...ۇسىنىس جاسايدى
كەشەندى ەسكەرتكىشتەر ورناتىلسا
ەلىمىزدە ءبىزدىڭ باستاپقى مەملەكەت بولۋىمىزدىڭ نەگىزىن قالاعان كەرەي مەن جانىبەككە, كەيىنگى ابىلاي مەن كەنەسارى حاندارعا ەسكەرتكىشتەر ورناتىلعان. جالپى, قازاقتىڭ حاندارىنا, بوستاندىق ءۇشىن باسىن تىككەن باتىرلارىمىزعا جەر-جەرلەردە ەسكەرتكىشتەر, مۇسىندەر, باسقا دا بەلگىلەر قويىلعان, قويىلىپ جاتىر. ايتپاعىم – قاسىم حان, ءاز تاۋكە جانە ابىلاي ۇشەۋىنە ارنالعان ءبىرتۇتاس كەشەندى ەسكەرتكىش ورناتىلسا. ءبىرتۇتاس ەسكەرتكىشتى ايبىندى استانادا, ازاتتىق الاۋىن جاققان الماتىدا, ۇلت ۇيىتقىسى ۇلىتاۋدا نەمەسە قازاقتىڭ قاسيەتتى دە كيەلى ورىندارىنىڭ بىرەۋىنە, ءتىپتى بىرنەشە جەرگە ورناتسا ولقىمىز تولىپ, ۇتپاساق ۇتىلماس ەدىك. ولار ءبىزدىڭ باستى بايلىعىمىز – بىرلىككە شاقىرىپ تۇراتىن كيەلى كەشەن, مەرەيلى مەكەن بولار ەدى. ءوزىم باستاۋىش سىنىپ ۇستازى بولعانىممەن, ايتقىر اتالاردىڭ, ءازيز اجەلەردىڭ الديىمەن ەسەيىپ, تەكتى ءتىلىمىزدى, الەمدىك دەڭگەيدەگى اۋىز ادەبيەتىمىزدى, تەرەڭ تاريحىمىزدى وقىپ وسكەندىكتەن ەل بىرلىگى مەن بولاشاعىن بارىنەن جوعارى قويامىن.
فاريزا اقنازاروۆا,
№9 ورتا مەكتەپتىڭ باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمى
اقمولا وبلىسى,
ستەپنوگور قالاسى
...اسەرىمەن بولىسەدى
امىرە تۋرالى ادەبي كەش
س.جيەنباەۆ اتىنداعى جاسوسپىرىمدەر كىتاپحاناسىندا «امىرە – ءان كوگىنىڭ ايناسى» اتتى امىرە قاشاۋباەۆتىڭ 130 جىلدىعىنا ارنالعان ادەبي-بەينە ساعاتى ءوتتى. امىرە قاشاۋباي ۇلى ءحىح عاسىردىڭ اياعى مەن حح عاسىردىڭ باسىندا اۋەلەگەن انىمەن ادامزات بالاسىن تاڭداندىرعان, قايتالانباس ۇلى ءانشى. قازاق مۋزىكاسىنداعى امىرەنىڭ الاتىن ورنى – ءبىرجان سال, اقان سەرى, مۇحيت, جارىلعاپبەردى, ءمادي سىندى زامانا تۇلعالارىنىڭ انشىلىك ءداستۇرىن كەڭەستىك كەزەڭگە جالعاستىرىپ, جەتكىزىپ بەرۋىندە بولىپ تابىلادى. قاتارلاس ارىپتەسى ەلۋباي ومىرزاقوۆ امىرەنى «سامورودنىي سارى التىن» دەگەنى بار.
قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى بالنياز اجنيازوۆ وقىرماندارعا ءانشى جونىندە ءوزى بىلەتىن مالىمەتتەرىمەن ءبولىسىپ, شاراعا قاتىسۋشىلار امىرەنىڭ ءوز داۋىسىمەن شىرقاعان «بالقاديشا» ءانىن تىڭداپ, «امىرە قاشاۋباەۆ» دەرەكتى ءفيلمى كورسەتىلدى.
سونداي-اق «ۇلت ونەرىنىڭ ماقتانىشى» كىتاپ كورمەسى دايىندالىپ, امىرە قاشاۋباەۆ جونىندەگى كىتاپتار مەن ءباسپاسوز بەتىندە جاريالانعان ماقالالار قويىلدى. كىتاپحانا قىزمەتكەرى لاززات بۋلتەكوۆا ءباسپاسوز بەتىندە جاريالانعان امىرە قاشاۋباەۆ تۋرالى ماقالالارعا شولۋ جاساپ, ء«ومىر-اي» گازەتىندە جارىق كورگەن «امىرەنىڭ جۇمباق ءولىمى» ماقالاسىن كوپشىلىككە وقىپ بەردى. پاريج اسپانىن انگە بولەگەن امىرە تۋرالى وتكەن كىتاپحاناداعى ادەبي-بەينە ساعات كوپ وقىرمانعا جاقسى مالىمەتتەر بەردى دەگەن ويدامىز.
لاريسا قۇرىمباەۆا,
س.جيەنباەۆ اتىنداعى وبلىستىق جاسوسپىرىمدەر كىتاپحاناسىنىڭ قىزمەتكەرى
اقتوبە
...ماقتان تۇتادى
وڭتۇستىك كورەيادان جۇلدەلى ورالدى
قازىرگى زامان مۇعالىمىنەن تەك ءوز ءپانىن تەرەڭ ءبىلۋ عانا ەمەس, ودان جوعارى كاسىبي بىلىكتىلىك, ءوز مۇمكىندىكتەرىن جۇزەگە اسىرا الاتىن شىعارماشىل تۇلعانى قالىپتاستىرۋ, دارىندى بالالاردى تاربيەلەۋ شەبەرلىگى سياقتى قاسيەتتەر دە تالاپ ەتىلەدى. وسىنداي قوعامدىق مىندەتتى ارقالاعان بۋراباي اۋدانى, شۋچە قالاسى №9 مەكتەپ-گيمنازياسىندا دارىندى وقۋشىلارمەن جۇمىس جاقسى جولعا قويىلعان. «زەردە» كىشى عىلىم اكادەمياسى جاس جەتكىنشەكتەردى مەكتەپ قابىرعاسىنان باستاپ عىلىمي جوبا جازۋعا ۇيرەتۋ مەن عىلىمي وي-ءورىسىن دامىتۋ جولىندا ناتيجەلى جۇمىس جاساپ كەلەدى. جۋىردا 10- سىنىپ وقۋشىسى ءادىل شابدەنوۆ وڭتۇستىك كورەيانىڭ تاەدجون قالاسىندا وتكەن «جاس عالىم» حالىقارالىق عىلىمي جوبا قورعاۋ كونكۋرسىندا «ساۋمال سۇتتەن جاسالعان شيپالى بالمۇزداق» تاقىرىبىندا عىلىمي جوبا قورعاپ, جۇلدەلى ءى ورىنعا يە بولدى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ شەشىمى بويىنشا ءادىل شابدەنوۆقا تاەدجون قالاسىنداعى سولبريدج بيزنەس ۋنيۆەرسيتەتىندە وقۋعا 60 پايىزدىق جەڭىلدىك تابىستالدى. وسى جوبانى جازۋ بارىسىندا ۇلكەن قولداۋ كورسەتكەن مەكتەپ ديرەكتورى بيبىگۇل كۇشەكوۆاعا العىسىمىز شەكسىز. بىلىكتى ۇستاز بەن ءبىلىمدى شاكىرت ءبىلىم ورداسىنىڭ ماقتانىشى.
بايان بەكەتاي,
№9 مەكتەپ-گيمنازياسى ديرەكتورىنىڭ بەيىندى وقىتۋ جونىندەگى ورىنباسارى
اقمولا وبلىسى
...وي ايتادى
سىيلىق جاتاقحانا سالۋعا جەتەر مە ەدى...
ءبىز ستۋدەنت كەزىمىزدە جاتاقحانادا تۇردىق. ءۇيىمىز ەل استاناسىنان الىستا. ساباققا ءوز ۇيىنەن كەلەتىن استانالىق دوستارىمىزعا قىزىعامىز. ال ولار بىزگە قىزىعادى. قايسىبىرى بولمەمىزگە كەلىپ قونىپ كەتىپ جۇرەتىن. جاتاقحانانىڭ ءوز قىزىعى مەن دۋمانى كوپ قوي. دەگەنمەن قيىندىعى دا بولماي تۇرمايتىن. سول كەزدە «مەن كورگەن قيىندىقتى بالالارىم سەزبەي وسۋلەرى ءۇشىن قايتكەن كۇندە پروۆينتسيادا تۇرماۋىم كەرەك» دەپ ىشتەي انت-سۋ ىشەتىنمىن. اللا وعان دا جەتكىزدى. قۇدايعا شۇكىر, بالالارىم ءوز ۇيىمىزدە تۇرىپ وقىدى. جاتاقحانانىڭ نە ەكەنىن بىلمەي ءوستى. كۇزدىڭ وسىنداي سۇرعىلت, سالقىن كۇندەرى بۇرسەڭدەپ ساباقتان كەلە جاتقان ستۋدەنتتى كورگەندە, قىرىق جىل بۇرىنعى ءوز ءحالىم ەسكە ءتۇسىپ ءبىرتۇرلى اياپ كەتەمىن. Əتتەڭ قول قىسقا. استانادا ستۋدەنتتەرگە جاتاقحانا جەتىسپەيدى. Əر جەردە پəتەر جالداپ ارتىنىپ-تارتىنىپ جۇرگەنى. Əلگىندە عانا جول جيەگىندە بۇرسەڭ قاققان ءبىر توبىن كوزىم شالدى. «شىركىن-اي, نوبەل سىيلىعىن السام, وسىلارعا ءبىر جاتاقحانا سالۋعا سول قارجى جەتەر مە ەكەن؟ ماعان اقشاسىنىڭ كەرەگى نە, اتاعى دا جەتكىلىكتى عوي» دەگەن وي كەلگەنى. «كوڭىل جۇيرىك پە, كوك دونەن جۇيرىك پە» دەپ وسىندايدا ايتىلعان شىعار...
قۋاندىق شاماحاي ۇلى
استانا
...جاڭالىعىن جەتكىزەدى
ءازىل-سىقاق وتاۋلارىنىڭ سايىسى
جۋىردا شيەلى اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە «مىنەكەي مەيىرماننىڭ ءىزباسارلارى» اتتى ءازىل-سىقاق وتاۋلارىنىڭ رەسپۋبليكالىق بايقاۋى ءوتتى. وسىمەن ءتورتىنشى مارتە وتكىزىلىپ وتىرعان ايتۋلى شاراعا قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اۋداندارىنان وزگە جامبىل, تۇركىستان, باتىس قازاقستان جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىنان ونەر ۇجىمدارى كەلىپ, بەلگىلى اكتەر مەيىرمان نۇرەكەەۆ اتىنداعى جۇلدەنى ساراپقا سالدى.
شاراعا بەلگىلى ازىلكەش قانات ءالجاپپاروۆ باستاعان قازىلار القاسى تورەلىك ەتتى. قورىتىندىسىندا جاڭاقورعان اۋدانىنىڭ «كۇلەمىز-اۋ, قايتەمىز» اتتى ءازىل-سىقاق وتاۋى باس جۇلدەنى جەڭىپ السا, ءبىرىنشى ورىنعا جامبىل وبلىسىنان كەلگەن «كۇلكى شاڭىراعى» تاماشا ويىن-ساۋىق وتاۋى يە بولدى. ەكىنشى ورىنعا قىزىلوردا قالاسىنىڭ «مەرەكە دۋمان» حالىقتىق ءازىل وتاۋى كوتەرىلدى. ال ءۇشىنشى ورىندى ارال اۋدانىنىڭ «تاماشا» حالىقتىق ءازىل-سىقاق وتاۋى مەن شيەلى اۋدانى, العاباس اۋىلدىق كلۋبى جانىنان قۇرىلعان «قىتىق» حالىقتىق ءازىل-سىقاق وتاۋلارى ءوزارا ءبولىستى.
وبلىستىق حالىق شىعارماشىلىعىن دامىتۋ جانە مادەني-پروديۋسسەرلىك ورتالىعى مەن شيەلى اۋداندىق مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ شارانى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرعانىنا بارلىق قاتىسۋشى دا, كورەرمەندەر دە ءتانتى بولدى.
نۇرماحان ەلتاي
قىزىلوردا وبلىسى
