ايماقتار • 10 ءساۋىر, 2018

وسكەمەننىڭ توقتاعان ترامۆايلارى قاشان جۇرەدى؟

251 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

59 جىل بويى وسكەمەن تۇرعىندارىنا قىزمەت كورسەتكەن, جولاقى باعاسى دا (65 تەڭگە) حالىقتىڭ قالتاسىنا سالماق سالمايتىن, قورشاعان ورتاعا كەلتىرەر زالالى دا از, تاڭعى ساعات 6-دان تۇنگى 12-گە دەيىن قاتىناعان ترامۆايلار بيىلعى 26 اقپاندا توقتاپ قالعان-دى. 1959 جىلى 6 قاراشادا رەسمي تۇر­دە جۇمىسىن باستاعان قو­عام­دىق كولىكتىڭ توق­تاۋىنا «وسكەمەن ترام­­­ۆاي پاركى» جشس-نىڭ قارىزعا بەلشەدەن بات­قا­نى سەبەپ بولعان ەدى. 

وسكەمەننىڭ توقتاعان ترامۆايلارى قاشان جۇرەدى؟

فوتو: تىلەۋبەك شاياحمەت

37 شاقىرىم جول بىردە-ءبىر رەت جوندەلمەگەن

قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان قوڭىرباەۆ قاڭتار ايىندا جۋرناليستەرگە ارناپ وتكىزگەن بريفينگتە مەكەمە ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتەتىن «شىعىسەنەرگوترەيد» جشس-نا 70 ميلليون, «تسەنتركرەديت» بانكىنە 406 ميلليون جانە سالىق قىزمەتىنە 102 ميلليون تەڭگە كولەمىندە قارىز ەكەندىگىن مالىمدەگەن بولاتىن. ال وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ ترامۆاي پاركى قىزمەت اتقارعالى بەرى ولارعا قاراستى 37 شاقىرىم جول­عا بىردە-ءبىر رەت جوندەۋ جا­سال­­ماعانىن, اتالعان جولدىڭ 22-ءى شاقىرىمىنىڭ ساپاسى مۇلدە ناشار ەكەندىگىن, ترامۆاي پاركىن قارجىلاندىرۋ تۋرالى بىرقاتار بانك باسشىلارىمەن, ينۆەستورلارمەن كەلىسسوز جۇر­گىزگەنىمەن, بارلىعى دا توزى­عى جەتكەن قوعامدىق كولىك قاتى­نا­سىنا ينۆەستيتسيا سالۋدان ات-تون­دارىن الا قاشىپ وتىرعانىن ايت­قان-دى. الايدا «وسكەمەن ترامۆاي پاركى» جشس-نىڭ بۇرىنعى ديرەكتورى اناتولي ۋسپەنسكي قارىزدىڭ استىندا قالىپ وتىرعانىنا قاراماستان, جۇمىسشىلارىنا ەشقانداي قارىزىنىڭ جوقتى­عىن, كاسىپ­ورىندى ودان ءارى دا­مى­تۋعا مۇددەلى ەكەندىگىن, ناۋ­رىز ايىندا  تۇرىك كومپانيا­سىمەن كەلىسىمشارت جاساسىپ, ناتي­جەسىندە ولار 3 ميلليون دوللار كولەمىندە قاراجات اۋدارا­تىنىن تىلگە تيەك ەتىپ: «بىز­گە اتقارۋشى بيلىك تاراپىنان ەشقانداي قولداۋ بولماي وتىر» دەپ جەرگىلىكتى اكىمدىكتى كىنا­لا­عان ەدى. سودان نە كەرەك, اقىر سو­ڭى­ندا وبلىس باسشىلىعى بۇل تىعىرىقتان شىعار جول تەك بىرەۋ ەكەندىگىن, ترامۆاي پاركى جاقىن ارادا مەملەكەت مەن­شى­گىنە وتپەسە, جاعدايدىڭ ودان ءارى ۋشىعا بەرەتىندىگىن العا تارت­قان-دى. مۇنى ايماق باسشىسى د.احمەتوۆ ءوڭىر تۇرعىندارى ال­دىن­داعى ەسەپتى كەزدەسۋىندە دە شە­گەلەپ ايتقانى ەسىمىزدە.

الماتىدان 13 ترامۆاي اكەلىنەدى

وبلىس اكىمدىگى تۇرعىندارعا بەرگەن ۋادەسىندە تۇرعان سەكىلدى. 30 ناۋرىز كۇنى وتكىزىلگەن بريفينگتە وسكەمەن قالاسىنىڭ اكىمى قۋات تۇماباەۆ پەن «ەرتىس» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كور­پوراتسياسىنىڭ باسقارما تور­اعاسى انتون كرامارەنكو ترام­ۆاي پاركىنىڭ بولاشاعىنا قاتىستى تارقاتىپ ايتىپ بەردى. انتون كرامارەنكو ءوز سوزىندە قارىزى باستان اسقان «وسكەمەن ترامۆاي پاركىنىڭ» مۇلكى ساۋداعا قويىلىپ, باستاپقى باعاسى 853 ميلليون تەڭگەگە بەلگىلەنگەنىمەن, اۋكتسيون ناتيجەسىندە «ەرتىس» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى 443,5 ميلليون تەڭگەگە ساتىپ العانىن, قازىر قۇجاتتاردى تىركەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن, 1-2 اي كولەمىندە «مۋنيتسيپيالدى ترامۆاي پاركى» دەگەن اتپەن زاڭدى تۇلعا پايدا بولاتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ سوزىنەن ء«بىزدىڭ بيزنەس جوسپارىمىز بار, جۇمىسشىلارعا ءبىر تيىن قارىزىمىز جوق» دەگەن «وسكەمەن ترامۆاي پاركى» جشس-نىڭ بۇرىنعى ديرەكتورى اناتولي ۋسپەنسكيدىڭ ايتقان­دا­رىنىڭ شىندىققا سايكەس ەمەستىگىن اڭعارعانداي بولدىق. ا.كرامارەنكو قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا 200-گە جۋىق شاعىم تۇسكەنىن, پارك قىزمەتكەرلەرى سوڭعى 3 اي كولەمىندە ايلىق­تا­رىن الماعانىن, مەكەمەنىڭ ەڭ­بەك­كەرلەرگە قارىزىنىڭ جالپى جي­­ىنتىعى 80 ميلليون تەڭگەدەن اس­قانىن ايتادى. «جاقىندا ۇجىم­­مەن كەزدەستىك. بارلىق جالا­­قى بەرەشەگى ءبىر اپتا كولە­مىن­­دە وتەلەتىنىن ەسكەرتتىك. ترام­­ۆاي پاركىنىڭ ۇجىمىنا كەلسەك, ۇجىم وسى كۇيىندە ساق­تا­لادى. بىردە-ءبىر جۇمىسشى قىس­قارمايدى. ويتكەنى قازىرگى 14 ترام­ۆايدىڭ ۇستىنە مامىر ايىندا الماتىدان تاعى 13 ترامۆاي اكەلەمىز. سوندا قالا بويىنشا ۇزىن سانى 27 ترامۆاي جۇرەتىن بولادى», دەيدى ول.

60 جۇرگىزۋشىدەن 28 عانا قالعان

جالپى, ترامۆاي پاركى توڭى­رەگىندەگى داۋ-دامايدىڭ وربى­گە­نىنە 5-6 جىلدىڭ ءجۇزى بولعان. اسى­رەسە سوڭعى جىلدارى مەكەمە جاعدايى قيىنداي تۇسكەنى ءما­لىم. ماسەلەن, وسىدان ءبىر جىل بۇرىن وسكەمەن ترامۆاي پاركىندە 60 جۇرگىزۋشى بولسا, قازىر نەبارى 28 جۇرگىزۋشى عانا قالعان كورىنەدى. بۇعان دەيىن وسكەمەندە ترامۆايلار ءتورت باعىتتا قاتىناعان-دى. رەسمي دەرەكتەرگە جۇگىنسەك, وسىناۋ قوعامدىق كولىكتى جىلىنا 500 مىڭنان استام وسكەمەندىك پايدالانادى ەكەن. قازىرگى ۋاقىتتا توقتاپ قالعان ترامۆايلاردىڭ ورنىنا بىرنەشە اۆتوبۋس ءجۇرىپ جاتىر. دەسەك تە «وسى ترام­ۆايدىڭ قانشالىقتى قا­جەتى بار؟ اۆتوبۋس جەتپەي مە؟» دەگەن پىكىر ءبىلدىرىپ جۇر­گەن قالا تۇرعىندارى دا جوق ەمەس. وسكەمەن قالاسىنىڭ اكى­مى قۋات تۇماباەۆ بۇل پىكىر­مەن كەلىسپەيتىندىگىن, ترامۆاي شاھار تۇرعىندارىنا اسا قا­جەت ەكەندىگىن ايتادى. «بى­رىن­­شى­دەن, ترامۆاي قالا تۇر­عىن­دا­رىنىڭ قالتاسىنا سالماق سال­­مايدى. ەكىنشىدەن, ءجۇرۋ ۋاقىتى دا ۇزاق. جۇمىستان كەش قايتاتىن تۇرعىندارعا قو­لاي­­لى. ۇشىنشىدەن, ەكولوگياعا ەش­قانداي زيان كەلتىرمەيدى. اسى­رە­سە وسكەمەن سەكىلدى وندىرىستىك قالا ءۇشىن ترامۆاي تاپتىرماس كولىك. ءبىز الداعى ۋاقىتتا بىر­تىن­دەپ ەسكى ۆاگونداردىڭ ورنىنا جاڭاسىن الىپ, توزىعى جەتكەن رەلستەر مەن ەلەكتر جەلىلەرىن جاڭارتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بيىل ترامۆاي جولدارىنىڭ اۆتوكولىك جولدارىمەن تۇيىسەتىن تۇسىن دا جوندەمەك ويىمىز بار», دەيدى قالا اكىمى.

قازىر كوپتەگەن قالا تۇرعىن­دا­رىن «ترامۆاي قاشان جۇرەدى؟» دەگەن جالعىز ساۋالدىڭ مازا­لاپ جۇرگەنى انىق. مۇنى بري­فينگتە ءبىز دە سۇرادىق. «ەرتىس» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كور­پو­را­تسياسىنىڭ باسقارما تور­اعاسى انتون كرامارەنكو مۇنىڭ ناقتى ۋاقىتى ءالى بەلگىسىز, شامامەن ماۋسىم-شىلدە ايلارىندا ءجۇرۋى مۇمكىن ەكەندىگىن جەتكىزدى.

ازامات قاسىم, 
«ەگەمەن قازاقستان»

وسكەمەن

سوڭعى جاڭالىقتار