ينۆەستيتسيا – ەكونوميكا دامۋىنىڭ نەگىزى

ينۆەستيتسيالاردىڭ دەڭگەيى قانشالىق­تى جوعارى بولسا, ەكونوميكا دامۋىنىڭ ءدا­رە­جەسى دە سونشالىقتى جوعارى بولاتىنى بەلگىلى. وسى ورايدا, كەشە «نۇر وتان» ين­­ۆەستيتسيالىق بەلسەندىلىكتى ىنتالاندىرۋ جانە ەكسپورتتىق الەۋەتتى دامىتۋ ماسە­لە­لەرى جونىندەگى دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزدى. وعان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – يندۋس­تريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دە­پۋ­تاتتارى, ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جانە جەرگىلىكتى ات­قارۋشى ورگانداردىڭ, دامۋ ينستيتۋتتارىنىڭ, بيزنەس-قۇرى­لىم­دارى مەن قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى. بۇگىنگى كۇنى ينۆەستيتسيالاردىڭ كولەمى بويىنشا, قازاقستان تمد كەڭىستىگىندە كوشباسشى بولىپ تا­بىلادى. تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىل­دىق تاريحىندا 122 ميلليارد دول­لاردان استام قارجى تارتىلعان. ونىڭ ۇلكەن بولىگى شيكىزات سالا­سى­نا تيەسىلى. الايدا, سوڭعى ۋا­قىت­تا جاعداي وڭ باعىت العان. تەك ءوت­كەن جىلدىڭ ىشىندە وڭدەۋشى ونەر­كاسىپكە قۇيى­لا­تىن قارجى كولەمى 36 پايىزعا ءوستى. الايدا, بۇل كور­سەتكىش جالپى ينۆەستيتسيا كولە­مى­نىڭ 9 پايىزىن عانا قۇرايدى. نۇر­وتاندىقتاردىڭ ويىنشا, تۇبەگەي­لى وزگەرىستەر كەزە­ڭى باستالدى. سەبەبى, ينۆەستيتسيا­لىق احۋالدى جاق­سارتۋ پارتيا باع­دارلاماسىنىڭ باسىم باعىتتارى­نىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرلان نىعماتۋلين­نىڭ ايتۋىنشا: «بۇگىنگى كۇنى قا­زاق­­ستاننىڭ ينۆەستيتسيالىق تار­تىم­دى مەملەكەتكە اينالعانى – بۇل, ەڭ الدىمەن, ەلباسىمىز, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ءتور­اعا­سى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازار­باەۆ­تىڭ زور ەڭ­بەگىنىڭ ناتيجەسى. سون­دىقتان, ەلىمىزگە ينۆەستيتسيا­لار­دى تارتۋ جۇ­مى­سىن ودان ءارى جالعاستىرۋىمىز قاجەت. سەبەبى, بۇگىنگى ينۆەستيتسيالار يننوۆاتسيا­لىق تەحنولوگيالارمەن تىكەلەي باي­لانىستى. سونىمەن بىرگە, ينۆەستيتسيالار – بۇل, ارينە, جاڭا وندىرىستەر جانە جاڭا جۇمىس ورىندارى». «نۇر وتان» ينۆەستورلارعا لاي­ىقتى جاعداي جاساۋ ءۇشىن ءاربىر ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ ىسكە اسى­رىلۋىن ءوز باقىلاۋىنا الۋعا نيەتتى. پارتيالىقتار ىقتيمال ين­ۆەس­توردى تارتۋ كەزەڭىنەن باستاپ, جو­بانىڭ ءىس جۇزىندە ىسكە اسىرىلۋ ساتىسىنا دەيىنگى جۇمىسقا مونيتورينگ جۇرگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونىمەن بىرگە, پارتيالىقتار تار­تىلعان ينۆەستيتسيالار ۇلەسى ايماق اكىمدەرى قىزمەتىنىڭ باستى كورسەت­كىش­تەرىنىڭ ءبىرى بولۋى ءتيىس دەگەن پىكىردە. پرەزيدەنتتىك يندۋستريالان­دى­رۋ باعدارلاماسى دا ىشكى جانە سىرتقى ينۆەستيتسيالاردىڭ ءوسىمى­نە قولايلى جاعدايلار تۋعىزادى. وسى باعدارلاما بويىنشا جالپى قۇنى 9 ترلن. تەڭگەنى قۇرايتىن 600 جو­با­نى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. وبەك­تىلەردىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگى بۇگىننىڭ وزىندە ىسكە قوسىلعان. ءسات­تى ينۆەستيتسيالىق جوبالار – مويناق گەس-ءى, جەتىگەن-قورعاس تەمىر جول جەلىسى. الايدا, باسىمدىق تەك ءىرى جوبالارعا عانا بەرىلمەۋى ءتيىس. «اتامەكەن وداعى» ۇەپ باس­قارماسىنىڭ توراعاسى ابىلاي مىر­زاحمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, «نۇر وتان» پارتياسى وتكىزىپ جاتقان دوڭگەلەك ۇستەلدىڭ تاقىرىبى اسا ماڭىزدى, سەبەبى, ينۆەستيتسيا­لاردى جەرگىلىكتى وندىرىسكە تارتۋ بۇكىل قازاقستاننىڭ ەكونومي­كاسىنا وڭ ىقپال جاسايدى. كەزدەسۋدىڭ باستى قورىتىن­دى­لارىنىڭ ءبىرى پارتيا مەن «Kaznex Invest» ەكسپورت جانە ينۆەستيتسيا جونىندەگى ۇلتتىق اگەنتتىگى ارا­سىن­­داعى ارىپتەستىك جونىندەگى مە­مو­ران­دۋمعا قول قويۋ ءراسىمى بولدى. بۇل قۇجات بارلىق نارىق قاتى­سۋ­شىلارىنىڭ اراسىنداعى بايلا­نىس­تاردى قالىپتاستىرۋعا جانە ارىپتەستىكتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ­عا مۇمكىندىك جاسايدى. «Kaznex In­vest» ەكسپورت جانە ينۆەستيتسيا ءجو­نىندەگى ۇلتتىق اگەنتتىك ساراپ­شىسى تولىباي بەكجاننىڭ اي­تۋىنشا, ايماقتاردا ينۆەستورلار­دى قىزىقتىراتىن وبەكتىلەر از ەمەس. سول جەرلەرگە ينۆەستورلار­دى تارتۋ ءۇشىن اگەنتتىك قارقىندى جۇ­مىس اتقارىپ جاتىر. قول قويىلعان مەموراندۋم ينۆەستيتسيا تارتۋ جۇ­مىسىنا زور ۇلەس قوسادى. پارتيالىقتار بىرلەسكەن ءىس-قي­مىلدار 2020 جىلعا قاراي وتان­دىق جانە شەتەلدىك ينۆەستيتسيا­لاردىڭ شيكىزاتتىق ەمەس سەكتور­دا­عى ۇلەسىن جالپى كولەمنىڭ 30 پايىزىنا دەيىن جەتكىزۋ قاجەت­تى­لىگى تۋرالى ەلباسىنىڭ تاپسىر­ما­سىن ساپالى تۇردە ورىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىنە سەنىمدى. كەزدەسۋ بارىسىندا نۇرلان نىع­ماتۋلين سونداي-اق پارتيالىق بيلەتتەر تابىس ەتتى. پارتيا ءمۇ­شە­­لەرى قاتارى بيزنەس وكىلدەرىمەن تولىقتى. ولاردىڭ ىشىندە «اتامەكەن وداعى» ۇلتتىق ەكونوميكالىق پالاتاسى باسقارماسىنىڭ توراعا­سى ابىلاي مىرزاحمەتوۆ, لوكوموتيۆ قۇراستىرۋ زاۋىتىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى اندرەي ەرشوۆ پەن اليانس-بانكتىڭ استانا قالالىق فيليالى­نىڭ ديرەكتورى سانات ابەنوۆ بار. «ەگەمەن-اقپارات».