تالدىقورعان مەن تاشكەنت اراسىن جاقىنداتا تۇسكەن ساپاردىڭ العاشقى كۇنىندە الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اماندىق باتالوۆ وزبەك توپىراعىندا ماڭگىلىك تىنىس تاپقان تولە بي بابامىزدىڭ كەسەنەسىنە ءتاۋ ەتتى. وزبەك تاراپى جەتىسۋلىق مەيماندارعا قوناقجايلىق تانىتىپ, كونە تاشكەنت شاھارىنىڭ كورىكتى جەرلەرىن كورسەتتى.
– 2018 جىلدى ەكى ەل پرەزيدەنتتەرى «وزبەكستاننىڭ قازاقستانداعى جىلى» دەپ جاريالاعان بولاتىن. بۇل باۋىرلاس ەكى مەملەكەتتىڭ ءوزارا بايلانىسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەتىنىنە سەنىمدىمىز. الماتى وبلىسى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى تابيعي بايلىعى مول, ينۆەستيتسيالىق كليماتى قولايلى ايماقتاردىڭ ءبىرى. وسى كەزدەسۋلەر ارقىلى ەكى جاقتىڭ كاسىپكەرلەرى ءوزارا ءتيىمدى سەرىكتەستىك قاتىناستارىن دامىتۋدىڭ جاڭا باعىتتارىن اشادى دەگەن ۇمىتتەمىز, – دەدى وبلىس اكىمى رەسمي ساپاردىڭ اشىلۋىندا.
تابيعاتى كوركەم, جەرۇيىق ولكە اتانعان الماتى وبلىسىنىڭ تۋريستىك الەۋەتىن ارتتىرۋ جولىندا وزبەكستاننان ۇيرەنەتىن دە, ولارعا ۇيرەتەتىن دە تۇستار بارشىلىق. اسىرەسە كيەلى ورىندارعا كەلۋشى تۋريستەرگە تولىققاندى جاعداي جاساۋ جاعىنان تاشكەنتتىك ىسكەرلەردىڭ تاجىريبەسى ساباق الۋعا تۇرارلىق ەكەن. وزبەك استاناسى مەن جاقىن ماڭداعى ءىرى قالالارداعى تاريحي عيماراتتار مەن كونە داۋىردەن كەلە جاتقان شىعىس وركەنيەتىنىڭ جاۋھارلارىن تاماشالاۋشىلار قاتارى جىل سايىن كوبەيىپ كەلەدى. تابيعات سىيلاعان ەرەكشەلىك پەن ۇلتتىق قوناقجايلىلىق ءداستۇرى وزبەكستاندى ورتالىق ازياداعى تۋريستىك الەۋەتى جوعارى ەلگە اينالدىرىپ وتىر. بۇل جاعىنان جەتىسۋ ولكەسىنىڭ ءالى دە ىزدەنەتىن تۇستارى كوپ.
جالپى, قازىر الەم ەلدەرى اراسىندا ەكونوميكالىق بايلانىس الدىڭعى ورىنعا شىققانى انىق. قازاقستاننىڭ قولايلى گەوساياسي جاعدايى مەن سىرتقى نارىققا شىعاتىن ترانزيتتىك الەۋەتى وزبەكستاندى دا قىزىقتىرادى. اسىرەسە قىتاي نارىعىنا كوكونىس پەن استىق ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋعا بەيىلى اۋىپ وتىرعان ەل بۇل باعىتتا قازاقستاندى ستراتەگيالىق ارىپتەس رەتىندە مويىندايدى. ال شىعىستاعى ساۋدا قاقپاسى رەتىندە جەتىسۋ ايماعىنا دەگەن قىزىعۋشىلىق زور. الماتى وبلىسىنىڭ رەسمي دەلەگاتسياسىمەن بولعان كەزدەسۋلەردە وسىنداي وي اشىق ايتىلدى. ياعني وزبەكستاننىڭ قىتاي نارىعىنا شىعاتىن ترانزيتتىك الاڭى رەتىندە وبلىسپەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتۋعا ىقىلاسى اۋىپ وتىر. مىسالعا, وزبەك تاراپى جەتىسۋ ولكەسىندە سىرتقى نارىققا شىعارىلاتىن استىق پەن كوكونىس تۇرلەرىن ساقتايتىن قويمالار اشۋعا مۇددەلى. ءىس تەتىگىن تاپسا, وبلىسقا قوماقتى ينۆەستيتسيا قۇيىلادى.
سونداي-اق وزبەكستاندا شىعارىلاتىن اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارىنا قازاقستان تاراپىنان سۇرانىس ارتىپ كەلەدى ەكەن. ونىڭ ىشىندە اگرارلى ايماق رەتىندە الماتى وبلىسىنىڭ ۇلەسى مول. ءارى «ۋزاگروتەحماش» كومپانياسىنىڭ زاۋىتتارىندا جاسالاتىن تەحنيكانىڭ باعاسى قولجەتىمدى. دەمەك جەتىسۋلىق ديقان, شارۋا ءۇشىن ءتيىمدى ۇسىنىس بولاتىنى انىق. وسى جايدى زەردەلەگەن وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ وزبەكستاندىق زاۋىت يەلەرىنە ۇسىنىس ايتىپ, تەحنيكالاردى الماتى وبلىسىندا قۇراستىرۋعا شاقىردى. بۇل ءوز كەزەگىندە ىشكى نارىققا تىكەلەي جول اشىپ, ماشينا, تراكتور باعاسىنىڭ ارزانداۋىنا اسەر ەتەتىنى ايان.
– ءبىز سىزدەردى بارلىق ينفراقۇرىلىمى تارتىلعان «تالدىقورعان» يندۋستريالىق ايماعىنان جيناقتاۋ تسەحىن اشۋعا شاقىرامىز. بۇل ونىمدەرىڭىزدى قازاقستان نارىعىنا عانا ەمەس, وزگە ەلدەرگە قىسقا مەرزىمدە جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, – دەپ اتاپ ءوتتى شارۋا جايىن اماندىق باتالوۆ.
ءوز كەزەگىندە وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۆيتسە-پرەمەرى نودير وتاجونوۆ ەلدە تەحنيكا شىعارۋ كولەمى ارتىپ كەلە جاتقاندىقتان, وبلىس اكىمىنىڭ بۇل ۇسىنىسى قىزىعۋشىلىق تۋعىزعانىن ايتتى. ماسەلەن, حولدينگ وتكەن جىلى 1,5 مىڭ بىرلىك تەحنيكا شىعارسا, بيىلعى جىلى بۇل كورسەتكىش 6 مىڭعا جەتپەك. ن.وتاجونوۆتىڭ پايىمداۋىنشا, بۇل سىرتقى نارىققا شىعۋدىڭ دا قاجەتتىگىن كورسەتىپ وتىر. سوندىقتان دا وزبەك تاراپى جاقىن ارادا نارىق مۇمكىندىكتەرىن باعالاپ كورۋ ءۇشىن الماتى وبلىسىنا ءوز وكىلدەرىن جىبەرۋگە نيەتتى.
الماتى وبلىسى مەن وزبەكستاننىڭ ينۆەستيتسيالىق الەۋەتى تۋرالى جارقىن اڭگىمە قازاقستاننىڭ وزبەكستانداعى ەلشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان باۋىرلاس ەلدىڭ ىسكەرلىك كومپانيالارىمەن بولعان كەزدەسۋدە جالعاسىن تاپتى. بۇگىندە الماتى وبلىسىنىڭ وزبەكستانمەن سىرتقى تاۋار اينالىمى 36 ملن اقش دوللارىن قۇراپ وتىر. ونىڭ ىشىندە وزبەكستانعا شىعارىلعان ەكسپورت 15,8 ملن اقش دوللار بولسا, يمپورت 20,2 ملن اقش دوللارىنا جەتكەن. وزبەكستاننان جەتىسۋ ولكەسىنە مينەرالدى تىڭايتقىشتار, موتورلى كولىك قۇرالدارى, جەمىس-جيدەكتەر, باسقا دا اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرى جەتكىزىلەدى.
ىسكەرلىك كەزدەسۋلەردىڭ ناتيجەسىندە الماتى وبلىسى اكىمدىگى مەن انديجان وبلىسىنىڭ حوكيمياتى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول جەتكىزدى. ەكى جاقتى بايلانىستىڭ تەرەڭدەۋىنە جول اشاتىن قۇجاتقا ءوڭىر باسشىسى اماندىق باتالوۆ پەن انديجان وبلىسىنىڭ حوكيمى شۋحراتبەك ابدۋراحمانوۆ قول قويدى.
«وزبەكستاننىڭ قازاقستانداعى جىلى» اياسىندا وتكەن ساپاردا الماتى وبلىستىق ءسۇيىنباي اتىنداعى فيلارمونياسىنىڭ شىعارماشلىق ۇجىمى وزبەك حالقىنا ءان مەن كۇيدەن شاشۋ شاشىپ, قازاقتىڭ ءتول ونەرىن كورسەتتى. سونداي-اق الا تاقيالى اعايىن نازارىنا «التىن ادام» تابىلعان ءوڭىردىڭ شەجىرەسىن ايگىلەيتىن تاريحي جادىگەرلەر كورمەسى دە ۇسىنىلدى.
قالماحانبەت مۇقامەتقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى وبلىسى
سۋرەتتى تۇسىرگەن جۇماباي مۇسابەك
