باسپانا – باستى ماسەلە
جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى باسپانامەن قامتۋ – حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ جولىنداعى ەلەۋلى ماسەلە. بۇگىنگى تاڭدا تۇرعىن ءۇي ساياساتى ەل ۇكىمەتىنىڭ باستى نازارىندا. تيىسىنشە مەملەكەت تاراپىنان تۇرعىنداردىڭ باسپانالى بولۋىنا لايىقتى جاعداي دا جاسالىپ كەلەدى. سوندىقتان جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى بارلىق اۋداننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ باستى كورسەتكىشىنە اينالىپ وتىر. ەلباسى تاپسىرماسىن ورىنداۋعا نەگىزدەلگەن «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسى دا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. ماسەلەن شۋ اۋدانىندا اعىمداعى جىلى جالپى الاڭى 8145 شارشى مەتردى قۇرايتىن 64 ءۇي پايدالانۋعا بەرىلىپ, ناتيجەسىندە 344 ميلليون 840 مىڭ تەڭگە يگەرىلگەن. سونداي-اق اتالعان باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا «جەتىسۋ» تۇرعىن ءۇي الابىنداعى 75 پاتەرلى كوپ قاباتتى ءۇيدى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. وتكەن جىلى وسى ماقساتقا وبلىستىق بيۋدجەتتەن قارجى دا قاراستىرىلعان. «جالپى اۋدانى 3459,63 شارشى مەتردى قۇرايتىن نىساندى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ تامىز ايىندا ەل يگىلىگىنە بەرەمىز دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز. تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالعان سوڭ, ءۇي كەزەگىندە تۇرعان 75 تۇرعىن قونىستوي تويلايتىن بولادى», دەيدى اۋدان اكىمى قايرات دوساەۆ.
بۇگىندە اۋدان بويىنشا 715 ادام تۇرعىن ءۇي كەزەگىنە تىركەلگەن. ولاردىڭ قاتارىندا 3 ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى, 158 جەتىم بالالار مەن اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار, سونداي-اق وسال توپتاعى 480 ادام جانە 74 مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر مەن بيۋدجەتتىك قىزمەتكەرلەر بار.
تۋعان جەرگە تۋىڭ تىك!
ەلدىڭ ىنتىماعىن ارتتىرىپ, بەرەكەسىن كەلتىرۋدە كاسىپكەر ازاماتتاردىڭ ۇلەسى از ەمەس. بۇگىندە «تۋعان جەرگە تۋىڭ تىك» اكتسياسىن ءبىراۋىزدان قولداعان شۋ ازاماتتارىنىڭ قاتارى ارتىپ وتىر. كوپتەگەن كاسىپكەرلەر وزدەرىنىڭ ەلگە جاساپ وتىرعان جاقسىلىعىن جۇرتقا جاريالاۋدى قالاماسا دا, حالىقتىڭ ولارعا قۇرمەتى ەرەكشە. كاسىپ اشىپ, اۋىل تۇرعىندارىن جۇمىسقا تارتىپ جۇرگەن شارۋاشىلىق يەلەرى مۇندا جەتەرلىك.
بۇگىنگى تاڭدا شۋ اۋدانىندا 6029 كاسىپكەرلىك نىسان تىركەلگەن. اتالعان كاسىپكەرلىك نىسانداردا 17732 ادام جۇمىس ىستەيدى. بيىلعى ءساۋىر ايىندا جەكە كاسىپكەر كوشالي گۋسەينوۆتىڭ دەمەۋشىلىگىمەن قۇرىلىس جۇمىستارى 350 ميلليون تەڭگەنى قۇرايتىن «نۇرلى جول» تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى اشىلىپ, 40 ادام جۇمىسپەن قامتىلعان. سونىمەن قاتار جۋىردا جالپى قۇنى 250 ميلليون تەڭگە بولاتىن «شىڭعىسحان» سپورت كەشەنى اشىلىپ, 6 ادام تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسقان. شۋ اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى بولات ساۋرانباەۆ ەسكى شۋ اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى بەلباسار ەلدى مەكەنىندە جوبالىق قۇنى 350 ميلليون تەڭگەنى قۇرايتىن سپورت كەشەنىنىڭ قۇرىلىسىن باستاپ, اۋىل حالقىنىڭ العىسىن الدى.
«پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسى» تۇرعىندار مۇددەسىن كوزدەيتىنى انىق. بۇگىندە بەس باستامانىڭ قاي-قايسىسى دا ەل يگىلىگىنە قىزمەت ەتۋدە. ماسەلەن «شاعىن نەسيە بەرۋدى كوبەيتۋ» دەپ اتالاتىن ءتورتىنشى باستاما بويىنشا بيىل اۋداندا 3103 ادامعا 1 ميلليارد 672 ميلليون تەڭگە كولەمىندە نەسيە بەرىلگەن. «ميكروكرەديتتىك ۇيىم – شۋ» سەرىكتەستىگى تاراپىنان كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ماقساتىندا 23 ازامات 25 ميلليون 779 مىڭ تەڭگە كولەمىندە نەسيە العان. سونىمەن قاتار اتالعان سەرىكتەستىكتىڭ تاراز قالاسى فيليالى شۋ بولىمشەسى تاراپىنان 3068 تۇرعىنعا 1 ميلليارد 524 ميلليون 828 مىڭ تەڭگە كولەمىندە نەسيە قاراستىرىلعان. ال «شۋ نەسيە سەرىكتەستىگى» جشس ارقىلى 12 شارۋا قوجالىق يەلەرى 121 ميلليون 418 مىڭ تەڭگە نەسيە العان.
قازىرگى كەزدە ءوڭىردى كوگىلدىر وتىنمەن قامتۋ ماسەلەسى اسا وزەكتى. بۇل ورايدا «ەلدى گازبەن قامتاماسىز ەتۋدى جالعاستىرۋ» اتتى بەسىنشى باستامانى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا اۋدان بويىنشا 36 ەلدى مەكەننىڭ 10-ى كوگىلدىر وتىنمەن قامتىلعان.
«بۇگىنگى تاڭدا اۋدان ورتالىعىنا ىرگەلەس جاتقان العا جانە ساۋىتبەك اۋىلدارىن تابيعي گازبەن قامتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇدان بولەك, 18 اۋىلدى گازداندىرۋ ماقساتىندا ماگيسترالدى گاز قۇبىرىن جۇرگىزۋگە جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتار دايىنداۋ ءۇشىن وتكەن جىلى وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-شارۋاشىلىق باسقارماسىنا 95,2 ميلليون تەڭگە بولىنگەن بولاتىن. قازىرگى كەزدە مەملەكەتتىك ساراپتامانىڭ قورىتىندىسى الىنىپ, بيۋدجەتتىك ءوتىنىم رەسپۋبليكاعا وتكىزىلدى», دەيدى اۋدان اكىمى ق. دوساەۆ.
ينۆەستيتسيا يگىلىگى
ونەركاسىپ سالاسى وركەندەۋگە جول اشادى. ال ونى ينۆەستيتسيا تارتۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرۋ – بۇگىنگى جوسپار تالابى. وسى ورايدا شۋ اۋدانىنىڭ ەكونوميكالىق جاعدايىنا بىرقاتار ينۆەستور قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر. اۋدان اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە, اۋدانعا ينۆەستيتسيا تارتۋ باعىتىندا ەلىمىزدىڭ يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋىنىڭ 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا الداعى ۋاقىتتا جالپى قۇنى 314 ميلليارد 710 ميلليون تەڭگە بولاتىن 7 ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلۋدە. ونىڭ قاتارىندا «توو WINDHAN», «M-KAT-GREEN», «Sun solutions Kazakhstan», «SBS Grop-S», «ا & ت – ەنەرگو» جانە «سينەردجي اگرو ترەيد» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى بار. سونىمەن قاتار باعدارلاما اياسىندا اعىمداعى جىلى «اسىلجەر» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى قانت ءونىمىن وندىرەتىن زاۋىت قۇرىلىسىنىڭ جوباسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ءتيىستى قۇجاتتاردى ايماقتىق ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ قاراۋىنا ۇسىنىپتى. ال شۋ قالاسىندا «Standardconstruction» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى «بيتۋم» زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋدە. ەگەر جوبا تولىق جۇزەگە اساتىن بولسا, ءوندىرىس ورنى ءۇشىنشى توقساندا ىسكە قوسىلادى.
بولاشاقتا شۋ اۋدانىندا «حوزۋ اگرو سيستەم» سەرىكتەستىگى ارقىلى قانت قىزىلشاسى مەن قانت قۇراعىن وڭدەۋ, قانت جانە ليمون قىشقىلىن شىعارۋ زاۋىتى ىسكە قوسىلادى. بۇل ماقساتقا سەرىكتەستىككە 4 گەكتار جەر بەرىلگەن. ال وسى اۋداندا بيىلعى قاڭتار ايىندا «كومباين سازي يران» سەرىكتەستىگىنىڭ يران كاسىپورنى بىرلىك اۋىلدىق وكرۋگىندە مال شارۋاشىلىعى باعىتىنداعى كومباينداردى قۇراستىرۋ زاۋىتىن اشۋعا نيەت بىلدىرگەنى دە اۋدان ءۇشىن ۇلكەن جاڭالىق. كەلەشەكتە اتالعان جوبالاردىڭ بارلىعى دەرلىك جۇزەگە اساتىن بولسا, شۋ ءوڭىرىنىڭ بۇدان دا الەۋەتى ارتىپ, دامۋ دەڭگەيى جوعارىلاي تۇسپەك.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى
