قازاقستان تيتانى الەمدىك رىنوكقا قادام باستى

ۇكىمەت «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» اپتالىق قوسىمشاسى كەندى التايداعى شوقتىعى بيىك «وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى» اق الەمدىك رىنوكقا قاراي قادام باستى. وسكەمەندە «پوسۋك تيتانيۋم» دەپ اتالاتىن قازاقستان-كورەي بىرلەسكەن كاسىپورنىنىڭ جاڭا زاۋىتىن سالۋدى قولعا الىپ وتىرعان «وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى» اق پەن وڭتۇستىككورەيالىق «روSسو» كومپانياسى ەلەكتروندى-ساۋلەلى ادىسپەن تيتان قۇيماسىن وندىرەتىن جاڭا ءوندىرىس ورنىنىڭ قۇرىلىسى باستالعاندىعىن رەسمي تۇردە جاريالاپ, قۇرىلىستىڭ ىرگەتاسىن قالادى. بۇل الىپ كاسىپورىن 2013 جىلى پايدالانۋعا بەرىلمەك. بولاشاققا جولداما العان جاڭا جوبانىڭ تۇ­ساۋكەسەر راسىمىنە وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپار­باەۆ, قازاقستانداعى كورەيا رەسپۋبليكا­سى­نىڭ كونسۋلى حان سونگ دجين, يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگى ونەر­كاسىپ كوميتە­تىنىڭ توراعاسى امانياز ەرجانوۆ, «وتمك» اق ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى سيلۆان گەلەر, «وتمك» اق پرەزيدەنتى باعدات شاياحمەتوۆ جانە «روSسو», «پوسۋك تيتانيۋم» جشس باسشىلارى قاتىستى. زاۋىت قۇرىلىسىنىڭ باستالعاندىعىن ءمالىم ەتىپ, سالتاناتتى جيىندى اشقان «وتمك» اق پرەزيدەنتى باعدات شاياحمەتوۆ قازاقستان ەكونو­ميكاسىنىڭ دامۋىنا ەرەكشە سەرپىن بەرەتىن بۇل ايتۋلى شارا كومبيناتتىڭ ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارناپ وتىرعان وزىندىك تارتۋى ەكەندىگىن جەتكىزدى. تيتان-ماگني كومبيناتى ۇجىمى مەن ولاردىڭ كورەيالىق سەرىكتەستەرىن ماڭىزدى ءوندىرىس نىسانى قۇرىلىسىنىڭ باستالۋىمەن قۇتتىقتاپ, ساتتىلىك تىلەگەن وبلىس باسشىسى بەردىبەك ساپارباەۆ: – وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى – دۇنيە جۇزىندەگى وسى سالاداعى ەڭ ءىرى مەتاللۋرگيالىق ونەركاسىپ ورنى. ەلىمىزدىڭ تيتان ءوندىرىسى قانا­تىن كەڭگە جايىپ, كومبينات فرانتسيا, كورەيا ەلدەرىمەن بىرلەسكەن كاسىپورىندار قۇرىپ, ەكونو­ميكالىق-قارجىلىق داعدارىستارعا قاراماستان وركەندەپ, دامۋ ۇستىندە. كومبينات ءونىم كولەمىن ۇلعايتا وتىرىپ, جۇمىسشىلارىن قىسقارتۋعا جول بەرگەن جوق. بىلتىر عانا ءبىز وسىندا جىلىنا 11 مىڭ توننا ءونىم وندىرەتىن قۋاتى بار تيتان قۇيمالارى مەن قورىتپالارىن شىعاراتىن جاڭا ءوندىرىستىڭ اشىلعانىنا كۋا بولدىق. ول زاۋىتتى ىسكە قوسۋعا 12 ميللياردتان استام تەڭگە جۇمسالدى. سول جاڭا ءوندىرىستىڭ اشىلۋى ارقاسىندا بۇل كاسىپورىنعا 300 ادام جۇمىسقا ورنالاسىپ, وتكەن ون ايدىڭ ىشىندە ءونىم كولەمى ەكى ەسەگە ءوسىپ, جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسى قازىر 150 مىڭ تەڭگەگە دەيىن جەتىپ وتىر, – دەپ ىرگەتاسى قالانىپ وتىرعان جاڭا زاۋىتتى بەلگىلەنگەن مەرزىمدە, كەدەرگىسىز سالىپ بىتىرۋگە وبلىس اكىمدىگى تاراپىنان, ۇكىمەت تاراپىنان دا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىلەتىنىن جەتكىزدى. ءسوز العان قازاقستانداعى كورەيا ەلشىلىگىنىڭ كونسۋلى حان سونگ دجين, «وتمك» اق ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى. سيلۆان گەلەر, شەتەلدىك كاسىپورىن باسشى­لا­رى قازاقستان مەن كورەيا ەلىنىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگىنىڭ, ىنتىماقتاستىعىنىڭ ايعاعىن­داي بۇل بىرىككەن قادامنىڭ ناتيجەلى ءارى تابىستى بولارىنا سەنىمدەرىن ءبىلدىردى. ەلىمىزدىڭ يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگى ونەركاسىپ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ا.ەرجانوۆتىڭ سالتاناتتى جيىندا ايتقانىن­داي, بۇگىنگى كۇنى مەملەكەتتىك ۇدەمەلى يندۋس­تريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنا تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا ونەركاسىبى سالاسى بويىنشا ەنگىزىلىپ وتىرعان 61 جوبانىڭ 30-ى جۇزەگە اسى­رىلىپتى. جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزىپ, ءونىم­نىڭ قوسىمشا قۇنىن كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەرگەن سول جوبالار ءساتتى جۇزەگە اسىپ, ورىندالىپ جاتقان مەتاللۋرگيا ونەركاسىپتەرىنىڭ ءبىرى – وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى. كوميتەت ءتور­اعاسى ۇدەمەلى يندۋستريالىق دامۋ باعدارلا­ماسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا يندۋستريا­لاندىرۋ شارالارى جۇرگىزىلىپ جاتقان كاسىپ­ورىن­دارعا مەملەكەت تاراپىنان ءتۇرلى قولداۋلار كورسەتىلۋدە ەكەندىگىن, ونىڭ ىشىندە وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتىنا شيكىزاتتى وڭدەپ, تيتان كەۋەگىن شىعارۋعا قاجەتتى قوسپالاردى شەتەلدەن اكەلۋدە كەدەندىك جەڭىلدىكتەر جاسالىپ جاتقاندىعىن ايتىپ, بىرلەسكەن كاسىپورىننىڭ كەدەرگىسىز سالىنىپ, ونىڭ ەكى جاققا دا ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋىنە دە مول مۇمكىندىكتەر تۋعىزى­لاتىنىن اتاپ ءوتتى. بىرلەسكەن جاڭا ءوندىرىستىڭ شەتەلدىك قۇرىل­تاي­شىسى بولىپ وتىرعان «روSسو» كومپانياسى – قۇرىش ءون­دىرۋمەن اينا­لىساتىن الەم­دەگى ەكىنشى ءىرى كومپانيا. وڭتۇستىك كورەيا مەن وزگە دە ەلدەردەن بىرنەشە ەنشىلەس كاسىپورىندارىن اشىپ وتىرعان بۇل كومپانيا كورەياداعى ەكى بىردەي مەتاللۋرگيالىق زاۋىتتىڭ يەسى ەكەن. وسىنداي كومپانيامەن بىرىگە وتىرىپ, وتكەن جىلى قۇرىلعان «پوسۋك تيتانيۋم» بىرلەسكەن كاسىپورنى تيتان قالبىرلارى مەن قۇبىرلارىن جاساپ شىعاراتىن تيتان قۇيمالارىن وندىرۋمەن اينالىسپاق. 50 ميلليون اقش دوللارى تۇراتىن يننوۆاتسيالىق جوبا 2013 جىلدىڭ اياعىندا جۇزەگە اسىرىلماق. ءوندىرىس ورنىندا جىلىنا 5 مىڭ توننا تيتان قۇيمالارى شىعارىلماق. زاۋىتتى سالاتىن باس مەردىگەر «پۋميانگ كونستراكشن كازاحستان» دەگەن كومپانيا كورىنەدى. بىلتىر «وتمك» اق-تا  يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا تيتان قۇيمالارى مەن قورىتپالارىن وندىرەتىن جاڭا ءوندىرىس ورنى اشىلعان بولاتىن. كومبينات ونەركاسىپتەگى وسى جەتىستىگى ءۇشىن رەسپۋبليكالىق «التىن ساپا» كونكۋرسىنىڭ ارنايى سىيلىعى­مەن ماراپاتتالدى. شيكىزاتتى يگەرىپ, ونى تۇبەگەيلى وڭدەپ, تيتان ءونىمىنىڭ بىرنەشە ءتۇرىن ءوندىرىپ كەلە جاتقان تيتان-ماگني كومبيناتى قازىرگى كۇنى اۋە-عارىشتىق ونەركاسىبىن تيتان كەۋەگىمەن قامتاماسىز ەتىپ, الەمدىك رىنوكتاعى ەڭ ءىرى وندىرۋشىگە اينالىپ وتىر. وسى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ فرانتسيا ەلىنە رەسمي  ساپارمەن بارعان كەزىندە «وتمك» اق پەن سول ەلدەگى «وبەر ي ديۋۆال» كومپانياسىنىڭ لەز انسيز قالاسىنداعى جوعارى تەحنولوگيالار نەگىزىندە تيتان ونىمدەرىن وندىرەتىن «ۋكاد» بىرلەسكەن كاسىپورنىن ىسكە قوسۋعا قاتىسقان بولاتىن. تيتان قۇيمالارى مەن قورىتپالارى ءوندىرىسىن يگەرىپ, سۇرانىسقا قاجەتتى ءونىم وندىرۋگە جول اشقان بىرلەسكەن كاسىپورىن قۇرىپ, باسىنان اياعىنا دەيىنگى ءبىرتۇتاس ءوندىرىس تىزبەگىن قولىنا ۇستاعان وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى ەندى الەمدىك رىنوكتا ەركىن باسەكەگە تۇسە الاتىنداي جاعدايعا جەتتى. تيتان ءونىمىنىڭ تاعى ءبىر ءتۇرى – تيتان قۇيماسىن شىعارۋ كومبينات ونىمدەرىنە دەگەن سۇرانىستى ودان ءارى ۇلعايتىپ, قولدانىس اياسىن كەڭەيتپەك. جاڭا زاۋىتتان شىعارىلاتىن جاڭا ونىمدەر سۋ جولى كولىكتەرىنە, مۇناي, گاز, حيميا سالاسىنا پايدالانىلماق. تيتان قورىتپالارى, تيتان قۇيمالارىنىڭ ءتۇر-ءتۇرىن شىعارىپ, ول ونىمدەردى ءارى قاراي الەمدىك جەتەكشى كومپانيالارمەن بىرلەسە قايتا وڭدەپ, قۇبىرلار مەن قالبىرلارعا اينالدىرۋ  قازاقستاندا وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن جوبالانىپ, ىسكە اسىرىلىپ كەلە جاتقان تيتان-ماگني ونەركاسىبىن دامىتۋدىڭ ەڭ سوڭعى, اياقتاۋشى ساتىسى بولماق. سونىمەن قازاقستان تيتانىنىڭ الەمدىك رىنوكتان نىق ورىن الاتىن كەزەڭى باستالدى. وڭداسىن ەلۋباي.