سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار
بۇل شاراعا بەلگىلى قوعام قايراتكەرلەرى, عالىمدار جانە قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ, قازاقستان الەۋمەتتانۋشىلارى قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. قاتىسۋشىلار الدىندا ءسوز العان قازاقستان الەۋمەتتانۋشىلارى قاۋىمداستىعىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى سەرىك سەيدۋمانوۆ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جولىنداعى ءبىر جىلدا اتقارىلعان اۋقىمدى ىستەرگە كەڭىنەن توقتالىپ ءوتتى.
«بۇل ۋاقىت ارالىعىندا جوعارى وقۋ ورىندارىنا ارنالعان 11 گۋمانيتارلىق ءپان بويىنشا قازاق تىلىندەگى 18 جاڭا وقۋلىق جارىق كوردى. فيلوسوفيا, الەۋمەتتانۋ, پسيحولوگيا, ەكونوميكا, مەنەدجمەنت, كاسىپكەرلىك, ءدىنتانۋ, لينگۆيستيكا, مادەنيەتتانۋ, انتروپولوگيا جانە جۋرناليستيكاعا بايلانىستى قاجەتتى ادەبيەتتەر ءتارجىمالاندى. بيىل تاعى دا 30 كىتاپتى اۋدارۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل پاندەرگە قوسا, باتىس فيلوسوفياسىنىڭ تاريحى, لينگۆيستيكا, سەمانتيكا, جاڭا پەداگوگيكا, ينتەرنەت پسيحولوگياسى, حالىقارالىق قۇقىق, ديپلوماتيا, جۋرناليستيكا, ونەر تاريحىن قامتىعان تاعى دا 9 پاننەن وقۋلىقتار اۋدارۋ كەزەكتى جۇمىس كەستەسىندە تۇر», دەدى س.سەيدۋمانوۆ.
سونداي-اق ەكونوميكا مەن كاسىپكەرلىك تاقىرىبىندا جازىلعان 6 وقۋلىق MBA باعدارلاماسى نەگىزىندەگى بيزنەس-مەكتەپتەرگە پايدالانۋعا جىبەرىلەدى. ءار وقۋلىق باسپا بەتىنەن 10 000 دانامەن جارىق كورىپ, رەسپۋبليكاداعى بارلىق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتەرگە تەگىن تارتۋ ەتىلەدى. بيىلعى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنان باس-
تاپ جوعارى وقۋ ورىندارى ءۇشىن قاجەت وسى وقۋلىقتاردىڭ ەلەكتروندى نۇسقالارى ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسىنىڭ سايتىندا جاريالانادى.
قازمۋ-ءدىڭ الەۋمەتتىك دامۋ جونىندەگى پرورەكتورى شولپان جامانبالاەۆا بۇل جوبانىڭ زاماناۋي الەمدىك ءبىلىم بەرۋ ىسىمەن قاتار جۇرەتىن ماڭىزدى قادام ءارى قۇرال ەكەنىن ايىرىقشا اتاپ ءوتتى. بۇگىندە الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى ۋنيۆەرسيتەتتەرى «Education» دەپ اتالاتىن بۇۇ باعدارلاماسى اياسىندا جۇمىس ىستەيدى. بۇل جاستاردى جاھاندىق قوعامداستىقتىڭ ءبىر مۇشەسى, الەم ازاماتى بولۋعا دايارلاۋمەن قاتار, ءوز ەلىنىڭ ناعىز پاتريوتى بولۋعا ۇيرەتەدى.
«تاڭدالعان جانە اۋدارىلعان وقۋلىقتاردىڭ اۋديتورياسىنا قاراپ, كىتاپتاردىڭ جالپى وركەنيەتتى ءبىلىمنىڭ كورىنىسى ەكەنىنە كوز جەتكىزىپ وتىرمىز. ول شىنىندا دا سانا شەڭبەرىن وزگەرتىپ قانا قويماي, ءبىزدى وزىق ءارى جاڭا بىلىممەن جاقىنداستىرادى. ءبىز قازىردىڭ وزىندە بۇل وقۋلىقتارمەن وقىتۋدى باستاپ كەتتىك جانە ونىڭ قالىپتان تىس ويلاۋدى دامىتۋعا كومەگى بارىن بايقادىق. وقۋلىقتاردى پايدالاناتىن ستۋدەنتتەر وزدەرىنىڭ ادامزات قاۋىمداستىعىنا قاتىسى بارىن سەزىنە تۇسەدى», دەدى پرورەكتور.
ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-ءدىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» جوبالىق كەڭسەسىنىڭ جەتەكشىسى, قازاق تىلىندەگى باسىلىمنىڭ عىلىمي رەداكتورى, كلاۋس شۆابتىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا» كىتابىن اۋدارعان كەنجەحان ماتىجانوۆ قوعامنىڭ بارلىق سالاسىن قامتيتىن «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىنىڭ ناقتى كورسەتىپ وتىرعان پايداسى مەن رۋحانيات الەمىنە قوزعاۋ سالعان ءتيىمدى تۇسىنا توقتالدى. اسىرەسە «100 وقۋلىق» جوباسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان اسەرىنە كوپشىلىكتىڭ نازارىن اۋدارتتى.
قاتىسۋشىلاردىڭ پىكىرىنشە, جاڭا جوبا ەڭ ۇزدىك الەمدىك ۇلگى نەگىزىندەگى ءبىلىم الۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىن اشادى. بۇل ارادا جاڭا وقۋلىقتاردى قازاق تىلىنە اۋدارۋعا اتسالىسىپ جاتقان قازۇۋ-ءدىڭ عالىمدارى مەن وقىتۋشىلارىنىڭ ەڭبەگىن اتاپ وتكەن ورىندى. التى جوبانىڭ ءاربىر قاتىسۋشىسى اۋدارما بارىسىندا كەزدەسكەن قيىن ءارى قىزىقتى ساتتەر تۋرالى كوبىرەك اڭگىمەلەدى. اسىرەسە قازاق, ورىس, اعىلشىن تىلدەرىن جەتىك, تەرەڭ ءبىلۋ جوبانىڭ ماڭىزدى تالابى بولعانى ايتىلدى. وقۋلىقتار تاقىرىپتى ءدال جانە قيسىندى بايانداۋىمەن ەرەكشەلەنەدى.
باسقوسۋدا ماماندار قازاق تىلىندە ساۋاتتى, ساپالى سويلەگەن ادەبيەتتەردى ستۋدەنتتەردىڭ گۋمانيتارلىق پاندەر بويىنشا قازىنا جيناقتاۋىنا كومەكتەسەتىن ء«بىلىم ەنتسيكلوپەدياسى» دەپ باعالادى. جاڭا وقۋلىقتاردىڭ ءتارجىماسى نەگىزىندە مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ تەرمينولوگيالىق قورى مەن عىلىمي لەكسيكانى بايىتۋعا ەلەۋلى ۇلەسى بولعان 3000 جاڭا ۇعىممەن تولىقتىرىلدى. دوڭگەلەك ۇستەلدە جاڭا وقۋلىقتاردى الداعى ۋاقىتتا وقۋ ۇدەرىسىنە ەنگىزۋدىڭ كەيبىر ماسەلەلەرى دە ءسوز بولدى.
ايگۇل احانبايقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
