– ارينە, ءبارىمىز ءۇشىن بۇگىن ەرەكشە ءسات. ونى زور ماقتانىشپەن ايتقىمىز كەلەدى. ويتكەنى وتانداسىمىز سامال ەسلياموۆا 71-ءشى كانن كينوفەستيۆالىندە ايەل بەينەسىن ۇزدىك سومداعان اكتريسا رەتىندە كينو سالاسىنداعى مارتەبەلى ماراپاتتى جەڭىپ الدى. بۇل – ەڭ الدىمەن, قازاق ونەرىنىڭ, جالپى قازاقتىڭ جەڭىسى. كەڭەس وداعى كەزىندە پوستكەڭەستىك ەلدەر اراسىندا مۇنداي ماراپات بۇرىن-سوڭدى بولعان ەمەس» – دەپ مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى اتالمىش كينوفەستيۆالدىڭ الەمدىك كينونارىقتاعى ورنى مەن ماڭىزىنا جانە بۇل جەڭىستىڭ ۇلتتىق كينو ونەرىنىڭ زور جەتىستىگى ەكەنىنە باسا توقتالىپ, قۇتتىقتاۋىن جەتكىزدى.
ءيا, كۇنى كەشە فرانتسيادا وتكەن كانن كينوفەستيۆالى الاش ءۇشىن ۇلكەن ونەر وقيعاسىنا اينالعانى ءسوزسىز. قازاقتىڭ تالانتتى قىزى سامال ەسلياموۆا ايتۋلى كينو دۋمانىندا توپ جارىپ, «ۇزدىك ايەل ءرولى» اتالىمىندا جۇلدەگەر اتانعانىن ەستىگەندە, قۋانباعان قازاق كەمدە-كەم. «اقسارباس!» دەپ بوركىمىزدى اسپانعا اتتىق! قالايشا قۋانباسسىڭ, ەۋروپانىڭ باستى كينوفورۋمى قازاقتى ۇزدىك دەپ مويىندادى. ءسويتىپ كينورەجيسسەر سەرگەي دۆورتسەۆويدىڭ «ايكا» ءفيلمى كينوفەستيۆال ساراپشىلارىنىڭ ءبىراۋىزدان قولداۋىنا يە بولدى.
– بىرنەشە كۇننەن بەرى تولاسسىز كەلىپ جاتقان قۇتتىقتاۋلار كوڭىلىمدى ەرەكشە قۋانىشقا بولەدى. تۋعان ەلىڭنىڭ ىقىلاسىن سەزىنۋدەن اسقان باقىت جوق ەكەنىن وسى ساناۋلى كۇننىڭ ىشىندە شىن سەزىنىپ ۇلگەردىم. ءاردايىم قولداپ, جەڭىسىڭە شىن قۋانا بىلەتىن تۋىپ-وسكەن ولكەم, ەل-جۇرتىما زور ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن», – دەپ سامال ەسلياموۆا جيىندا بارشا قازاق ەلىنە ءوز العىسىن جولدادى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ومىرگە كەلىپ, پەتروپاۆل قالاسىنداعى ونەر كوللەدجىنە اكتەر ماماندىعى بويىنشا وقۋعا قابىلدانعان بولاشاق ونەر يەسى كەيىن ءبىلىمىن ماسكەۋدەگى ىرگەلى وقۋ ورنى – رەسەيدىڭ تەاتر ونەرى ۋنيۆەرسيتەتىندە (گيتيس) جالعاستىرادى. وقۋى مەن ءتۇسىرىلىم الاڭىنداعى جۇمىستى قاتار الىپ ءجۇرىپ, الدىنا بيىك ماقساتتار دا قويىپ ۇلگەرەدى. ول ماقساتىنىڭ ءبىرى – وسى «ايكا» ءفيلمىنىڭ جەتىستىگى بولاتىن. رەجيسسەر سەرگەي دۆورتسەۆوي اكتريسانى العاشقى ءتۇسىرىلىم پروتسەسى باستالعان ساتتەن-اق تۇراقتىلىققا, ساپالى ناتيجەگە جۇمىس ىستەۋگە تاربيەلەيدى. كاسىبي مامان رەتىندەگى كەڭەسىن ايامايدى. سول ءۇشىن دە اكتريسا «ايكا» ءفيلمى تۇسىرىلگەن 6 جىلدىڭ بەدەرىندە ۇسىنىلعان تالاي اۋقىمدى جوبالاردان باس تارتىپ, اتالمىش رولىنە بارىنشا ادالدىق تانىتىپتى. بۇل شەشىم ونەر يەسىن شىعارماشىلىق تۇرعىدا شيىرىقتىرىپ, پسيحولوگيالىق دراما اكتريساسى رەتىندە جان دۇنيەسىن بايىتىپ, تەرەڭدەتە تۇسكەنى انىق. مۇنى فيلم رەجيسسەرى سەرگەي دۆورتسەۆوي دا ايرىقشا اتاپ ءوتتى.
– مەن سامالدى ءبىرىنشى رەت «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىنىڭ ءونىمى – «تيۋلپان» ءفيلمىنىڭ كاستينگىندە كوردىم. ول كەزدە سامال نەبارى 19 جاستا بولاتىن. شىعارماشىلىق ادامىندا ىشكى سەزىم قاتتى دامىعان عوي, سامالدى العاش كورگەندە-اق مەنىڭ فيلمىمە ءدال وسى اكتريسا كەرەكتىگىن ءتۇسىنىپ, باستى رولگە بەكىتتىم. تۇيسىگىم الداماپتى. كەيىن سامالعا لايىقتاي وتىرىپ «ايكا» ءفيلمىنىڭ ستسەناريىن جازدىق. ماسكەۋگە كەلىپ قيىن تاعدىردى باسىنان كەشكەن ەميگرانت قىرعىز قىزىنىڭ تاۋقىمەتتى تاعدىرى باياندالاتىن فيلم سولاي ومىرگە كەلگەن بولاتىن», – دەپ رەجيسسەر ءتۇسىرىلىم جۇمىسىنىڭ بارىسىن بايانداپ ءوتتى.
ارتحاۋس باعىتىندا تۇسىرىلگەن بۇل ءفيلمنىڭ جالپى بيۋدجەت قورى 2.5 ميلليون ەۋرونى قۇرايدى. اكتريسا ءۇشىن «ايكا» ءفيلمىنىڭ سالماعى دا, جاۋاپكەرشىلىگى دە ۇلكەن بولدى. ءرولىنىڭ شىنايى شىعۋى ءۇشىن سامال رەجيسسەردىڭ كەڭەسىمەن ءبىرشاما ۋاقىت قىرعىزستانعا بارىپ ءومىر ءسۇرىپ, ۇلتتىڭ مەنتاليتەتى مەن جالپى تابيعاتىن زەرتتەيدى. بۇل جەردە تاعى ءبىر ەرەكشە اتاپ وتەرلىك جايت, ءالى انا اتانىپ ۇلگەرمەگەن بويجەتكەن قوس فيلمدە دە انا ءرولىن كەسكىندەيدى. ونىڭ ءوزى دە اكتريسادان ءجىتى ىزدەنىستى تالاپ ەتەدى. بىراق ءاردايىم العان بەتىنەن قايتپايتىن, ماقساتىنا جەتپەي تىنبايتىن وجەت قىز قوس ءرولىن دە ءوز بيىگىندە الىپ شىعادى. ناتيجەسى – مىنە, كوز الدىمىزدا!
2008 جىلى تۇسىرىلگەن «تيۋلپان» ءفيلمى (رەجيسسەرى – سەرگەي دۆورتسەۆوي) ءوز كەزەگىندە كانن كينوفەستيۆالىندە «ايرىقشا كوزقاراس» نوميناتسياسىندا توپ جارسا, اراعا بىرنەشە جىل سالىپ تۇسىرىلگەن «ايكا» فيلمىندەگى سامالدىڭ ىزدەنىسى تاعى دا كينوسىنشىلاردىڭ نازارىنان تىس قالمادى. بايقاۋ قورىتىندىسى بويىنشا قازىلار القاسى ءبىراۋىزدان «ۇزدىك ايەل ءرولى» اتالىمىنداعى جۇلدەنى قازاق قىزىنىڭ قانجىعاسىنا بايلاپ بەردى.
– ويلاپ قاراسام, ماعان ۇنەمى انالار ءرولى بۇيىرادى ەكەن. ەڭ العاش 19 جاسىمدا تۇسكەن «تيۋلپان» فيلمىندە 3 بالانىڭ اناسىن سومداسام, «ايكا» كينوتۋىندىسىندا دا بالاسىن ومىرگە اكەلە سالىپ, ودان باس تارتقان جاس قىزدىڭ بەينەسىن كەيىپتەدىم. وڭاي بولدى دەمەيمىن. ۇلكەن ىزدەنىستى تالاپ ەتتى. بىراق سونىڭ ناتيجەسىندە كينو ونەرىنە باسقا, بايىپتى كوزقاراسپەن, جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ ۇيرەندىم», – دەيدى اكتريسا.
ءيا, قاي كەزدە دە ماڭداي تەر ەڭبەكتىڭ وتەۋى بولعان. حالىقارالىق كانن كينوفەستيۆالىندە الاش ەلىنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتىپ, الەم نازارى قازاق حالقىنا بۇرىلىپ جاتسا – ونى قارشاداي قازاق قىزى سامال ەسلياموۆانىڭ تىنىمسىز ىزدەنىسى مەن ونەرگە دەگەن زور سۇيىسپەنشىلىگىنىڭ جەمىسى دەپ باعالاۋ كەرەك. بۇل جەڭىس, ءسوزسىز, قازاق ونەرىنىڭ جەڭىسى!
نازەركە جۇماباي,
سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار,
«ەگەمەن قازاقستان»
