نانىمدى. سونداي عا­جاپ. ءاربىر كۇننىڭ وقيعاسى ساعاتىنا دەيىن قولمەن قويعانداي تاقىلداپ سايراپ تۇر. جانايدار ءمۋسيننىڭ قالامگەرلىك, جۋرنا­ليس­تىك ءھام ادامي جارقىن بەينەسىنە ورنا­تىلعان ەڭ جاقسى, ەڭ ىقىلاستى, بەيىلدى ەسكەرتكىشتەردىڭ ءبىرى دە وسى ازاعاڭ ەستەلىگى بولسا كەرەك. سول ءۇشىن وسىناۋ ۇلى جۇرەككە ءوزىمدى العىسكەر دە, قارىزدار سەزىنگەندەيمىن.

«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ الماتى بولىمشەسىندە قىزمەت ىستەۋىمە بايلانىستى اسىرەسە, سوڭعى ەكى-ءۇش جىلدا ءازىلحان اعا­مەن تەلەفون ارقىلى جيىرەك سويلەسىپ, ءوزى­مەن دە ارا-تۇرا كوزبە-كوز جيىرەك ۇشىرا­سىپ ءجۇردىم. بۇل دۇنيەدە قورعانبەك دەگەن جۋرناليست قالامگەر بار ەكەنىن ءازىلحان نۇرشايىقوۆ سياقتى الاش ارداقتىسىنىڭ تانىپ-ءبىلۋ فاكتىسىنىڭ ءوزى-اق مەن ءۇشىن زور باقىتپەن بارابار-تىن. «قىزعىزستان: ءبىر ءۇمىت, ءبىر كۇدىك» دەگەن ماقالام تۋرالى: «قورعانبەك, سەنىڭ بۇل ماقالاڭدى مەن ماقالا دەپ ەمەس, قىرعىزستان تۋرالى پوەما دەپ قابىلدادىم» دەپ توبەمدى كوككە جەت­كىزە كوڭىلىمدى وسىرگەنى ەستەن ءسىرا كەتەر مە.

2010 جىلدىڭ ماۋسىم ايىنىڭ باس كەزىندە ماعان ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ تەلەفون سوعىپ: «ازاعاڭا حابارلاس, ەلباسى تۋرالى ماقالا جازۋعا تاپسىرىس بەرىپ ەدىك, اۋىرىڭقىراپ ءجۇر ەكەن, ويلارىن اۋىزشا اڭگىمەلەپ ايتىپ بەرەتىن بولار, ماتەريالدى جازۋعا كومەكتەسۋىڭ كەرەك» دەدى. مەن دەرەۋ ازاعاڭا حابارلاستىم. ەرتەڭىنە ايتقان ۋاقىتتا ۇيىنە باردىم. اعاعا ءبىر مەيىربيكە كەلىنشەك ءدارى ەگىپ جاتىر ەكەن. امانداسقان سوڭ ءبىر ساعاتتاي كابينەتىندە كۇتىپ وتىردىم. بۇرىن دا ءبىر-ەكى رەت بولعانمىن. ەكى جاق قابىرعاداعى سورەلەر كىتاپتان قايىسىپ تۇر. باۋكەڭمەن تۇسكەن, باسقا دا سۋرەتتەر كوزگە شالىنادى. ءارتۇرلى كادەسىيلار, جادىگەرلەر. اربىرەۋى ءبىر-ءبىر تاريح ەكەندىگى اڭدالادى. ازاعاڭا ءتان ۇقىپتىلىق. قىمباتتى, قيماس نارسەنى قاستەرلەۋ. ۇلكەن ۇستەل ۇستىندە دە تەكشە-تەكشە ۇيىلگەن كىتاپتار. قاق توبەسىندە كەڭ ايالى, ارنايى جارىق تۇسىرگىش. ازاعاڭنىڭ جۇمىس كابينەتى, جازۋ ۇستەلى. ءاربىر زاتىن كوزىممەن ايالاي قاراپ وتىرمىن. كەيدە تۇرىپ, كەيبىر كىتاپتاردى, جادىگەرلەردى قاسىنا جاقىن بارىپ قارايمىن. ازاعاڭ كورشى بولمەدە ساڭقىلداپ سويلەپ جاتىر. اۋىرىپ جۇرسە دە ءازىل-قالجىڭىن قالدىرماي, داۋىسى جايدارى شىعادى.

مەن ديكتوفونىمدى سايلاپ كەلسەم, ماقالانى ازاعاڭنىڭ ايتۋىمەن ءوز قولىمنان جازىپ شىعادى ەكەنمىن دەپ ويلاسام, ول بۇكىل شارۋانى ءوزى نەگىزىنەن ءبىتىرىپ قويعان ەكەن. تەك كەيبىر سوڭىنان كەلگەن ويلاردى قاعازدارعا بولەك-بولەك تۇسىرگەن ەكەن. كەيدە تۇتاس ابزاتستار, كەيدە جەكەلەگەن سويلەمدەر. سولاردىڭ قايسىسى قاي جەرگە كەلەتىنىن, قالاي باستىرۋ كەرەكتىگىن ماعان ەجىكتەپ ءتۇسىندىردى. مەرەيلى 70-كە تولعالى جاتقان ەلباسى تۋرالى وي-تولعانىسىنا, ول كىسىنىڭ قاسيەت, ونەگەسىن قالاي ۇلگى تۇتۋ كەرەكتىگىنە سونشالىقتى ىجداعاتپەن قا­راۋى تاڭقالارلىق ەدى. ءاربىر ءسوز تىركەسىنىڭ, ءاربىر ءۇتىر, نۇكتە, سىزىقشا, لەپ, سۇراۋ بەلگىلەرىنە دەيىن دۇرىس تۇسۋىنە, قاتە باسىلىپ كەتپەۋىنە, قالىپ قويماۋىنا سونشا ءبىر نەمىس ۇقىپتىلىعىمەن زەر سالۋى ماعان دەگەن تالاپتى دا كۇشەيتكەنى ءسوزسىز ەدى. سابىرلى بولدىم, ازاعاڭنىڭ بارلىق بازىناسىن كوتەردىم, قىزمەتىمدى, ءتىپتى, قۇراق ۇشىپ, شىن كوڭىلىممەن, بارشا ىقىلاسىم­مەن ەلپىلدەپ اتقاردىم دەسەم, بولادى.

ماقالانى كومپيۋتەرگە تەرگىزىپ جاتقاندا, تەرىپ بولا بەرگەن كەزدەردە, ءتىپتى, وزىنە قايتا اپارىپ وقىتىپ, گازەتكە باسۋعا رۇقساتىن العاننان كەيىن دە, ونى ايتاسىز, استاناعا جىبەرىپ قويعان سوڭ دا ازاعاڭنىڭ ماقالاعا قوسار تولىقتىرۋلارى تاۋسىلار بولمادى, تولاس تاپپادى. ولاردى ءوز ۇيىنەن فاكس ارقىلى جىبەرىپ وتىردى. ءبارىن ەنگىزدىك. كەيىس بىلدىرمەدىك. ءا.نۇرشايىقوۆ­تىڭ ەلباسى تۋرالى وزگەشە تولعانىسى «زامانداسقا حات» دەگەن اتپەن 22 ماۋسىم كۇنگى ساندا جارىق كوردى. مەملەكەت باس­شىسىنىڭ قاسىندا قولىنا ميكروفون ۇستاپ سويلەپ تۇرعان سۋرەتى قوسا بەرىلدى. سونىمەن بىرگە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ: «قۇرمەتتى ازەكە!» دەپ باستالاتىن, ءوز قولىمەن جازىلعان جاڭا 1992 جىلمەن قۇتتىق­تاۋىنىڭ فاكسيميلەسى قاتار شىقتى. حالىق جازۋشىسى ءا.نۇرشايىقوۆ باسقالار سياقتى ەلباسىن جالپىلاما, جايداق ماداقتاماي, ورىندى-ورىنسىز جال­پاقتاپ جارامساق­تانباي, ساليقالى اڭگىمە ايتتى, ءومىر تۋرالى, زامان مەن قوعام حاقىندا, بيىك لاۋازىمدى قىزمەتتى ازامات­تاردىڭ قالاي الىپ ءجۇرۋى, كىشى­پەيىل­دىلىك پەن قارا­پايىم­دىلىقتى, ادامدىق پەن اردى ساقتاي بىلۋلەرى حاقىندا تەبىرەنە تولعاندى. ءسويتىپ, بۇل ماقالا «ەگە­مەننىڭ» دە ابىرويىن كوتەرە ءتۇستى.

بۇل كەزدە ازاعاڭمەن ءجيى تەلەفونداسىپ, مەنىڭ داۋىسىمدى ايتپاي تانيتىن دارەجەگە جەتكەم. اعا قوڭى­راۋ شالدى. داۋىسىنان قۋا­نىش­تىڭ بايسال لەبى ەسكەندەي. «قورعاش, ماعان بۇگىن ەلباسى تەلەفون سوقتى. ماقالانى وقىعان ەكەن, راحمەتىن ايتتى. «ءسىز «پرەزيدەنتتى ماقتاي بەرۋدىڭ كەرەگى جوق, ونىڭ ءىسىن جاقتاي ءبىلۋ كەرەك» دەپسىز. ونىڭىز دۇرىس» دەپ ايتتى. ەداۋىر سويلەستىك. ويدا جوق جەردە پاتشا تەلەفون سوققاندا ادامنىڭ اۋزىنا قاپەلىمدە ءسوز دە تۇسپەي قالادى ەكەن. پرەزيدەنت دەنساۋلىعىمدى سۇراپ ەدى, «شالدارشا شاپقىلاپ ءجۇرىپ جاتىرمىن, نۇرەكە» دەپ ايتتىم. وسىنىم قالاي ءوزى, دۇرىس بولدى ما, قورعاش؟» دەيدى ازاعاڭ. «ارينە, دۇرىس, ازاعا. وتە دۇرىس جاۋاپ بەرگەنسىز. باسقا نە دەيسىز؟» دەيمىن مەن. «ال ەندى, قورعاش, ەلباسى ماعان ريزاشى­لىق ءبىلدىرىپ, ۇلكەن باسىمەن ارنايى تەلەفون سوعىپ راحمەتىن ايتىپ جاتسا, ءبىزدىڭ ءۇنسىز قالۋىمىز جاراماس. ماعان وسى ماقالانى جازۋعا تاپسىرىس بەرگەن ساۋىتبەك قوي, مەن ءبىر فورماسىن تاۋىپ, «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى اكتسيو­نەرلىك قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆتىڭ اتىنا العىس حات جازىپ, ەلباسىنا ءىلتيپاتىمىزدى سولاي بىلدىرەيىك. وسى ويدى ساۋىتبەككە ءوزىڭ ايتقانىڭ دۇرىس بولار» دەدى ازاعاڭ.

«ازاعاڭ سولاي دا سولاي دەپ جاتىر. ەلباسىنىڭ تەلەفون سوعۋىنا گازەت ارقىلى العىس-راحمەتىن بىلدىرمەكشى» دەپ ءا.نۇر­شايىقوۆ سالەمىن دەرەۋ ءوزىمىزدىڭ باسشىمىز ساۋىتبەككە جەتكىزدىم. ساۋىتبەك اۋەلى «تۋھ, ازاعاڭ دا پيارششيك بولىپ الىپتى عوي» دەپ كۇلدى دە, سالدەن كەيىن: «جارايدى, حاتىن جەتكىز, اقىلداسىپ كورەيىك» دەدى. ءازىلحان اعانىڭ «العىس حاتى» گازەتتىڭ 25 ماۋسىم كۇنگى سانىندا جاريالاندى. ەلباسىمەن ارا­داعى اڭگىمەسى سوندا ەگجەي-تەگجەيلى باياندال­عان. ارينە, ەل پرەزيدەنتىنىڭ ءا.نۇرشايىقوۆ ماقالاسىن وقىپ, قوڭىل ءبولۋى, ونىڭ جالپى جۇرتقا جاريا ەتىلۋى ازاعاڭ ءۇشىن عانا ەمەس, ءبىزدىڭ گازەت ءۇشىن دە, جالپى, زيالى قاۋىم ءۇشىن دە ۇلكەن ابىروي ەكەندىگىنە ءسوز بار ما.

سويتكەن ءازيز جۇرەكتى ازاعاڭ دا ومىردەن ءوتتى. سونىڭ الدىندا عانا ازيادانىڭ قۇرمەتتى الاۋگەرى رەتىندە وسكەمەنگە بارىپ كەلگەن جولى: «نەسىن ايتاسىڭ, قورعاش, مىنا اعالارىڭ شال بولسا دا جەلە جورتىپ جۇگىرگەندە الاۋگەر جاستاردىڭ بارىنەن وزىپ كەتتى عوي» دەپ شاتتانعان بولاتىن. ءيا, اعانىڭ كوڭىلى جاس ەدى, ومىرگە قۇشتار ەدى, جۇرەگى تۇنىپ تۇرعان ىزگىلىكتى ماحاببات ەدى. اسىرەسە, قايتىس بولار قارساڭىندا بەينە-ءبىر بوي جازعانداي كوبىرەك ساپارلادى. استانادا. شىمكەنتتە. تاعى باسقا جەرلەردە. شاقىرۋشىلاردىڭ قاي-قايسىسىنىڭ دا كوڭىلىن قالدىرمادى. وسكەمەندە قىسقى ازيا ويىندارىنىڭ قۇرمەتتى الاۋگەرى بولعان كەزىندەگى ازاعاڭنىڭ بىرنەشە قاس-قاعىم ساتتەرىن, ءوزىنىڭ نەمەرەسى – جاس قىز بالاعا اتالىق مەيىرىمىن توككەن مياتتى مەزەتتەرىن «ەگەمەننىڭ» مەنشىكتى ءتىلشىسى وڭداسىن ەلۋباي سۋرەتكە ءتۇسىرىپ العان ەكەن. ولاردى سودان كەيىن شىققان «الاشتى اسقاقتاتقان ازيادا» اتتى فوتوالبوم كىتابىنا جاريالادى.

2011 جىلدىڭ 24 قاڭتارىندا قازاقتىڭ ۇلى اقىنى قادىر مىرزا ءالى ومىردەن وزدى. ازاعاڭ وسى اۋىر قازاعا بايلانىستى قيماس­تىققا تولى قوشتاسۋ لەبىزىندە: «جاسىڭ توقسانعا كەلگەندە ارتىڭداعى ىنىلەرىڭ ومىردەن كەتىپ جاتسا, ولارعا جوقتاۋ جازۋ قيىن ەكەن. جاستاردىڭ ومىردەن وزعانىنا ءوزىڭ كىنالىدەي كۇي كەشەسىڭ. جەر باسىپ, ءتىرى جۇرگەن سوڭ ولاردى جوقتاماسقا دا امال جوق» دەپ ەگىلىپ ەدى. وسىدان 20 كۇن وتكەندە ازاعاڭ ءوزى دە باقيلىق بولدى. سول ءبىر كۇندەردە قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىلارىنىڭ ءىشىن­دەگى ەڭ حالىقتىق, جازۋشىلىق ءبىتىم-بولمىسى بۇرىنعى سابەڭ, ءسابيت مۇقانوۆ تۇرپاتىن­داعى الىپ جازۋشىدان ايىرىلعانى­مىزدى سەزىنگەندەي ەدىم. قادىر قازاسىنا ەگىلگەن سول سوزىندە ازاعاڭ: «قازاقتا اتاقتى اقىندار كوپ. بىراق اتاقتىلاردىڭ ءبارى بىردەي ارداقتى بولا بەرمەيدى. سەن سول ەڭ ارداقتى اقىندارى­مىزدىڭ ءبىرى ەدىڭ, قادىرجان» دەپ ەدى. وسىلاي دەپ ءوزى ايتقانداي, ءازىلحان اعا دا قازاقتىڭ ەڭ ارداقتى جازۋشىلارىنىڭ ءبىرى ەدى.

ازاعاڭ حالىق جۇرەگىندە ماحاببات جىرشىسى بولىپ قالادى. ىزگىلىكتىڭ جىرشىسى. ەرلىكتىڭ جىرشىسى. ارىستان جۇرەكتى باۋكەڭنىڭ القاۋىنا بولەنگەن جازۋشى. حالىققا مەيلىنشە كەڭ تاراعان, وقىرمانى ەڭ كوپ جازۋشى. ءبىر عانا «ماحاببات, قىزىق مول جىلدار» مەن «اقيقات پەن اڭىز» وسىعان ايعاق. انا ءبىر جىلدارى تۋعان حال­قىنا «قازاق ۇلتشىلدىعىن» تاڭعانى ءۇشىن اپەرباقان گورباچەۆقا نارازىلىق حاتىن جولداعان ۇلتجاندى قايراتكەر. ەلباسىمىز ءاردايىم قۇرمەت تۇتقان, قايتىس بولارىنان ەكى اي بۇرىن عانا ەل پرەزيدەنتىنىڭ قولى­نان «وتان» وردەنىن العان وتانشىل ابىز. ءوزى دە قازاق قىزدارى سايلاپ قويعان ماحاببات پرەزيدەنتى. مەنىڭ پايىمداۋىمداعى ازاعاڭنىڭ ءازىز جۇرەگى وسىنداي. ول جۇرەك قازاعىم دەپ, حالقىم دەپ ءالى دە دۇرسىلدەپ سوعىپ تۇرعانداي.

قورعانبەك امانجول,

«ەگەمەن قازاقستان».

الماتى.