قازاقستان • 20 ماۋسىم, 2018

«قورقىت دالاسى» – نوعاي سۋرەتشىسىنىڭ كوزىمەن

900 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

نوعاي – قازاقپەن اتالاس جۇرت. زامانىندا قازاقپەن قوڭسى بولىپ, ەدىل مەن جايىقتىڭ بويىن ەن جايلاعان ەل پاتشالىق رەسەيدىڭ قانقۇيلى ساياساتىنان جەر بەتىنەن جوعالىپ كەتە جازداعانى شىندىق. قارعا بويلى قازتۋعاننىڭ ەدىلمەن قايىرىلىسۋىن اتا قونىستان ايىرىلىپ, ءىشى شەرگە تولعان حالقىمىزدىڭ رەكۆيەمى دەسە دە بولادى. 

«قورقىت دالاسى» – نوعاي سۋرەتشىسىنىڭ كوزىمەن

بولمىسىن بۇگىنگى قازاق رۋلارىنىڭ دەنى قۇراعان سول نوعايدىڭ سۋرەتشىسى الىبەك قويلاقاەۆ قىزىلوردا قالا­سىنداعى كوركەمسۋرەت گالەرەياسىندا «قورقىت دالاسى» دەگەن اتپەن جۇرتشىلىققا ون كۇندىك كورمەسىن ۇسىندى.

الىبەك بايمۇرات ۇلى قوي­­لا­قاەۆ 1982 جىلى رە­سەي­دىڭ داعىستان رەسپۋب­لي­كا­سى ايما­عىنداعى تە­رەكلي-مەكتەب ايما­عىنا قاراس­­تى نوعاي اۋدانىندا دۇ­­نيەگە كەلگەن. سۋرەت سالۋ ونە­رىنە 3-4 جاسىنان دەن قويعان قىل­­قالام شەبەرى دا­­عىس­­تاننىڭ ماحاچكالا قالا­سىنداعى كوركەم- سۋرەت ۋچي­­ليششەسى مەن كراسنودار مەم­لەكەتتىك مادەنيەت جانە ونەر ۋني­ۆەرسيتەتىندە ءبىلىم العان ەكەن.

قاسيەتتى سىر ءوڭىرى ءتۇبى ءبىر تۇركى حالقى ءۇشىن قۇت­تى مەكەن. مۇندا بارلىق تامىرلاس تۇركى بۇتاعى ءۇشىن ورتاق بابا قورقىت دۇنيەگە كەلىپ, ءاز دەنەسى ماڭگىلىك دامىل تاپقان. وسىنداي تاريحي جەرگە كەلگەن نوعاي سۋرەتشىسى ءوزىن اتامەكەنىندە جۇرگەندەي سەزىنگەنىن ايتادى.

– وسى ساپارىمدا قورقىت اتا كەشەنىنە ارنايى باردىم. ودان العان اسەرىمدى سوزبەن جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. ەرەكشە تولقىنىستا بولدىم. وزدەرىڭىز دە بايقاعان شى­عارسىزدار, مەنىڭ شىعار­ماشىلىق جولىم­داعى نەگىزگى تاقىرىبىم – تۇركى الەمى. بۇگىنگى كورمە تا­قى­رىبى دا سوعان سايكەس. قور­قىت اتا­دان باستاپ ەدىل پات­شا, تو­مي­ريس حانشايىم, ەدىگە باتىر, شىڭعىس حان سەكىلدى كوپ­تەگەن سۋرەتتەردى جا­رىققا شى­عاردىم. بۇل – مەنىڭ جانى­ما وتە جاقىن. سون­دىقتان وسى باعىتتا ۇنەمى ىزدەنىستە جۇرەمىن. ءاربىر ۇلت ءوزىنىڭ ءتۇپ-توركىنىنە ۇڭىلۋگە تىرىسادى, ءبىز قازاق حالقىمەن وتە جاقىن, تۋىس ەكەنىمىزدى بىلەمىز. سول سەبەپتى باۋىرلاس قازاقپەن ەتەنە جاقىن ارالاسۋعا نيەت تانىتامىز. بۇگىندە نوعايدىڭ جالپى سانى 110 مىڭعا جۋىق. ولار­دىڭ 103 مىڭعا جۋىعى رە­سەيدە تۇرادى. ءتۇبى ءبىر تۇر­كى جۇرتىنىڭ تاريحى مەن تۇلعالارىن قىلقالام ۇشىندا سويلەتۋگە تىرىسامىن, – دەيدى ول.

ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا وتكەن كورمەدە الىبەك قويلاقاەۆ جەرگىلىكتى جاس سۋرەتشىلەرگە شەبەرلىك ساعاتىن وتكىزدى.

باقتيار تايجان,

«ەگەمەن قازاقستان»

قىزىلوردا وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار