سۇحبات بارىسىندا وتاندىق باق وكىلدەرىنىڭ ءبىرى ء"تۇتىن الماتىلىقتارعا سۇيىكتى قالاسىن ەسكە تۇسىرگەنىمەن, كەيبىر قالا تۇرعىندارىنا مۇلدەم باسقا ەموتسيا تۋعىزاتىنى بەلگىلى", دەي كەلە پرەزيدەنتتەن استانانى گازداندىرۋ ماسەلەسى تۋرالى سۇراق قويدى.
"دامىپ كەلە جاتقان قالالاردا, ميلليونداعان كولىك بار قالالاردا ءتۇتىننىڭ بولۋى زاڭدى. ارينە, سارىارقالنىڭ سارى جەلى تۇتىندى الىپ كەتەدى. دەگەنمەن, استانانىڭ ءبىز ويلاعاننان دا, ءبىز كۇتكەننەن دە جىلدام دامىپ جاتقانىن ەسكەرۋ كەرەك. قالانىڭ وزىندىك ءومىرى, وزىندىك تاريحى بار. ونى توقتاتۋ قيىن. بۇرىن استانانىڭ ماساسىن سىنادى. ايازى تۋرالى دا ايتىلدى. ءتىپتى, الماتى تۇرعىنىنىڭ استانالىققا حابارلاسىپ, 40 گرادۋس ايازدا قالاي ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىن سۇراعانى تۋرالى ءازىل دە بار. استانا تۇرعىنى "مەن كابينەتتە جۇمىس ىستەيمىن" دەپ جاۋاپ بەرگەن ەكەن", دەي كەلە نۇرسۇلتان نازارباەۆ استانانى گازداندىرۋ كۇن تارتىبىندە تۇرعان ماسەلە ەكەنىن ايتتى.
ء"بىز مۇناي الاتىن, گاز وندىرەتىن مەملەكەتپىز. بىراق ول ول قازاقستاننىڭ باسقا شەتىندە. ءبىز باسقا شەتىندەمىز. ال رەسەي گازدى سىبىردەن الىپ وتىر عوي. سوندىقتان ءبىز قازىرگى تاڭدا گاز قازبەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدامىز. بۇگىندە قازاقستاندىق گازدى وڭتۇستىك وڭىرگە تارتتىق. گازدى جەتكىزەتىن قۇبىر قىتايعا تيەسىلى. ياعني «بەينەۋ-بوزوي» قۇبىرى. سونداي-اق ورتالىقتا 4 قۇبىردىڭ تىزبەگى بار. كەڭەس وداعىنان پايدالانىپ كەلە جاتقان قۇبىرلار بار. بارلىق قۇبىرلاردى وڭتۇستىككە ءوزىمىزدىڭ گازدى جىبەرۋگە پايدالانۋعا بولادى. گاز «قاشاعان» مەن «تەڭىز» كەن ورنىندا وندىرىلەدى. ول گاز جىبەرىلۋدە. گاز قۇبىرىن جەزقازعان, قاراعاندى, تەمىرتاۋ ارقىلى وتكىزىپ, استاناعا جەتكىزىلەدى. سودان كەيىن استانادان پاۆلودار, پەتروپاۆلعا گازدى جەتكىزۋ جوسپارىمىز بار. جوسپاردى جۇزەگە اسىراتىن بولامىز. ول ءۇشىن قاراجات بار. ارينە, وعان ۋاقىت كەرەك. بىزدە تەك استانانى ەمەس, باسقا قالالاردى دا گازعا كوشىرۋگە مۇمكىندىكتەر بار. تەك ۋاقىت كەرەك. سونىمەن قاتار قوعامدىق كولىكتەردى گازعا كوشىرىپ, تۇرعىنداردى ەلەكتر كولىكتەرىنە كوشىرۋ كەرەك. جوعارىدا اتالعان جوسپادى كۇتپەي-اق ءبىز استاناعا سۇيىتىلعان گازدى جەتكىزۋدەمىز. ول تۇرمىستىق وتىن رەتىندە پايدالانادى عوي. بىرتىندەپ قالانى ەلەكتر قۋاتىمەن جۇرەتىن كولىك قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋگە بولادى. قوعامدىق كولىكتى گازعا كوشىرۋ قاجەت. وسى جۇمىستاردى جۇرگىزۋ قاجەت. مىسالى, ءبىزدى الماتى قاتتى الاڭداتادى. الماتىدا ەلەكتر ستانسالارىن گازعا, حالىقتى قوعامدىق كولىككە, ەلەكتر كولىكتەرىنە كوشىرىپ, مەترونى دامىتۋ كەرەك. بۇل پروبلەما بارلىق جەردە بار. ءبىز ونى شەشەتىن بولامىز", دەدى پرەزيدەنت.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, الماتى سياقتى ۇلكەن قالالاردا كولىك قۇرالدارى اۋانى قاتتى لاستايدى. بۇگىندە وسى ماسەلەگە ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ كەلەدى. «وسىعان بايلانىستى رەسپۋبليكا بويىنشا 3 040 جاڭا قوعامدىق كولىك قۇراستىرىلدى. سونىڭ جارتىسى گازبەن جۇرەدى. جاقىندا مەن قوستانايدا بولدىم. ول جاقتا ءبىز وتاندىق ەلەكتروموبيلدەردى قۇراستىرا باستادىق. مىنە, ءدال وسى كولىكتەرمەن اۋاسى لاستانىپ جاتقان قالالاردى قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. بىرىنشىدەن, ول - الماتى. سەبەبى ول جەردە xالىق تا, كولىك تە كوپ», - دەدى ن.نازارباەۆ. مەملەكەت باسشىسىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, 1998 جىلعا دەيىن قازاقستاندا 700 مىڭ كولىك بولعان. قازىر اۆتوموبيل مىنەتىن قازاقستاندىقتاردىڭ سانى 5 ملن-عا جەتتى. «وسى كولىكتەر قورشاعان ورتانى لاستاپ جاتىر. سول سەبەپتى مەترو, جەڭىل رەلستى كولىك قاتىناسى, قوعامدىق كولىكتەر, بەنزينگە قويىلاتىن تالاپتار جانە تاعىسىن تاعى - بۇنىڭ بارلىعى ەكولوگيانى ساقتاۋ جولىنداعى شارالار», - دەپ اتاپ كورسەتتى ن.نازارباەۆ.
