ساقتاندىرۋشىنى قالاي تاڭداۋعا بولادى

ساقتاندىرۋشىنى تاڭداۋ جانە ونىمەن ساق­تان­دىرۋ شارتىن جاساۋ جەڭىل سياقتى بولىپ كو­رىن­گەنىمەن, شىن مانىندە, ماسەلە وڭاي ەمەس. ءبىر جا­عىنان, قازاقستانداعى ساقتاندىرۋ كومپانيالارى­­نىڭ ەلەۋلى سانى (اعىمداعى جىلدىڭ 1 قىركۇيەكتەگى جاعدايى بويىنشا – 38) جانە ولاردىڭ كەڭ اۋقى­م­دى جارنامالىق قىزمەتىن ساپالى ساقتاندىرا وتى­رىپ قورعاۋ قولجەتىمدى ءارى قاراپايىم دەگەن وي تۋ­دى­­­رادى. بۇل رەتتە ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنىڭ ءوز قىز­­­­مە­تىنە جارناما جۇرگىزۋدەگى بەلسەندىلىگى تۇسىنىك­تى, ويتكەنى ءوز اكتسيونەرلەرىنىڭ مۇددەسى ءۇشىن ولار كى­رىس ساقتا­ن­دىرۋ سىيلىقاقىسىنىڭ مۇمكىندىگىنشە ەڭ كوپ كولە­مىن الۋ ءۇشىن تۇراقتى ءوسىپ وتىرعان ساقتاندىرۋ شارتتارىن ساتۋ كولەمىن قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. ەكىنشى جاعىنان, الەۋەتتى ساقتاندىرۋشىلاردى رەسمي باق-تا پايدا بولىپ وتىرعان ساقتاندىرۋ قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋعا ليتسەنزيانى توقتاتۋ جانە/نەمەسە قايتارىپ الۋ تۋرالى حابارلامالار ساق­تان­دىرادى. وسىعان بايلانىستى, ساقتاندىرۋشىمەن ساقتاندىرۋ شارتىن جاساماس بۇرىن, ساقتاندىرۋ تولەمدەرىن تولەۋدەن باس تارتۋ جانە ءوز اقشاڭىزدى جوعالتىپ الۋ مۇمكىندىگىن ازايتۋ ماقساتىندا, ونىڭ ىشكى تاۋەكەلدەرىن ساپالى باعالاۋ كەرەك. جۇمىس ىستەپ تۇرعان قازىرگى ساقتاندىرۋ ۇيىم­دا­رى تۋرالى, ولاردىڭ ساقتاندىرۋ قىزمەتتەرى نا­رى­عىنداعى بەدەلى, قارجىلىق جاي-كۇيى تۋرالى, سون­داي-اق قانداي دا بولسىن ساقتاندىرۋدىڭ پايدا­لىلىعىن جانە قۇنىن باعالاۋ تۋرالى بارىنشا كوپ اقپاراتتى الۋعا قابىلەتتى ءتيىستى زاڭ جانە/نەمەسە تالداما قىزمەتتەرىنىڭ بولۋىنا بايلانىستى زاڭدى تۇلعالارعا جەكە تۇلعالارعا قاراعاندا وسىنداي با­عا­لاۋدى جۇرگىزۋ اناعۇرلىم جەڭىل. جەكە تۇل­عالار­دىڭ ساقتاندىرۋ شارتتارىن جاساۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋى ءۇشىن مۇمكىندىكتەرى اناعۇرلىم شەكتەۋلى. ولارعا نەگىزىنەن ساقتاندىرۋشىلاردىڭ جارنا­ما­لىق ماتەريالدارى, ساقتاندىرۋ شارتتارىن (پوليستەرىن) ساتۋعا مۇددەلى ساقتاندىرۋ اگەنتتەرى مەن بروكەرلەرىنەن الىنعان اقپارات نە تانىس ادام­داردىڭ ۇسىنىمدارى قولجەتىمدى. وسىعان بايلانىستى, ساپالى تاڭداۋ جاساۋ ءۇشىن تومەندەگى اقپارات كوزدەرىن پايدالانۋ ۇسىنىلىپ وتىر. بىرىنشىدەن, قر ۇب قارجى نارىعىن جانە قار­جى ۇيىمدارىن باقىلاۋ مەن قاداعالاۋ كوميتەتىنىڭ www.afn.kz رەسمي سايتىندا ورنالاستىرىلاتىن اقپاراتپەن تانىسۋ. بۇل ينتەرنەت-رەسۋرستا جۇمىس ىستەپ تۇرعان ساقتاندىرۋ ۇيىمدارى, ولارعا قاتىستى قولدانىلعان شەكتەۋلى ىقپال ەتۋ شارالارى مەن زاڭنامادا كوزدەلگەن سانكتسيالار, ولاردىڭ قارجى كورسەتكىشتەرى تۋرالى جالپى مالىمەتتەرمەن تانى­سۋعا بولادى. ساقتاندىرۋ ۇيىمدارى قىزمەتىنىڭ جۇمىس ىستەۋ مەرزىمىنە نازار اۋدارۋ ماڭىزدى, ياعني كومپانيا نارىقتا قانداي ۋاقىت ارالىعىندا جۇمىس ىستەگەندىگىن ءبىلۋ قاجەت. ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتى تۋرالى تو­لىق مالىمەت الۋ ءۇشىن كاسىبي تالداۋشىلار باق-تا ورنالاستىراتىن ساقتاندىرۋ قىزمەتتەرى نارى­­عىن­­داعى مالىمەتتەردى قوسىمشا پايدالانۋعا بولادى, ءارتۇرلى فورۋمداردا ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنىڭ جۇ­مىسى تۋرالى پىكىرلەردى ءبىلىپ وتىرۋ ابزال. الدىن الا زەرتتەۋ جۇرگىزە وتىرىپ, ءوزىڭىز قىزىعۋشىلىق تانىتقان ساقتاندىرۋ ءونىمى بويىنشا ساقتاندىرۋ شارتتارىن كەيىننەن انىقتاۋ ءۇشىن, الەۋەتتى جانە سىزگە اناعۇرلىم سايكەس كەلەتىن ساقتاندى­رۋشى­لار­دىڭ ءتىزىمىن جاساۋ قاجەت. ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىن تاڭداۋمەن قاتار, ۇسى­­نىل­­عان ساقتاندىرۋ شارتتارىن مۇقيات زەردەلەۋدىڭ دە ماڭىزى زور. رەسپۋبليكانىڭ قولدانىستاعى زاڭ­نا­ماسىنا سايكەس ساقتاندىرۋدىڭ ەكى: مىندەتتى جانە ەرىكتى نىسانى بار. مىندەتتى ساقتاندىرۋ — ەگەر ساق­تاندىرۋدىڭ مىندەتتى تۇرلەرىن رەتتەيتىن زاڭنا­ما­لىق اكتىلەرمەن وزگەشە بەلگىلەنبەسە, شارتتارى تاراپتاردىڭ كەلىسىمدەرىمەن ايقىندالاتىن زاڭن­ا­ما­لىق اكتىلەردىڭ تالاپتارىنا سايكەس جۇزەگە اسى­رىلاتىن ساقتاندىرۋ. 2003 جىلعى 21 ناۋرىزدا قازاقستان رەسپۋبلي­كا­سى­نىڭ پرەمەر-ءمينيسترى الەۋمەتتىك جاعىنان انا­عۇرلىم ماڭىزدى بولىپ تابىلاتىن ساقتاندىرۋدىڭ مىندەتتى تۇرلەرىنىڭ وڭتايلى تىزبەسىن بەكىتتى. بۇل تىزبەگە 11 مىندەتتى ساقتاندىرۋ تۇرلەرى كىرەدى, ونىڭ 10-ى قولدانىستا بولىپ تابىلادى: مىندەتتى الەۋ­مەت­تىك ساقتاندىرۋ, كولىك قۇرالدارى يەلەرىنىڭ ازا­مات­تىق-قۇقىقتىق جاۋاپكەرشىلىگىن مىندەتتى ساقتان­دىرۋ, تاسىمالداۋشىنىڭ جولاۋشىلار الدىنداعى ازاماتتىق-قۇقىقتىق جاۋاپكەرشىلىگىن مىندەتتى ساق­تاندىرۋ. سونداي-اق تىزبەدە جەكە نوتاريۋستاردىڭ اقج مىندەتتى ساقتاندىرۋ; اۋديتورلار مەن اۋدي­تور­لىق ۇيىمداردىڭ اقج مىندەتتى ساقتاندىرۋ; تۋر­اگەنتتەر مەن تۋروپەراتورلاردىڭ اقج مىندەتتى ساقتاندىرۋ; قىزمەتكەردى ءوزىنىڭ ەڭبەك (قىزمەتتىك) مىندەتتەرىن ورىنداۋ كەزىندەگى جازاتايىم جاعداي­لاردان مىندەتتى ساقتاندىرۋ; قىزمەتى ءۇشىنشى تۇلعا­لارعا زيان كەلتىرۋ قاۋپىمەن بايلانىستى وبەكتىلەر يەلەرىنىڭ اقج مىندەتتى ساقتاندىرۋ; مىندەتتى ەكولوگيالىق ساقتاندىرۋ. ەرىكتى ساقتاندىرۋ — تاراپتاردىڭ ەركىنە سايكەس جۇزەگە اسىرىلاتىن ساقتاندىرۋ. ەرىكتى ساقتاندى­رۋدىڭ تۇرلەرى, شارتتارى جانە ءتارتىبى تاراپتاردىڭ كەلىسىمدەرىمەن ايقىندالادى. ساقتاندىرۋ شارتى جازباشا نىساندا: 1) تاراپتاردىڭ ساقتاندىرۋ شارتىن جاساۋ; 2) ساقتانۋشىنىڭ ساقتاندىرۋشى ءبىر جاقتى تارتىپپەن ازىرلەگەن ۇلگى شارتتارعا (ساقتاندىرۋ ەرە­جەلەرىنە) قوسىلۋى (قوسىلۋ شارتى) جانە ساق­تاندىرۋشىنىڭ ساقتانۋشىعا ساقتاندىرۋ ءپوليسىن بەرۋى جولىمەن جاسالاتىندىعىن اتاپ وتكەن ءجون. مىندەتتى ساقتاندىرۋ بويىنشا جازباشا شارت­­تىڭ نىسانى رەسپۋبليكانىڭ مىندەتتى ساقتاندىرۋ تۋ­رالى زاڭنامالىق اكتىلەرىمەن, ال ەرىكتى ساقتان­­دىرۋ بويىنشا – ساقتاندىرۋشىمەن نە تاراپتار­­دىڭ كەلىسىمىمەن ايقىندالادى. ساقتاندىرۋ شارتىنىڭ جازباشا نىسانىن ساق­تاماۋ ونىڭ جارامسىزدىعىنا اكەلەدى. وعان قوسا, زاڭنامادا ساقتاندىرۋ شارتى تالاپتارىنىڭ مازمۇ­نىنا قويىلاتىن تالاپتار جانە ساقتاندىرۋ شار­تىن رەسىمدەۋگە جانە ونىڭ مازمۇنىنا قويىلاتىن جالپى تالاپتار ايقىندالعان. شارتتاردا مىنالار بولۋى ءتيىس: 1) ساقتاندىرۋشىنىڭ اتاۋى, ورنالاسقان جەرى جانە بانكتىك دەرەكتەمەلەرى; 2) ساقتانۋشىنىڭ (ەگەر ول جەكە تۇلعا بولسا) تەگى, اتى, اكەسىنىڭ اتى (ەگەر بار بولسا) جانە تۇر­عى­لىق­تى جەرى نەمەسە ونىڭ اتاۋى, ورنالاسقان جەرى جانە بانكتىك دەرەكتەمەلەرى (ەگەر ول زاڭدى تۇلعا بولسا); 3) ساقتاندىرۋ وبەكتىسىن كورسەتۋ; 4) ساقتاندىرۋ جاعدايىن كورسەتۋ; 5) ساقتاندىرۋ سوماسىنىڭ مولشەرى (اننۋيتەتتىك ساقتاندىرۋ شارتتارىن قوسپاعاندا), ساقتاندىرۋ تولەمدەرىن جۇزەگە اسىرۋ ءتارتىبى مەن مەرزىمدەرى; 6) ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىسىنىڭ مولشەرى, ونى تولەۋ ءتارتىبى مەن مەرزىمدەرى; 7) شارتتىڭ جاسالۋ كۇنى مەن قولدانىلۋ مەرزىمى; 8) ەگەر ولار ساقتاندىرۋ قاتىناسىنا قاتىسۋشى­لار بولسا, ساقتاندىرىلۋشى مەن پايدا الۋشى تۋرالى اقپارات; 9) شارتتىڭ (ساقتاندىرۋ ءپوليسىنىڭ) ءنومىرى, سەرياسى; 10) شارتتىڭ تالاپتارىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ جاعدايلارى مەن ءتارتىبى; 11) ساتىپ الۋ سوماسىن (جيناقتاۋشى ساقتان­دى­رۋ ءۇشىن) تولەۋ تالاپتارى مەن ونىڭ مولشەرى; 11-1) ساقتانۋشىنى نەمەسە ساقتاندىرىلۋشىنى ساقتاندىرۋ تولەمىن جۇزەگە اسىرۋعا قاجەتتى جەتىسپەيتىن قۇجاتتار تۋرالى حاباردار ەتۋ مەرزىمدەرى (2012 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى); 12) سالىق تولەۋشىنىڭ تىركەۋ ءنومىرىن (ەگەر بار بولسا), رەزيدەنتتىك بەلگىسىن جانە ساقتانۋشىنىڭ ەكونوميكا سەكتورىن كورسەتۋ (2012 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى); 13) ساقتاندىرۋ شارتىندا ساقتاندىرىلۋشى (پاي­دا الۋشى) كورسەتىلگەن جاعدايدا سالىق تولەۋ­شiنiڭ تiركەۋ ءنومiرiن (ەگەر بار بولسا), رەزيدەنتتiك بەلگiسiن جانە ەگەر ول ساقتاندىرۋ شارتى بويىنشا ساقتانۋشى بولىپ تابىلماسا, ساقتاندىرىلۋ­شى­نىڭ (پايدا الۋشىنىڭ) ەكونوميكا سەكتورىن كورسەتۋ; 14) ساقتاندىرۋ سوماسىنىڭ, ساقتاندىرۋ تولەمى مەن ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىسىنىڭ ۆاليۋتا ءتۇرى. تاراپتاردىڭ كەلىسىمى بويىنشا شارتقا وزگە دە تالاپتار ەنگىزىلۋى مۇمكىن. سونداي-اق, ازاماتتاردىڭ ساقتاندىرۋ ماسەلە­لەرىن­دە جەتكىلىكسىز حاباردار بولۋىنا بايلانىستى تيىسىنشە كوڭىل بولمەيتىن ماڭىزدى بىرقاتار جاع­داي­لار بار جانە بۇل كەيىننەن ساقتانۋشىنى جا­عىم­سىز وقيعالارعا جانە ساقتاندىرۋ تولەمدەرىنەن باس تارتۋعا الىپ كەلەدى. ماسەلەن, ساقتاندىرۋ كەزىندە ەڭ ماڭىزدى قۇجاتتار ساقتاندىرۋ شارتى مەن ساقتاندىرۋ ەرەجەسى بولىپ تابىلادى. ۇلگى تالاپ­تار­عا قوسىلۋ ارقىلى شارت جاسالعان جاعدايدا ساق­تان­دىرۋشى كليەنتتى ساقتاندىرۋ ەرەجەلەرىمەن تا­نىستىرۋعا مىندەتتى. بۇل رەتتە, وسى ساقتاندىرۋ ەرەجەسىنىڭ كوشىرمەسىن سۇراپ الۋعا بولادى. الايدا ساقتانۋشىنىڭ بار ءۇمىتى – ساقتان­دى­رىلعان تاۋەكەلدەر, ساقتانۋشى مەن ساقتاندى­رۋ­شى­نىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى, ساقتاندىرۋ جاعدا­يى باستالعان كەزدەگى ءىس-قيمىل ءتارتىبى, ساقتاندىرۋ تولەمى ءۇشىن تالاپ ەتىلەتىن قۇجاتتار تىزبەسى, تولەم جاساۋ مەرزىمى مەن باسقا دا تالاپتار ءدال وسى قۇجاتتاردا بولاتىنىن ەستە ۇستاعان ءجون. سوتتىق داۋ-دامايلار تۋىنداعان جاعدايدا ءدال وسى اتالعان قۇجاتتاردىڭ ماتىندەرى قاراستىرىلاتىن بولادى. سوندىقتان, ساقتاندىرۋ شارتىنا (پوليسكە) قول قويار الدىندا: • وسى قۇجاتتاردىڭ ماتىندەرىمەن تانىسۋ; • ساقتاندىرۋ كومپانياسىنىڭ وكىلىنەن وزدەرى­نىڭ ەرەجەلەرىن ءتۇسىندىرۋدى سۇراۋ تاباندى تۇردە ۇسىنىلادى. ساقتاندىرۋ شارتىن جاساۋ كەزىندە مىنا جاعدايلارعا ەرەكشە كوڭىل بولگەن ءجون: 1. ساقتاندىرۋ تاۋەكەلدەرىنىڭ (ياعني باستالعان كەز­دە ساقتاندىرۋ تولەمى جۇزەگە اسىرىلاتىن تاۋە­كەل­دەردىڭ) تىزبەسى. ساقتاندىرۋ ۇيىمى قۇجاتتاردا جازىلعان جانە شارتتاردا (ەرەجەلەردە) كورسەتىلگەن جاعداياتتاردان وربىگەن تاۋەكەلدەر مەن ساقتاندىرۋ جاعدايلارى بويىنشا عانا ساقتاندىرۋ تولەمدەرىن جۇزەگە اسىراتىنىن ەستە ۇستاعان ءجون; 2. ەرەكشە جاعدايلاردىڭ, ياعني ولار باستالعان كەزدە ساقتاندىرۋ تولەمى جاسالمايتىن وقيعالار­دىڭ (تالاپتاردىڭ) تىزبەسى. مىسالى, ساقتاندىرۋشى ساقتاندىرۋ ءمانىن جوياتىن ساقتاندىرۋ وتەمىنىڭ ەرەك­شە جاعدايلارىنىڭ تىزبەسىن قالىپتاستىرۋى مۇمكىن, ويتكەنى وسىنداي ەرەكشە جاعدايلار كەزىندە ساقتاندىرۋ تاۋەكەلدەرىن ىسكە اسىرۋ ىقتيمال­دى­لىعى بارىنشا از بولادى; 3. ساقتاندىرۋ جاعدايى باستالعان كەزدەگى ساق­تا­نۋشى ءىس-ارەكەتتەرىنىڭ ءتارتىبى (اسىرەسە ساقتان­دى­رۋ­شىنىڭ ورىن العان جاعداي تۋرالى حابارلاۋ مەرزىمدەرى مەن ءتارتىبى ماڭىزدى). ساقتانۋشىنىڭ ورىن العان جاعداي تۋرالى حابارلاۋ مەرزىمىن بۇزۋى ساقتاندىرۋ تولەمىن جۇزەگە اسىرۋدان باس تارتۋ ءۇشىن نەگىزدەمە بولىپ تابىلۋى مۇمكىن; 4. ساقتاندىرۋشىنىڭ ساقتاندىرۋ جاعدايى بوي­ىنشا تولەم جاساۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋ مەرزىمى جانە ساقتاندىرۋ جاعدايىنىڭ ءمان-جايى مەن سەبەپتەرىن راستايتىن قۇجاتتاردىڭ تىزبەسى. ساقتان­دى­رۋشى «جانە ساقتاندىرۋشىنىڭ تالابى بويىن­شا باسقا دا قۇجاتتاردى» دەگەن تۇجىرىمدى بەرۋى مۇمكىن. وسىنداي تۇجىرىمنىڭ بولۋى ساقتاندى­رۋ­شىعا ونىڭ نەگىزىندە ساقتاندىرۋ تولەمىن كەشىكتىرۋگە جانە ساقتانۋشىدان راستايتىن قۇجاتتاردىڭ اۋ­قىمدى تىزبەسىن تالاپ ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ءمىن­دەتتى ساقتاندىرۋ تۇرلەرى بويىنشا ساقتاندى­رۋ­شى ءتيىستى زاڭداردا كوزدەلمەگەن قوسىمشا قۇجات­تار­دى تالاپ ەتۋگە قۇقىعى جوق ەكەندىگىن ەسكەرگەن ءجون. 5. فرانشيزانىڭ بولۋى جانە مولشەرى, ياعني زا­لالدىڭ وتەلمەيتىن (بەلگىلى ءبىر جاعدايلاردا) ءمول­ش­ە­رى. قر ازاماتتىق كودەكسىنە سايكەس فرانشيزا – ساق­تاندىرۋشىنى ساقتاندىرۋ تالاپتارىندا كوزدەل­گەن, بەلگىلى ءبىر مولشەردەن اسپايتىن زالالدى وتەۋ­دەن بوساتۋ. فرانشيزا شارتتى (شەگەرىلمەيتىن) ءجا­نە شارتسىز (شەگەرىلەتىن) بولادى. شارتتى فرانشيزا كەزىندە ساقتاندىرۋشى فرانشيزانىڭ بەلگىلەنگەن مولشەرىنەن اسپايتىن زالالدى وتەۋدەن بوسا­تىلادى, بىراق ەگەر ونىڭ مولشەرى وسى سومادان كوپ بولسا, زالالدى تولىق وتەۋگە ءتيىس. شارتسىز فرانشيزا كەزىندە زالال بارلىق جاعدايلاردا بەلگىلەنگەن سوما شەگەرىلە وتىرىپ وتەلەدى. فرانشيزا ساقتان­دى­رۋ سوماسىنا قاتىستى پايىز بويىنشا نە ءابسوليۋتتى مولشەردە بەلگىلەنەدى. فرانشيزانىڭ ءمانى ساقتانۋشىعا, ءبىر جاعىنان, ۇساق زالالدى تولەمەۋگە, ەكىنشى جاعىنان, ساقتانۋشىنىڭ ساقتاندىرىلعان م ۇلىككە دەگەن جاۋاپتى قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرۋ ءۇشىن تاۋەكەلدىڭ جانە ساقتاندىرۋ جاۋاپكەرشى­لى­گى­نىڭ بولىگىن بەرۋدە جاتىر. وسىعان بايلانىستى فران­شيزانىڭ مولشەرىنە ەرەكشە كوڭىل بولگەن ءجون, ويتكەنى كوبىنەسە ساقتاندىرۋدىڭ سىرتتان قاراعاندا تارتىمدى كورىنەتىن تالاپتارى, ماسەلەن, ساقتان­دى­رۋ سىيلىقاقىسىنىڭ از مولشەرى, كەيىننەن فران­شي­زا­نىڭ كوپ مولشەرىن بەلگىلەۋگە بايلانىستى پايدا­سىز بولىپ قالۋى مۇمكىن. وسىلايشا, شارتتىڭ ء(پوليستىڭ) جانە ساقتان­دى­رۋ ەرەجەسىنىڭ اتالعان ەرەجەلەرىمەن تانىسا وتى­رىپ, الە­ۋەتتى ساقتانۋشى ءوزى ءۇشىن بارىنشا قولاي­لى ساق­تاندىرۋ تالاپتارىن ۇسىناتىن ساقتاندىرۋ ۇيى­مى­نا تاڭداۋ جاساي الادى جانە ساقتاندىرۋ جاعدايى ورىن العان كەزدە بىرقاتار ماسەلەلەردى «رەتتەيدى». سونىمەن بىرگە, نارىقتىق احۋالدىڭ (جانە ازا­مات­تارعا قاتىستى ەمەس باسقا دا جاعدايلاردىڭ) ءوز­­­­گەر­مەلىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, ساقتاندىرۋ ۇيىمىن تاڭ­­­داۋعا الدىن الا مۇقيات تالداۋ جاساۋ ساقتاندىرۋ ءتو­­­لەمىن الماۋ تاۋەكەلىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. يمان ال-كەيسي, قارجى قاداعالاۋ كوميتەتى تۇتىنۋشىلاردىڭ  قۇقىقتارىن قورعاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى. ––––––––––––– RSS        ءبىلىم – ساقتاندىرۋشىنى تاڭداۋ كەزىندە جاقسى ساقتاندىرۋ. ساقتاندىرۋ كومپانياسىن تاڭداۋدا قالاي قاتەلەسپەۋگە بولادى TW         ساقتاندىرۋ ءۇشىن – ءىستى بىلگەن ءجون