وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ۇلان جازىلبەكتىڭ ايتۋىنشا, قازىر وبلىسىمىزدا «تسيفرلاندىرۋ كەڭسەسى» جۇمىس جاسايدى. تاياۋ جىلدارى تۇرعىندار ءتۇرلى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ونلاين تۇتىناتىن دەڭگەيگە جەتۋى كەرەك. سول ءۇشىن قازىردەن باستاپ مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۇسىناتىن قىزمەتىن اۆتوماتتاندىرۋ باعىتىنداعى جۇمىستار جاسالۋدا.
– تسيفرلاندىرۋ ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋعا وڭىردەگى بارلىق باسقارمالاردىڭ, قالا, اۋدان اكىمدەرىنىڭ بەلسەنە قاتىسۋى تالاپ ەتىلەدى. وبلىستىق ءىىد جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى ءاربىر اۋدان ءۇشىن كۆادروكوپتەر ساتىپ الادى. ۇشاتىن اپپارات جوعالعان مالدى ىزدەۋگە, قاراقشىلاردى قولعا تۇسىرۋگە, سۋ تاسقىنىن الدىن الا باقىلاۋعا, باسقا دا جاعدايعا كومەكتەسەدى,– دەيدى ۇلان جازىلبەك.
وبلىستىق يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باسقارماسىنىڭ حابارلاۋىنشا, وڭىردە جوبالىق كەڭەس قۇرىلىپ, 4 باعىت بويىنشا جۇمىس جۇرگىزەتىن بولادى. مىسالى, «ەكونوميكا سالالارىن تەحنولوگيالىق جاڭارتۋ جانە تسيفرلاندىرۋ» باعىتى بويىنشا «قازاقستان ەلەكتروليز زاۋىتى» اق, «قازاقستان ءاليۋمينيى» اق, «مايقايىڭالتىن» اق, «كاۋستيك» اق, «پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتى» جشس, «بوگاتىر كومىر» جشس تسيفرلى جوباعا قاتىسادى. ءونىم كولەمى مەن ساپاسىن ارتتىرۋعا جاڭا تەحنولوگيالار عانا مۇمكىندىك بەرە الادى. تسيفرلاندىرۋعا باعىتتالعان قۇرالداردى قولدانىسقا ەنگىزۋ ءۇشىن ءوندىرىس ورىندارىندا بيىل 17 شارا وتەدى.
جوعارىدا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ايتىپ وتكەندەي, تسيفرلاندىرۋعا وڭىردەگى بارلىق باسقارمالاردىڭ, قالا, اۋدان اكىمدىكتەرىنىڭ بەلسەنە قاتىسۋى تالاپ ەتىلەدى. وبلىس اكىمى اپپاراتىنىڭ باسشىسى راسۋل ورازعۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسى بويىنشا وڭىردە «مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ ەسەپتەرىن تسيفرلاندىرۋ سەرۆيسى» ازىرلەنىپتى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارى رەەستر بويىنشا 191 مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتەدى. قازىر ەلەكتروندى تۇردە كورسەتىلگەن مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ ۇلەسى 38 پايىزدى قۇرايدى. ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالاردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا «تسيفرلى قازاقستان» جوباسى جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل رەتتە كورسەتىلەتىن بارلىق مەملەكەتتىك قىزمەت ءتۇرى اۆتوماتتى جۇيەگە كوشىرىلمەك. قالالار مەن اۋداندارداعى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسىنا قوسىلدى.
– ءبىز قاعاز قۇجات اينالىمىن قىسقارتۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. ول ءۇشىن وبلىستىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارىندا تەحنولوگيالىق ينفراقۇرىلىم – مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ بىرىڭعاي مۋلتيسەرۆيستىك ورتالىعى قىزمەت كورسەتەدى. ياعني 136 جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندا 2 مىڭنان استام جەلىلىك اقپاراتتىق جۇيەلەر قولدانىلادى, – دەيدى ر.ورازعۇلوۆ.
ءبىر ايتار كەتەرلىگى, وبلىستاعى 40-قا جۋىق اۋىل, 23 مەكتەپ جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلماعان. سول سەبەپتى وبلىس اكىمدىگى كەڭ جولاقتى ينتەرنەتكە قوسۋ ءۇشىن اۋىلداردا اۆتونومدى ستانسالار قۇرۋدى ۇسىنىپ وتىر.
ەكىنشىدەن, اۋىلدىقتار سپۋتنيكتىك تەلەارنالاردى ءجيى كورەدى, ءۇيىنىڭ توبەسىندە «تارەلكە» قوسىپ العان, كەيبىرى «وتاۋ تۆ» جۇيەسىنە قوسىلعان. وكىنىشكە قاراي, اۋىلدىق جەرلەرگە ىسساپارعا بارعاندا كۋا بولىپ جۇرگەن ءبىر ماسەلە – اۋىل حالقى وزگە ەلدىڭ تەلەارنالارىنا بايلاۋلى. بۇل جايت تا نازاردان تىس قالىپ كەلەدى. اۋىلدىقتار تسيفرلى تەلەتاراتىلىم جۇيەسى ەڭ الدىمەن شالعايداعى اۋىلداردىڭ مۇددەسىنە ساي بولعانىن كۇتۋدە.
بيىل وبلىستاعى اۋرۋحانالار, ەمحانالار جالپى مەديتسينالىق اقپاراتتاندىرۋ جۇيەسىنە تىركەلەدى. ر.ورازعۇلوۆ اتاپ وتكەندەي, وتكەن جىلى ءوڭىر جۇرتشىلىعىنا 3,8 ميلليونعا جۋىق كورسەتىلگەن مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ 3,2 ميلليونى مەديتسينا سالاسىنا قاتىستى ەكەن. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى قىزمەتكەرلەرى 1 ميلليون 200 مىڭ قىزمەتتى ەلەكتروندى تۇردە كورسەتكەن. بيىل اۋرۋحانا, ەمحانالارعا تاعى دا 321 دانا كومپيۋتەر ساتىپ الۋ جوسپارلانىپ وتىر. ءوزىمىز كورىپ جۇرگەندەي, ەمحانالارداعى دارىگەرلەر دە كومپيۋتەردىڭ قۇلاعىندا ويناۋعا ماشىقتانىپ قالعان. قالاي بولعاندا دا تسيفرلاندىرۋ باعدارلاماسى قابىلدانباي تۇرىپ-اق ەلىمىزگە IT-تەحنولوگيالاردىڭ جاڭالىقتارى كەلدى عوي. قازىر ونلاين سەرۆيستەر, مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ بىرىڭعاي تۇرلەرى بىزگە دە جەتىپ, حالىقتىڭ جۇمىسى ءبىرشاما جەڭىلدەگەن.
ارينە جاڭا تەحنولوگيالار وندىرىسكە كەلۋى ءۇشىن جەرگىلىكتى جوعارى وقۋ ورىندارى باسەكەگە قابىلەتتى, جوعارى بىلىكتى ماماندار دايىنداۋعا ءمان بەرۋى قاجەت. ولاردىڭ الدىندا IT-مەكتەپتەر, تەحنوپاركتەر اشۋ مىندەتى تۇر. مىسالى, پاۆلودار مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە IT HUB زەرتحانا اشىلدى. سونىڭ ارقاسىندا ستۋدەنتتەر ساباق ۇستىندە جانە بوس ۋاقىتىندا 3D-مودەلدەۋمەن, ءتۇرلى قولدانبالى اقپاراتتىق باعدارلامالارمەن شۇعىلدانا الادى. الداعى ۋاقىتتا IT HUB بازاسىندا كاسىپورىنداردىڭ جۇمىسىن اقپاراتتىق تەحنولوگيالارعا كوشىرۋ جوباسى جەتىلدىرىلمەك. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ پرورەكتورى, عالىم الەكساندر سۆيدەرسكي جوبالار ەلباسىنىڭ ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ بويىنشا تاپسىرمالارى ۇدەسىنەن شىعادى دەپ وتىر.
بۇل ۋنيۆەرسيتەتتە جاسالعان جوبالار وقۋ ورنىنىڭ ستارتاپ ورتالىعىنداعى شاعىن قالىپتاعى وندىرىستەر ءۇشىن قاجەت. وندىرىستەرگە ارنالعان يننوۆاتسيالىق جوبالار جاسالسا, وبلىس ورتالىعىنداعى جوعارى وقۋ ورىندارىندا بىرلەسكەن عىلىمي ورتالىق پايدا بولۋى مۇمكىن. ۋنيۆەرسيتەتتە روبوت-تەحنيكا زەرتحاناسى جۇمىس ىستەپ تۇر. كىتاپحانا دا تسيفرلاندىرۋ جۇيەسىنە وتۋدە. ءوڭىر جاستارى جوبالارىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن ءىت ورتالىعىندا ءبىلىم الادى. وبلىس ورتالىعىنداعى «جاستار باستامالارىن دامىتۋ ورتالىعىندا» جاستاردىڭ اقپاراتتىق-تەحنولوگيالىق بىلىمدەرىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان كابينەت تە بار.
وبلىس ورتالىعىنداعى №37 مەكتەپتە قازىر تۋرنيكەتتەر, مەكتەپ اسحاناسى مەن كىتاپحاناسىندا سمارت-جۇيە, «Teacher office» جۇمىس جاساپ تۇر. مەكتەپ ديرەكتورى ءلايلا ءجۇسىپوۆانىڭ ايتۋىنشا, «Teacher office» بولمەسىندە مۇعالىمدەر «كۇندەلىك», «Bilim land» جوبالارىنا ساي كىتاپتارعا تاپسىرىس بەرەدى. كىتاپحاناشى اۆتوماتتى جۇيە ارقىلى قابىلدايدى. ال «سمارت پاۆلودار» قوسىمشاسى ارقىلى اتا-انالار اس ءمازىرىن ونلاين رەجىمدە كورەدى. اسحاناعا كەلگەن وقۋشى قۇرىلعىعا ساۋساعىن تيگىزسە مونيتوردان تاپسىرىس ءتىزىمى شىعا كەلەدى. تولەم اۆتوماتتى تۇردە تولەم كارتاسىنان الىنادى.
ارينە «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسىنىڭ ماقساتى تسيفرلى تەحنولوگيانى تەرەڭ مەڭگەرۋگە, تسيفرلى ساۋاتتى بولۋعا باعىتتالعان. ونى مەڭگەرۋدىڭ حالىق ءۇشىن يگىلىگى كوپ ەكەنى دە تۇسىنىكتى. پاۆلودار وڭىرىندە وسى ماقساتتا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ ءبىر پاراسى, سونداي-اق شەشىمىن تابۋعا ءتيىس ماسەلەلەردىڭ شەت جاعاسى وسىنداي.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار وبلىسى
