فوتو: ايباتىر نۇراش
- وسى كۇندەرى ءماجىلىس دەپۋتاتتارى بەلگىلەنگەن كەستەگە ساي اۋىل-ايماقتى ارالاپ, حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىمەن تانىسىپ ءجۇر. ءبىز وتكەن اپتادا جامبىل وبلىسىندا بولساق, ەندى مىنە, باتىس وڭىرگە كەلدىك. باستى ماقساتىمىز – ەلباسىنىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاما تاپسىرماسىنىڭ جەرگىلىكتى جەردە ورىندالۋىن قاداعالاۋ, - دەيدى دەپۋتات ساپارىنىڭ ءمان-جايىن ءتۇسىندىرىپ.
ءماجىلىس دەپۋتاتى ورال قالاسىندا مەملەكەت پەن جەكەمەنشىكتىڭ ارىپتەستىگى نەگىزىندە قولعا الىنعان قۇرىلىس نىسانىمەن تانىستى. ءدال وسى باعدارلاما شەڭبەرىندە ورال قالاسىنىڭ ورتالىعىنداعى كونە ۇيلەردىڭ ورنىنا كوپقاباتتى جاڭا تۇرعىنۇي سالۋ جۇمىستارى سوڭعى ەكى جىلدان بەرى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. قۇرمانعازى كوشەسى, 196 مەكەنجايىندا ورنالاسقان, 1937 جىلى پايدالانۋعا بەرىلگەن قوس قاباتتى اپاتتى ءۇيدىڭ ورنىنا بۇگىندە 9 قاباتتى ءزاۋلىم ءۇي سالىنىپ جاتىر. ەسكى ۇيدە تۇراتىن 8 وتباسى ۋاقىتشا باسقا پاتەرگە كوشىرىلگەن. قۇرىلىس بىتكەن سوڭ ولار بۇرىنعى پاتەرىنە ساي باسپانانى جاڭا ۇيدەن تەگىن الادى.
«قازحول» جشس قولعا العان قۇرىلىس نىسانى بيىل كۇزدە پايدالانۋعا بەرىلمەك. ورال قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى التىنبەك قايساعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, 64 پاتەرلىك جاڭا تۇرعىن ءۇيدىڭ قالعان بولىگى «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ» سالىمشىلارىنا بەرىلەدى ەكەن. ءۇيدىڭ تومەنگى قاباتىندا ساۋدا نىساندارىنا دا ورىن قاراستىرىلعان. وسى اۋداننان تاعى دا 74 پاتەرلىك توعىز قاباتتى ءۇي مەن 200 پاتەرلىك 11 قاباتتى تۇرعىن ءۇي سالۋ جوسپاردا تۇر.
- باتىس قازاقستان وبلىسىندا قۇرىلىس جاقسى قارقىنمەن ءجۇرىپ جاتىر ەكەن. سوڭعى جىلدارى قالا وزگەرىپ, جاڭارىپ كەلەدى. ءزاۋلىم ۇيلەر سالىنىپ, جولدار جوندەلۋدە. وسىنىڭ بارلىعى حالىق يگىلىگى ءۇشىن جاسالۋدا, - دەيدى ءماجىلىس دەپۋتاتى كەڭەس ابساتيروۆ.
بۇدان كەيىن ءماجىلىس دەپۋتاتى «جايىق ەت» جشس مەن «پوش رۋنو» جشس-دا بولىپ, كاسىپورىنداردىڭ جۇمىسىمەن تانىستى.
- باتىس قازاقستان وبلىسى – ەجەلدەن مال شارۋاشىلىعى دامىعان ايماق قوي. بۇل وڭىرگە وسىنداي ءىرى وڭدەۋشى كاسىپورىن كەرەك-اق ەدى. ارينە, ورالدا بۇرىن «زەملياچكا» سەكىلدى تەرى وڭدەۋشى كاسىپورىندار بولدى. بىراق مىنا «پوش رۋنو» جشس-نىڭ ورنى بولەك. مۇندا قازىرگى ەڭ زاماناۋي جابدىقتار ورناتىلعان, مال تەرىسىن قابىلداپ, تەرەڭ وڭدەۋدىڭ ساتىلارى يگەرىلىپ جاتىر. ورالعا كەلسەم, ارنايى كورەمىن دەپ جوسپارلاعان كاسىپورىننىڭ ءبىرى وسى ەدى, - دەيدى كەڭەس عاراپ ۇلى 2017 جىلى اشىلعان تەرى وڭدەۋشى كاسىپورىننىڭ تابالدىرىعىن اتتاپ تۇرىپ.
كاسىپورىندا تەرى وڭدەۋشى يسپان جابدىقتارى ورناتىلعان. ەكى گەكتار جەرگە ورنالاسقان كاسىپورىننىڭ قۋاتى جىلىنا 182 مىڭ سيىر تەرىسى, 600 مىڭنان اسا قوي-ەشكى تەرىسىن وڭدەۋگە جەتەدى. بۇل جەردە تەرى شالا وڭدەلىپ, جارتىلاي شيكىزات كۇيىندە نەگىزىنەن تۇركياعا جونەلتىلىپ جاتىر ەكەن. بولاشاقتا تەرىنى دايىن ءونىم – تەكستيلدى بىلعارى دارەجەسىنە دەيىن وڭدەۋ جوسپارلانعان.
دەپۋتاتپەن كەزدەسۋدە «پوش رۋنو» جشس باس ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى الەكساندر دميتريەنكو جۇمىس بارىسىندا كەزدەسەتىن كەيبىر تۇيىتكىلدەردى دە ايتىپ ءوتتى.
- ءبىز جۇمىسقا كىرىسكەلى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ءتۇرلى سالاسىنداعى كەمشىلىك-ولقىلىقتىڭ ءىزى كورىنىپ جاتىر. سولاردىڭ ءبىرى – باتىس قازاقستان وڭىرىندەگى ۆەتەريناريالىق شارالاردىڭ جەتكىلىكسىزدىگى. ماسەلەن, سيىر تەرىسىندە شودىرا سەكىلدى پارازيت كوپ. بۇل تەرىنىڭ ساپاسىن تومەندەتەدى. ال وسى پارازيتتەرگە قارسى ۆاكتسيناتسيا شارالارى ۋاقتىلى جۇرگىزىلسە, قاتاڭ قاداعالانسا, مۇنداي كەمشىلىك بولماس پا ەدى؟ – دەيدى تەرى وڭدەۋشى كاسىپكەر.
بولاشاقتا وڭىردەگى نەگىزگى تەرى وڭدەۋشى كاسىپورىنعا اينالىپ, بىلعارى بۇيىمدارىن, اياق كيىمدەرىن شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىرعان «پوشرۋنولىقتار» باتىس قازاقستاندا مال باسىنىڭ كوبەيىپ, ساپاسى ارتۋىنا دا وسىلايشا مۇددەلى بولىپ وتىر.
- پارلامەنتتەگى «ازات» پارتياسى – ءاۋ باستان كاسىپكەرلەردىڭ پارتياسى, ەڭبەك ادامىنىڭ مۇددەسىن قورعاۋشى قوعامدىق ۇيىم رەتىندە بەلگىلى. سوندىقتان ورالدا ايتىلعان ۇسىنىس-پىكىردىڭ بارلىعىن دا الداعى قىزمەتىمىزدە ەسكەرەتىن بولامىز. تاعى ءبىر ماسەلە, قازاقستاندىق شيكىزات وتە ارزان باعامەن شەتەلگە كەتىپ جاتىر, بۇعان دا زاڭ تۇرعىسىندا توسقاۋىل سالۋىمىز كەرەك. ارينە, قازاقستاندا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» ت.ب. باعدارلامالار ارقىلى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا مەملەكەت تاراپىنان كوپ قولداۋ جاسالىپ جاتىر, بىراق الدا تۇرعان جۇمىس تا كوپ. وڭدەۋشى كاسىپورىنداردىڭ سالىق جۇكتەمەسىن ازايتۋ, سالىق نەسيەسى جۇيەسىن ەنگىزۋ – مەملەكەتكە دە, كاسىپكەرلىككە دە پايدالى بولار ەدى, - دەدى قوشتاساردا ءماجىلىس دەپۋتاتى جۋرناليستەرمەن كەزدەسۋىندە.
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
ورال قالاسى
