الماتىدا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي «زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىن قالىپتاستىرۋ جانە ولاردىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋىنا قوساتىن ۇلەسى» تاقىرىبىندا حالىقارالىق فورۋم ءوتتى.
فورۋمنىڭ جۇمىسىن كىرىسپە ءسوز سويلەپ اشقان قازۇۋ رەكتورى عالىم مۇتانوۆ جوعارى وقۋ ورنىندا زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىن قالىپتاستىرۋ جانە بۇل باعىتتاعى ىزدەنىستەر تۋرالى جان-جاقتى باياندادى.
قازاقستاندا عىلىمي-زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىن قۇرۋ ءماسەلەسى كۇن تارتىبىنە قويىلعان حالىقارالىق فورۋمنىڭ تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ جيىرما جىلدىعى قارساڭىندا وتكىزىلۋى بىزدەر, عالىمدار ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ الەمدەگى باسەكەگە قابىلەتتى ەلۋ ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋدەگى ەڭ باستى شارت – ءبىلىم مەن عىلىم جۇيەسىندەگى مازمۇندى وزگەرىستەرگە ءتاۋەلدى ەكەندىگىن اتاپ ايتقان بولاتىن. ەلىمىزدە جاستاردىڭ ءبىلىم دەڭگەيىن ودان ءارى جەتىلدىرىپ, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ماماندار دايىنداۋدىڭ بۇگىنگى تاڭدا قاجەتتىلىگى زور. سوندىقتان دا, ءبىلىم ساپاسى جوعارى جاڭا ۋنيۆەرسيتەتتى قۇرۋ قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ الەمدىك ءبىلىم كەڭىستىگى ينتەگراتسياسىنا باعىتتالعان ماڭىزدى دامۋ ساتىسى بولىپ تابىلادى, دەدى عالىم مۇتانوۆ.
الەمنىڭ وتىز ەلىنەن جۇزدەن استام عالىمدار, جوعارى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ كورنەكتى قايراتكەرلەرى جانە IGIP, IFEES, SEFI, COPEC جانە وزگە دە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى مەن وتاندىق جوو باسشىلارى قاتىسقان جيىندا زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىن قالىپتاستىرۋ مەن دامىتۋداعى شەتەلدىك وزىق ءتاجىريبەلەر كۇن تارتىبىنە قويىلدى. سونىمەن قاتار, يننوۆاتسيالىق قىزمەت پەن عالىمداردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ, قۇراستىرمالى تاجىريبەلەرىن جەتىلدىرۋ سياقتى وزەكتى ماسەلەلەر تالقىعا سالىندى. قازاقستانداعى كوشباسشى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ءبىرى بولىپ ەسەپتەلىنەتىن قازۇۋ ءبۇگىندە ۇلىبريتانيانىڭ «Quacduarelli Symonds» اگەنتتىگىنىڭ رەيتينگى بويىنشا الەمدەگى 700 ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اراسىندا ەكى ءجۇز ورىنعا جوعارىلاپ, 401-450-ءشى دارەجەگە شىعۋى كوپ ءنارسەدەن حابار بەرسە كەرەك. سونىمەن قوسا, حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي كەلەتىن ءبىلىم باعدارلامالارىنا كوشكەن قازۇۋ الەمدىك دەڭگەيدەگى زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىن قۇرۋدا مەملەكەتتىك ماڭىزى بار ماسەلەلەردى شەشۋمەن اينالىسپاق. ارينە, مۇنىڭ ءوزى وقۋ ورنى عالىمدارىنان جوعارى دەڭگەيدەگى بىلىكتىلىك پەن ىسكەرلىكتى تالاپ ەتۋمەن قاتار, ولارعا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىندىگى انىق. ءسويتىپ, ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى ەلدىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا, الەۋمەتتىك قۇرىلىمى مەن عىلىمي ىلگەرىلەۋى باعىتىنداعى ءىس-شارالارعا ۇلەس قوسپاق. فورۋم جۇمىسىنا قاتىسىپ, ءسوز العان اقش-تىڭ گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ازيا مەن كاۆكازدى زەرتتەۋ باعدارلاماسىنىڭ ديرەكتورى دجون شوبەرلاين, اتاتۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى حيكمەت كودجاك جانە باسقا دا عالىمدار ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دە ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيىنىڭ جوعارى تالاپقا ساي ەكەندىگىن تىلگە تيەك ەتىپ, كەلەشەكتەگى اۋقىمدى جوبالارعا دا توقتالدى.
حالىقارالىق فورۋم قوناقتارىنىڭ ءبىرى, وڭتۇستىك كورەياداعى كورەيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وكىلى, ەكونوميكا عىلىمىنىڭ دوكتورى لي مان ۋ-دىڭ پىكىرىنشە, «قازاقستاندىق ستۋدەنتتەردىڭ ءبىلىمى ءبۇگىنگى كۇننىڭ جوعارى تالابىنا ساي بولۋى قۇپتارلىق ءجايت». فورۋم اياسىنداعى باسقوسۋلاردا قازاقستاندىق ءبىلىم جۇيەسىمەن كەڭىرەك تانىسقان عالىمدار ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ كەلەشەكتە ىرگەلى زەرتتەۋلەرمەن جان-جاقتى اينالىساتىندىعىنا سەنىم ءبىلدىردى. فورۋمنىڭ پلەنارلىق جانە سەكتسيالىق وتىرىسىندا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنداعى شەتەلدىك تاجىريبەلەر, وقىتۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردىڭ اكادەمييالىق جۇمىلىسى, يننوۆاتسيالىق قىزمەت پەن عالىمداردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ, قۇراستىرمالى-ءتاجىريبەلەرىن جەتىلدىرۋ تۇستارى قاراستىرىلدى.
ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى ەلباسى تاراپىنان قويىلعان الەمدىك دەڭگەيدەگى زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىن قۇرۋدا مەملەكەتتىك ماڭىزى بار ءماسەلەلەردى شەشۋمەن اينالىساتىندىعى قۇپتارلىق ءجايت. ۋنيۆەرسيتەت حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي كەلەتىن ءبىلىم باعدارلاماسىنا ورتالىق ازيا ايماعى بويىنشا ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ جەتەكشى ورتالىعى رەتىندە بەلسەندى دامىپ, الەمدىك ءبىلىم كەڭىستىگىندە مويىندالىپ كەلەدى. بۇگىندە ۋنيۆەرسيتەتتە ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىنان جانە الىس-جاقىن شەتەلدەن ون توعىز مىڭنان اسا ستۋدەنت ءبىلىم الۋدا.
باقىت بالعارينا, الماتى.