ماسەلەن, كوپشىلىك ۇقساتقىشتىعىن ءبىردى ەكەۋ ەتۋگە قابىلەتتىلىگىن مىسال ەتە بەرەتىن گەرمانيا ەكونوميكاسى نەگىزىنەن شاعىن جانە ورتا كاسىپكە نەگىزدەلگەن. ونىڭ جاقسى جاعىن ەلباسىمىز دا تالاي مارتە اتاپ وتكەن. الەمدىك داعدارىس الىپ كونتسەرندەردى, زاۋىت, فابريكالاردى ۇيدەي تولقىندارى بار مۇحيتتاي قاقپاقىلعا سالعاندا, نەمىس كاسىپكەرلەرىنە ونشالىقتى اسەر ەتە الماعان ەكەن. ويتكەنى وتىز-قىرىق ادام بولىپ جۇمىس جاسايتىن فيرما از شىعىنمەن نارىق جاعدايىنا قاراي يكەمدەلە قويادى. كوپ جوعالتپايدى, پايدالى كاسىپكە تەز اۋىسادى.
ەلىمىزدەگى شاعىن جانە ورتا كاسىپ يەلەرىنە دە ۇقساتا بىلسە, تابىسقا مەلدەكتەپ شىعا بەرۋگە بولاتىن مۇمكىندىكتەر بار. قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆ «نۇر وتان» پارتياسى وبلىستىق فيليالى كەڭەسىمەن كەلىسە وتىرىپ, بيىلعى جىلدى «جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جىلى» دەپ جاريالاعان بولاتىن. ويتكەنى وبلىس اۋماعىندا ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار مەن مۇلدە جۇمىسسىز وتباسىلار بار.
قىسقا ءجىبى كۇرمەۋگە كەلمەي وتىرعان وتباسىلاردىڭ ءبىر رەتتىك مەملەكەتتىك جاردەم ءبۇيىرىن جاپپايدى. ولارعا تۇراقتى تابىس كوزىن تابۋ ءۇشىن وسىنداي قادامعا بارعان وبلىس باسشىسى بۇل شەشىمىنىڭ وتە وزەكتى بولعاندىعىن ءىس جۇزىندە كورىپ وتىر. قازىردىڭ وزىندە شاعىن جانە ورتا كاسىپپەن بەل شەشىپ اينالىسىپ كەتكەن اعايىننىڭ الدى «سەن جە, مەن جە» تابىسقا شىعا باستاعان. الايدا, باستالعان ىسكە توقمەيىلسۋ تۇپكى ناتيجەگە جەتكىزە بەرمەيدى.
قىزىلورداداعى «كاسىپكەرلىك ۇيىندە» وتكەن جيىندا بۇگىنگە دەيىنگى جاسالعان جۇمىستار تارازىلانىپ, الداعى جۇزەگە اساتىن باعدارلامالار پىسىقتالعان. ەلباسى باستاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن وبلىس اكىمى حالىقپەن كەڭەسىپ وتىرىپ, جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدى ءبىر جىلدان ءۇش جىلعا ۇزارتتى. ەندى ول 2018-2020 جىلدار ارالىعىن قامتيدى.
– بيىلعى جىلى وبلىستا جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى 11%-كە كوبەيىپ, اتالعان كورسەتكىش بويىنشا قىزىلوردا وبلىسى ايماقتار اراسىندا كوش باستاپ تۇر, – دەدى جيىندا «نۇر وتان» پارتياسى وبلىستىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى يبادۋللا قۇتتىقوجاەۆ.
كەڭەستە وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى عالىمبەك جاقسىلىقوۆ بايانداما جاساپ, كۇن تارتىبىنە سايكەس اتقارىلعان جۇمىستار مەن الداعى جوسپارلاردى ايتتى. ول وبلىستا وسى ماقساتقا بارلىق كوزدەردەن 32 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلعانىن, جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جونىندەگى جول كارتاسى ازىرلەنگەنىن تاعى دا ەسكە سالدى. وندا كاسىپكەرلەرگە قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا ۇلگىلى بيزنەس-جوسپارلار, ناقتى الگوريتمدەر مەن 264 ەلدى مەكەننىڭ اربىرىنە جاۋاپتى لاۋازىمدى ادامدار بەكىتىلگەن.
جۇمىسسىزداردىڭ, جاستاردىڭ, ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ازاماتتاردىڭ جاڭا بيزنەس-يدەيالارىن ىسكە اسىرۋعا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جالپى سوماسى 200 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن 224 مەملەكەتتىك گرانت بولىنگەن. وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى مەملەكەتتىك گرانتتار سانىن ارتتىرۋ, تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن اشۋ باعىتىنداعى جوسپارلارىمەن ءبولىستى.
– قازىر «ەڭبەك» ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جالپى سوماسى 97,4 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن 405 مەملەكەتتىك گرانت بەرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. وتەۋسىز گرانت ەسەبىنەن جىل سوڭىنا دەيىن 1005 تۇراقتى جۇمىس ورنىن اشۋ جوسپاردا بار. سونىمەن قاتار جىل سوڭىنا دەيىن شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتاردىڭ سانىن كەمىندە 90 مىڭ ادامعا جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. ءبىز بۇل مەجەگە جەتەتىن بولامىز, – دەدى ع.جاقسىلىقوۆ.
كواليتسيا وتىرىسىندا وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە تۋريزم باسقارماسى مەن وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسى باسشىلارىنىڭ كۇن تارتىبىنە سايكەس اتقارعان جۇمىستارىنىڭ ەسەبى تىڭدالىپ, جۇمىستى جەتىلدىرۋگە قاتىستى ۇسىنىستار مەن پىكىرلەر ايتىلدى.
مەملەكەت باسشىسى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا كاسىپكەرلىكتى ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ جەتەكشى كۇشى رەتىندە باعالاپ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ەكونوميكاداعى ۇلەسى 2030 جىلعا قاراي, ەڭ از دەگەندە, ەكى ەسە وسۋگە تيىستىگىن اتاپ وتكەن بولاتىن.
كاسىپكەرلىكتى كۇشەيتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ەلباسى ءوزىنىڭ ءداستۇرلى جولداۋلارى مەن ۇندەۋلەرىنەن جانە بارلىق باعدارلامالارىنان تىس قالدىرماي كەلەدى. بيىلعى بەس الەۋمەتتىك باستاماسىنىڭ ءبىر باعىتىن «شاعىن نەسيە بەرۋدى كوبەيتۋگە» ارناۋىنىڭ ءوزى-ءوزىن ءوزى ەڭبەكپەن قامتىعان جانە جۇمىسسىز جۇرگەن حالىق اراسىندا جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءۇشىن جاسالىپ وتىرعان ۇلكەن مۇمكىندىك.
وبلىستا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ, جوعارىدا ايتىلعانداي, جاقسى ناتيجەسىن بەرىپ جاتىر.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
قىزىلوردا وبلىسى
