وسىمەن ءۇشىنشى رەت وتكىزىلىپ وتىرعان فورۋمعا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ, ۇكىمەتتىڭ, ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, بيزنەس-قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. ءىس-شارانىڭ بەتاشارىندا باس پروكۋرور قايرات قوجامجاروۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيزنەستى زاڭسىز اكىمشىلىك قىسىم مەن قىلمىستىق قۋدالاۋدان قورعاۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىنا وراي قابىلدانىپ جاتقان شارالار بارىسىنا توقتالدى. ق.قوجامجاروۆ پروكۋراتۋرا تاراپىنان «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بىرلەسە وتىرىپ نەگىزگى باعىتتار بويىنشا 200-گە جۋىق شارا ورىندالعانىن اتاپ ءوتتى.
باس پروكۋروردىڭ ايتۋىنشا, كاسىپكەرلەردى زاڭسىز تەكسەرۋ سوڭعى بىرنەشە جىل ىشىندە ءبىر جارىم ەسەگە ازايعان. 2015 جىلى تەكسەرۋلەر سانى 1270-كە, 2016 جىلى – 993-كە, 2017 جىلى – 979-عا, بيىل 10 ايدا 747-گە تومەندەپتى.
بيزنەسكە زاڭسىز ارالاسقىسى كەلەتىندەردىڭ جولىن كەسۋ ءۇشىن پروكۋراتۋرا ورگاندارى تەكسەرۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان اقپاراتتىق جۇيەسىن ىسكە قوسقان. تەكسەرۋ سۋبەكتىلەرى مەن وبەكتىلەرىنىڭ بىرىڭعاي رەەسترى دەپ اتالاتىن جۇيە باقىلاۋ سۋبەكتىسىن ادامداردىڭ قاتىسۋىنسىز, دەربەس انىقتايدى ەكەن.
– قۋدالاۋدى ازايتۋ, كاسىپكەرلەردى قىلمىستىق پروتسەسكە نەگىزسىز تارتۋعا جول بەرمەۋ ماقساتىندا ەكونوميكالىق قىلمىستاردى ىزگىلەندىرۋدىڭ ەكى كەزەڭى جۇرگىزىلدى. 23-باپ بويىنشا قىلمىستىق جازالاردىڭ كولەمى ازايتىلىپ, وعان بالاما تۇرلەر ەنگىزىلدى, – دەيدى باس پروكۋرور.
بيزنەس سۋبەكتىلەرىن سوتقا دەيىن قاماۋعا الۋعا تىيىم سالۋ, كەلتىرىلگەن زالالدى وتەگەن جاعدايدا كاسىپكەرلەردى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتۋ سىندى جولداردىڭ قاراستىرىلعانى جاقسى ناتيجە بەرگەنى بايقالدى. بۇل وزگەرىستىڭ ارقاسىندا ەكونوميكالىق قىلمىستارعا قاتىستى تەرگەۋ-تەكسەرۋ ىستەرىنىڭ اۋقىمى 5 ەسەگە ازايعانى سونى كورسەتەدى.
«اتامەكەن» ۇكپ تورالقاسىنىڭ توراعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆ اتاپ وتكەندەي, ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قورعاۋعا ەرەكشە باسىمدىق بەرەدى. باس پروكۋراتۋرامەن بىرلەسە وتىرىپ, سوڭعى جىلدارى ەلىمىز بويىنشا كاسىپكەرلەرگە قولداۋ كورسەتۋ جۇيەسىن قولعا العانى وسىنىڭ بەلگىسى.
«اتامەكەن» ۇكپ تورالقاسى توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, ءۇش جىل بۇرىن كاسىپكەرلەردىڭ ۇستىنەن 9 مىڭعا تارتا قىلمىستىق ءىس قوزعالسا, بۇل كورسەتكىش 2017 جىلى 1800-دەن ءسال اسقان. ياعني كورسەتكىش 5 ەسەگە دەيىن ازايدى دەگەن ءسوز. بۇل 20 مىڭنان استام كاسىپكەردىڭ ءوز ءىسىن ودان ءارى جالعاستىرۋىنا, جۇمىس ورىندارىنىڭ ساقتالۋىنا جول اشتى. سول ارقىلى ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا وڭ ىقپال جاسالدى دەۋگە نەگىز بار.
ت.ق ۇلىباەۆ اتاپ وتكەندەي, قازىرگى تاڭدا باقىلاۋشى ورگاندار كاسىپورىنداردى جازالاماس بۇرىن, الدىمەن ولارعا جىبەرىلگەن بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ تۋرالى ەسكەرتۋ جاسايدى. بيزنەسمەندەر جىبەرىلگەن كەمشىلىكتى جويماعان جاعدايدا عانا جاۋاپقا تارتىلادى.
– اكىمشىلىك زاڭنامالاردى قايتا قاراۋعا كەلەر بولساق, بيزنەسكە قاتىستى باپتاردىڭ 80 پايىزىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى, ايىپپۇلداردىڭ كولەمى 30 پايىزعا تومەندەدى, سالىنعان ايىپپۇلدى 50 پايىزدىق جەڭىلدىكپەن تولەۋگە بولادى, 50-باپقا ەسكەرتۋ جاساۋ تۋرالى وزگەرىس ەنگىزىلدى, – دەپ اتاپ ءوتتى ول.
ت.ق ۇلىباەۆ فورۋم بارىسىندا مەملەكەتتىك باقىلاۋ جۇيەسىنىڭ ساپاسىنا توقتالىپ ءوتتى.
– باقىلاۋ زاڭ بۇزۋشىلارعا باعىتتالۋعا, ال ادال بيزنەستى نەگىزسىز تەكسەرىستەردەن بوساتۋى ءتيىس, وسىنداي تەكسەرۋ جۇيەسىن قۇرۋ كەرەك. التى سالادا جۇرگىزىلگەن تالداۋ ناتيجەسى كەمشىلىكتەردىڭ بار ەكەنىن كورسەتتى. اتاپ ايتقاندا, بىردە-ءبىر مەملەكەتتىك ورگان تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسىن تولىقتاي قايتا قاراۋعا, دۇرىس ينديكاتورلار ەنگىزۋگە تىرىسپايدى. وسىعان بايلانىستى «اتامەكەن» بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ دەرەكتەر بازاسىمەن بىرىكتىرىلگەن ورتاق بيزنەس-رەەستر قۇرۋدى ۇسىنادى, – دەدى ول.
فورۋم قورىتىندىسى بويىنشا جاڭا جول كارتاسى بەكىتىلدى. وندا باسەكەلەستىكتى جانە مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىگىن ودان ءارى دامىتۋعا قاتىستى كەشەندى ءىس-شارالار, سونداي-اق ەكولوگيا, ەڭبەك, جەر, ۆەتەريناريا سالالارىنداعى قۇزىرلى ورگانداردىڭ تەكسەرىس تالاپتارىن قايتا قاراستىرۋ قامتىلادى دەپ كۇتىلۋدە.
ارنۇر اسقار,
«ەگەمەن قازاقستان»
