ايماقتار • 18 تامىز, 2017

پارلامەنت دەپۋتاتى ماقتارال عالىمدارىنىڭ جۇمىسىن جوعارى باعالادى

310 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ەرجان قۇدايبەرگەن ءىس-ساپارمەن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى ماقتارال اۋدانىنا باردى. ەڭ الدىمەن, قازاق ماقتا شارۋاشىلىعى عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ جاڭالىقتارىمەن تانىسقان دەپۋتات اۋدان اكىمى ع.يسمايلوۆپەن بىرنەشە نىساندى ارالادى, دەپ حابارلايدى اۋدان اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

پارلامەنت دەپۋتاتى ماقتارال عالىمدارىنىڭ جۇمىسىن جوعارى باعالادى

«ماقتا شارۋاشىلىعىنداعى عىلىمي-زەرتتەۋلەردى دامىتۋ ارقىلى وتاندىق باسەكەگە قابىلەتتى ماقتانىڭ جاڭا سورتتارىن شىعارۋ, ماقتا ءوندىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى وندىرىسكە ەندىرۋمەن اينالىساتىن ماقتارال اۋدانىنداعى قازاق ماقتا شارۋاشىلىعى عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى بىرقاتار جەتىستىكتەرگە جەتتى. ەلىمىزدە وتاندىق ماقتا سورتى جوق ەدى جانە ءبىز كورشى مەملەكەتتەرگە تاۋەلدى ەدىك. 2000 جىلدان باستاپ باسەكەگە قابىلەتتى ءوزىمىزدىڭ وتاندىق سورتتاردى شىعارا باستادىق, قازىرگى تاڭدا ولاردى ماقتا وندىرۋشىلەر پايدالانا وتىرىپ, جالپى ەگىستىكتىڭ 85%-نا ەندىردى. سوڭعى جىلدارى ينستيتۋت عالىمدارى 30-دان استام يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيا جاساپ, ولاردى وندىرىسكە ەندىرۋگە ۇسىنىس بەردى, 48 يننوۆاتسيالىق جانە سەلەكتسيالىق پاتەنتتەرگە, 144 اۆتورلىق كۋالىككە يە بولدى» – دەدى ينستيتۋتتىڭ باسشىسى يبادۋللا ۇمبەتاەۆ.

سونداي-اق, ينستيتۋتتا فەرمەرلەرگە ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى اشىلىپ, ماقتا وندىرەتىن وڭىرلەردە 5 شارۋاشىلىقتىڭ بازاسىندا ينستيتۋتتىڭ عىلىمي جەتىستىكتەرىن كورسەتەتىن الاڭدار ۇيىمداستىرىلعان ەكەن.

ينستيتۋتتىڭ جاڭالىقتارىن وڭىرگە بارىنشا كەڭىنەن ەندىرۋ ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن قولداۋلاردى كوبەيتۋ ماسەلەسىن ايتقان عالىمدار دەپۋتاتتان كومەك سۇرادى. ءوز كەزەگىندە قۇدايبەرگەن ەرجان بۇل ماسەلەنى پارلامەنتتە كوتەرىپ شەشىپ بەرۋگە بارىنشى تىرىساتىندىعىن ايتتى. سونداي-اق, دەپۋتات اۋدانداعى ماقتا القابتارىن ارالاپ, ماقتاشىلاردىڭ مازاسىن العان «قۇرت» ماسەلەسىن ءوز كوزىمەن كوردى. ماقتا قۇرتىمەن كۇرەسۋ ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن كومەكتەردى كوبەيتۋگە دە ىقپال جاسايتىنىن اتاپ ءوتتى.

«بيىل ماقتارال اۋدانىندا 94 مىڭ گەكتار جەرگە ماقتا داقىلى ەگىلگەن. مەملەكەت تاراپىنان كومەك رەتىندە 32 مىڭ گەكتار جەرگە حيميكاتتار بەرىلدى, ونىڭ ىشىندە 12 مىڭ گەكتارى ورمەكشى كەنەسىنە قارسى, 20 مىڭ گەكتارى كوسەك قۇرتىنا نەمەسە ماقتا كوبەلەگىن جويۋعا باعىتتالعان. ال, قالعان جەرلەرگە شارۋالار ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن شىعىن شىعارۋدا. سونداي-اق, 65 535 گەكتار جەردە ءبيوتاسىل ارقىلى ماقتاشىلار زيانكەستەرمەن كۇرەسۋدە. قۇرمەتتى قۇدايبەرگەن تولەپ ۇلى, ماقتانىڭ زيانكەستەرىنە قارسى مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن كومەكتەردى ارتتىرۋعا ىقپال ەتۋىڭىزدى سۇرايمىن» – دەدى اۋدان اكىمى ع.يسمايلوۆ.

ماقتا قۇرتىنىڭ ماسەلەسىنە قانىق بولعان دەپۋتات 1 اي بۇرىن پايدالانۋعا بەرىلگەن M-39 «تاشكەنت – تەرمەز» باعىتىنداعى حالىقارالىق ترانزيت ءدالىزىنىڭ حال-اقۋالىن كورىپ قايتتى. «سىرداريا» كەدەن بەكەتىندە بولعان ق.ەرجان كەدەننەن وتۋشىلەردى اڭگىمەگە تارتىپ, بەكەتتىڭ جۇمىسىنىڭ ساپاسى تۋرالى سۇرادى. جولاۋشى فارحاد ساديروۆ كەدەنشىلەر تاراپىنان ەشقانداي كەدەرگىنىڭ جوقتىعىن ايتىپ, تۋعان جەرى جىزاق پەن تاشكەنتتىڭ اراسى 70 شاقىرىمعا قىسقارعانىن قۋانىشپەن جەتكىزدى.

مۇنان سوڭ, دەپۋتات اۋداندىق «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ عيماراتىندا جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى قابىلدادى. تۇرعىندار ونكولوگيا جانە كارديولوگيا اۋرۋلارى ورتالىعىن اشۋ, مادەنيەت ۇيلەرىنىڭ احۋالىن تۇزەۋ, ماقتا قۇرتىنا بەرىلەتىن حيميكاتتاردىڭ ساپاسىن تۇزەۋ, بيولاباراتوريالاردى كوبەيتۋ جونىندەگى ماسەلەلەردى دەپۋتاتقا جەتكىزدى.

«بۇرىن حالىقپەن كەزدەسكەنىمىزدە بىرىڭعاي سۋ, ەلەكتر, گاز ماسەلەلەرىن كوتەرەتىن. قۇدايعا شۇكىر, ول ماسەلەلەر ءبىر جۇيەگە قويىلىپ, رەتكە كەلدى. قازىر تۇرعىندار «بالاما سپورت مەكتەبى كەرەك, ونەر ۇيىرمەلەرى كەرەك» دەگەن سياقتى تالاپتارىن جەتكىزۋدە. بۇل ەلىمىزدىڭ دامىپ جاتقاندىعىن كورسەتەدى» – دەدى ق.ەرجان.

سوڭعى جاڭالىقتار