پرەزيدەنتتىڭ ۇستازى: نازارباەۆ ونەرلى وقۋشى بولدى

تاريحتان ۇققانىمىزداي, ۇلى ادامداردىڭ, اتاقتى تۇلعالاردىڭ, كەمەڭگەر ويشىلداردىڭ نەگىزى, زەردەلىك ساناسى, سانا قۇدىرەتى سوناۋ بالالىق كەزدەن قالىپتاسىپ, بايقالاتىن كورىنەدى. وسى رەتتەن كەلگەندە, ەگەمەندىكتىڭ قيىن كەزەڭدەرىندە سابىرلى دا ساليقالى ساياساتىمەن, جانكەشتى ەڭبەگىمەن تۋعان حالقىنىڭ اياعىن ۇزەڭگىگە سالىپ, اتقا قوندىرعان, بۇگىندە تۇلپاردىڭ شابىسىنداي قارىشتاپ العا باسقان قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ تا شىبىق ءمىنىپ, ويىن قۋعان, وقۋشى بولىپ پارتادا وتىرعان, مۇعالىمنىڭ الدىن كورگەن كەشەگى شاكىرتەردىڭ ءبىرى. ولاي بولسا, پرەزيدەنتىمىزدىڭ ۇستازى كىم بولعان, ول قانداي وقۋشى بولعان دەگەن ساۋال ءبارىمىزدى قىزىقتىرارى زاڭدىلىق سياقتى. «ەگەر مۇعالىم ءوز بويىنداعى جاقسى قاسيەتتەرى مەن شاكىرتتەرىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى بىرىكتىرە السا, ول – كەمەل ۇستاز» دەگەن ەكەن ۇلى اعارتۋشى ك.د.ۋشينسكي. ەندەشە, ەلباسىنا ءدارىس بەرگەن سونداي كەمەل ۇستاز, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قىزمەتكەرى, «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى, سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرى, بۇگىندە ءجۇز جاستى القىمداپ وتىرعان ابىز اقساقالىمىز – سەيىتحان يساەۆتىڭ كەشەگى شاكىرتى جايلى اڭگىمەسىن تىڭداپ كورەلىك... – ادام ومىرىندەگى ەڭ ءبىر ساۋلەلى, شۋاقتى, جانىڭا سونشالىقتى ىستىق, قيماس سەزىمدەگى پەرىشتە كەزدەر – بالالىق بال داۋرەن مەن مەكتەپ قابىرعاسىنداعى تەزىرەك ەرجەتۋگە اسىققان شاقتار ەكەنىنە ەشكىم ءشۇبا كەلتىرە قويماس. باعامداپ قاراساڭىز, وسى ءبىر الاڭسىز باقىتتى بالالىق شاق – بۇكىل ادامزاتقا ورتاقتىعىمەن دە قىمبات. سەيىتحان اتا, ءبارىمىز دە ءبىر-ءبىر ۇس­تاز­­دىڭ شاكىرتىمىز. بىراق, نۇراعاڭداي ءشا­كى­رت ءار ۇستازدىڭ پەشەنەسىنە جازىلا بەر­مەي­تىن اللانىڭ سىيى, باعى بولار. قان­شاما ۋاقىتتىڭ ءجۇزى ءوتىپتى دەسەك تە, سوناۋ جىلدارعى وقۋشى نۇرسۇلتاندى ءبىر ءسات كوز الدىڭىزعا اكەلىپ كورىڭىزشى… – نۇرسۇلتاننىڭ بالالىق شاعى, جاس­وسپىرىم بولىپ بوي تۇزەي باستاعان كەزى ءالى كوز الدىمدا. سۇڭعاق بويلى, اققۇبا, سابىرلى, ءسوزىن ويلاپ, سالماقتاپ جەتكىزەتىن جانە ونى اسىرىپ, اسىرەلەپ سويلەمەيتىن بالا جادىمدا جاقسى ساقتالعان. اسىرەسە, نۇرسۇلتاندى باسقا مۇعالىمدەردەن گورى جا­قىنىراق بىلۋىمە, سول كەزدەگى قىزمەت جاع­دايىم سەبەپ بولدى. مەن قاسكەلەڭدەگى اباي اتىنداعى مەكتەپ-گيمنازيادا 53 جىلداي ساباق بەرسەم, سونىڭ 37 جىلىندا مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىن اتقاردىم. وعان قوسىمشا پارتيا ۇيىمىنىڭ حاتشىسى بولدىم. مىنە, وسىنداي جاع­دايدا اللا تاعالا نۇرسۇلتان ەكەۋىمىزدى كەزدەستىردى. 1957 جىلى شا­مال­عانداعى مەكتەپتىڭ 9-شى كلاسىن ءبىتىر­گەن جەتى بالا كەلىپ, مەك­تەپ­تىڭ جانىنداعى ينتەرناتقا ورنالاس­تى­. مىنە, سول بالالاردىڭ ىشىندە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى بار ەدى. وزىمەن بىرگە كەلگەن تۇرعىلاستارىنىڭ ىشىندە وسى اققۇبا وقۋشى قاي جا­عىنان دا ەرەكشەلەۋ بولىپ كورىندى. ول بالانىڭ كيگەن كيىمىنەن, ءجۇرىس-تۇرىسىنان بىردەن اڭعارىلدى. جوعارىدا ايتتىم عوي, پار­تورگ, ءارى زاۆۋچ بولعاندىقتان, مەكتەپتىڭ وقۋ ءۇردىسى, ساباقتان, مەكتەپتەن تىس جۇ­مىس­تىڭ بارلىعى ماعان جۇكتەلگەن. سوندىقتان مەكتەپتەگى كومەكشىلەرىم پيونەر, كومسومول ۇيىمدارى. جالعىز ءوزىم ۇلگەر­مەيتىندىكتەن, ۇيىمداستىرۋعا سولاردى جۇ­مىل­دىرامىن. بايقايمىن, شامالعاننان كەلگەن بالانىڭ قوعامدىق جۇمىستارعا ەبى بار سياقتى. بالا ءوزىم ساباق بەرەتىن شاكىرتتەرىمنەن دە, جاڭادان كەلگەندەردەن دە وزگەشە. ويلاستىرا كەلە, بۇرىنعى كومسومول كوميتەتى حاتشىسىنىڭ ورنىنا نۇرسۇلتاندى ۇسىنۋدى ءجون كوردىم. تاڭداۋ نۇرسۇلتانعا ءتۇستى. بۇگىندە سول كەزدەگى بالا نۇرسۇلتانعا دە­گەن سەنىمىم الداماعانىن, ال شاكىرتىمنىڭ سونى اقتاي بىلگەنىن ەرەكشە ماقتانىش ەتەمىن. – جاڭا سوزىڭىزدە نۇراعانى باسقا با­لالارعا قاراعاندا ەرەكشە وقۋشى بولدى دە­دىڭىز. مەكتەپتەگى ونداي زەرەك, العىر شاكىرت­تى وزگە مۇعالىمدەردىڭ بايقاماۋى, ول تۋرالى ءسوز ەتپەۋى مۇمكىن ەمەس. ويلانىپ كورىڭىزشى… – ونىڭ راس, نۇرسۇلتاننىڭ قوعامدىق جۇمىسقا بەيىمدىلىگىن, ءوز قۇرداستارى­نىڭ اراسىنداعى بەدەلى مەن ىقپالىن, ءسوزىنىڭ وتىمدىلىگىن جالعىز مەن ەمەس, باسقا مۇ­عالىمدەر دە بايقاعان. سوندايدا مۇعا­لىم­دەردىڭ: «اناۋ شامالعاننان كەلگەن اققۇبا بالا ەرەكشە, ءوزى سىپايى, وقۋعا زەيىنى دە باسقالاردان ەرەك. ونىڭ ۇستىنە سۇراق قويۋى قانداي!» دەيتىن اڭگىمەلەرىنە قانىق ەدىم. ۇستازدار اراسىندا جاسى الپىسقا تايانعان قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى عابباس بەيسەنبەتوۆ اعايدىڭ مىنەزى قاتالداۋ, ونشا كوپ ەشكىمدى جاقتىرا قويمايتىن, كەۋدەسى بار ادام ەدى. بىردە عابەكەڭ: «وي, انا نۇرسۇلتان دەگەن وقۋشى مەنى قاتتى ۇيالتتى. سەندەر دە ساق بولىڭدار. كەيدە اڭعارماي اۋزىمىزعا كەلگەن ءسوزدى سوعىپ جىبەرەمىز عوي», – دەدى. سوسىن مۇعالىمدەر «نە دەدى, ايتىڭىزشىنىڭ» استىنا الدى. «كلاستا جاڭا ساباق ءوتىپ, «سۇلۋشاش» رومانىن تالداپ تۇرعانمىن. ءبىر جەرىندە قىز بەن جىگىتتىڭ كولەڭكەدە اڭگىمەلەسىپ تۇرعاندا اعاشتىڭ بۇتاعىنا قونعان تورعايدىڭ ساڭعىتىپ جىبەرەتىن جەرى بار. سوعان كەلگەندە «ساڭعىتتى» دەگەن ءسوز اۋزىما تۇسپەي, «نەتىپ كەتتى» دەپپىن. جانە ءبىر رەت ەمەس, ءۇش رەت قايتالاسام كەرەك. سو­دان شىعارمانى تالداپ بىتكەندە الگى بالا: «اعاي, مەنىڭ ءبىر سۇراعىم بار ەدى», دەپ قولىن كوتەردى. ويىمدا ەشتەڭە جوق: «ايتا عوي» دەدىم. «اعاي, ول قىزدى تورعاي نەگە «نەتە» بەرە­دى دەگەنى. «ءوزىڭىز ءبۇلدىرىپسىز عوي» دەپ مۇعالىمدەر ك ۇلىپ جاتتى. نۇرسۇلتانعا تاريح پانىنەن ساباق بەرىپ جۇرگەنىمدە, وزىمە دە سان رەت سۇراق قويعانى بار. ول كەزدە قازاق كسر تاريحى جەكە ءپان بولىپ وقىتىلمايتىن. ال كسرو تاريحىندا رەسەيدىڭ مەملەكەت­تىك قۇرىلىسى, ەكونوميكاسى مەن مادە­نيەتىنىڭ دامۋى, باسقارعان پاتشالارى, باتىرلارى تۇگەلىمەن قامتىلادى. بىردە نۇرسۇلتان: «اعاي, ءسىز ىلعي رەسەيدىڭ تا­ريحىن ءتۇپ-تامىرىمەن ايتاسىز دا, قازاق­ستانعا كەلگەندە ول جايلارعا توقتالماي كەتەسىز؟ ورىستىڭ پاتشاسىن, باتىرلارىن ايتقاندا نەگە قازاقتىڭ حان, بي, با­تىر­لارىمەن بايلانىستىرمايسىز؟» دەگە­نى. ساسىپ قالدىم. كوردىڭىز بە, وقۋشى وسى نازىك جايدى اڭعارىپ قويعان. سوسىن: «قازاق كسر-ءىن وتۋگە ساعات از بولىنگەن, كەيىن كوبەيگەن كەزدە تال­داپ وقيمىز. ال ەگەر كەيبىر تۇسىنىكتەر قاجەت بولسا, ساباقتان كەيىن قال, جاۋاپ بە­رەيىن», دەدىم. سودان ارتىنان وقۋ باع­دارلاماسىنىڭ جوعارى جاقتان وسىلاي بەكىتىلىپ كەلەتىنىن ايتتىم دا: «ال مۇنى قايدان بىلەسىڭ؟» دەپ سۇراعانىمدا: «اعاي, پالەن جازۋشىنىڭ كىتابىندا پالەن دەگەن حان, بي, پالەنباي دەگەن باتىردى وقىعانمىن» دەي كەلە, سول زامانداعى مەملەكەتتى باسقارۋ ءتارتىبى, حالىقتىڭ بىرلىگى سياقتى اڭگىمەنى ايتىپ بالا ساي­راپ تۇر. سىزگە تاعى ءبىر قىزىقتى اي­تايىن, نۇرسۇلتان 10-شى كلاستا وقىپ ءجۇر­گەن­دە كازگۋ-ءدىڭ في­لو­لو­گيا فاكۋلتەتىنىڭ ءبىر توپ ستۋ­دەنت­تەرى – مىرزاتاي جولداس­بە­كوۆ, ءابىش كە­كىل­باەۆ, قادىر مىر­زاليەۆ, دۇكەنباي دوس­جا­نوۆ, مۇحتار ماعاۋين ءبىز­دىڭ مەكتەپتە پەدپراك­تي­كادان ءوتتى. مىرزاتاي بىرگە وقي­تىن ءماريا كەلىن­مەن ۇيلەنگەن ەكەن, ەكەۋى دە كەل­دى. ءما­ريا ونىنشى كلاسقا ساباق بەرۋگە بار­سا, نۇرسۇلتان سۇراقتىڭ استىنا الاتىن كورىنەدى. «ونىنشى كلاستاعى نۇرسۇلتان دەگەن بالا سۇراقتى كوپ قويادى, بارۋعا جۇرەكسىنەمىن» دەگەن سوڭ, مىرزەكەڭ كەلىنشەگىنىڭ ورنىنا ءوزى ساباق بەرىپ ءجۇردى. – شاكىرتىڭىزدىڭ تاعى دا قانداي قاسيەتتەرىن بولە-جارا ايتقان بولار ەدىڭىز… – 53 جىلدا الدىمنان تالاي شاكىرت ءوتتى. كوپشىلىگىندە جاقسى وقيتىن, كوش­باس­شىلىق قابىلەتى بار وقۋشىلار جاستىق­تىڭ اسەرى مە, ءوزىن بىلگىش ساناپ, كەۋدە كوتەرىپ, ياكي, بىلگەنىن ماقتان ەتكىسى كەلىپ تۇرادى. ال نۇرسۇلتاندا ونداي مىنەز جوق ەدى. قاراپ وتىرسام, نۇرسۇلتاننىڭ بو­لا­شاقتا ۇلكەن وي ازاماتى بولاتىندىعى, كەلەشەككە قاراي ۇمتىلۋ, تالاپتانۋعا بەيىم­دىلىك قاسيەتى سول جاس كەزىنەن قالىپ­تاسقان ەكەن. اۋدان ورتالىعىنداعى ورىس جانە قازاق مەك­تەپتەرى ءبىر-بىرىمەن ىلعي باسەكەدە بولدىق. قاشاندا اۋدانداعى مەرەكە, ميتينگىدە كولوننالاردى بەزەندىرۋ, پاراد مەنىڭ موينىمدا. جالعىز ادام نە ىستەسىن, مۇندايدا كومەكشىلەرىم ۆوەنرۋك, كومسومول كوميتەتىنىڭ جەتەكشىلەرى. سوندا نۇرسۇلتانعا تاپسىرما بەرسەڭ جاۋاپ­كەرشىلىكپەن قاراپ, تياناقتى ىستەي­دى. ەش جاعىمپازدىق, جالپاڭداۋ جوق. مەك­تەپ نامىسىن قورعاپ تۇرعانى باي­قالاتىن. كەيدە تاپسىرمانى الىپ تۇرىپ: «اعاي, مىنا جەرىن بىلاي جاساساق قاي­تەدى؟» دەپ ماعان اقىل تاستاعاندا وقۋشىما يلاناتىنمىن. سوندايدا نۇرسۇلتاندى سۇيىكتى شاكىرتىم عانا ەمەس, جاس كومەكشىم ساناپ ريزا بولاتىنمىن. كوردىڭىز بە, سول كەزدە بالادا ۇلكەن كەلە­شەك, تۇلعالىق نەگىزدىڭ ءىزى بولعان. تاعى ءبىر قاسيەتى – رەتى كەلگەندە ءازىل-قالجىڭنىڭ دا ءتۇبىن تۇسىرەتىن. اسىرەسە, بىرگە جۇرگەن ۇل-قىزداردى قايران قالدىراتىن اقجار­قىن, اقتارىلا سالاتىن ادەمى ءبىر كۇلكىسى بولۋشى ەدى. جانە ءبىر جاقسى قاسيەتى – جاس­تايىنان سپورتپەن شۇعىلدانىپ, شى­مىر بالالاردى ۇيىمداستىرىپ, ءوزى تورەشى بولىپ جۇرەتىن. قىستا جوعارى كلاسس وقۋشىلارى اراسىنان شاڭعىشىلار توبىن قۇرىپ, ءوزى باسقاردى. ول كىسىنىڭ شاڭعىعا اۋەستىگى سول بالا كەزدەن قالىپتاسقان. سونداي-اق ول ونەرلى وقۋشى ەدى. مەكتەپتە وتەتىن كەشتەردە سىرناي تارتىپ, ادەمى قوڭىر داۋىسىمەن ءان سالاتىن. اسىرەسە, دومبى­رامەن جۇرەكتى قوزعايتىن اندەرىن ايتساڭشى…  –­ نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ون جىل بويى وقۋ وزاتى بولىپ, التىن مەدالعا ۇسىنىل­عانمەن, ونى الماۋىنىڭ سەبەبىن بىلەسىز بە؟.. – ول راس. ديرەكتورىمىز ءا.بايجانوۆ پەن ورىس ءتىلى ءپانىنىڭ مۇعالىمى يۋليا بايەر بالانىڭ وبالىنا قالمايىق دەپ شىرىلداپ مينيسترلىككە دەيىن بار­دى. ونداعىلار: «بۇل ماسەلەنى قايتە­سىڭ­دەر, قويىڭدار. بالا ورىس تىلىنەن جازعان شىعارماسىندا ءبىر ءۇتىر ارتىق قويعان» دەپ, شىعارىپ سالعان. سودان ديرەكتوردى قايتا-قايتا شاقىرتىپ ءجۇرىپ, اياعىندا بالا التىن مەدال المادى. سويتسەك, نۇرسۇلتاننىڭ مەدالى ءبىر باستىقتىڭ بالاسىنا كەرەك بولعان ەكەن. – مەكتەپ ءبىتىرۋشى نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى­نىڭ مەتاللۋرگ ماماندىعىن قالاۋىنا 1958 جىلى قازاقستان ماگنيتكاسىنا جاس­تار­دى شاقىرعان ۇندەۋدى اباي اتىنداعى ورتا مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ قولداۋى اسەر ەتكەن بە؟ – 1958 جىلى ەلىمىزدە مەتاللۋرگيا زاۋىتى سالىناتىن بولىپ, قازاقستان كوم­پارتياسىنىڭ نۇسقاۋىمەن قازاقستان ورتالىق كومسومول كوميتەتىندە ونىن­شى كلاستى بىتىرگەن جاستارعا رەسپۋبليكا بويىنشا ۇندەۋ تاستاۋ جونىندە كەلىسىمگە كەلەدى. ۇندەۋ تاستاۋعا مينيسترلىك ءبىزدىڭ مەكتەپتى ۇسى­نىپ, ۇندەۋدى جاريا­لاپ جىبەردى. مىنە, وسى كەزدە مەك­تەپتىڭ كومسومول ۇيىمىنا جەتەكشىلىك جا­سايتىن نۇرسۇلتاننىڭ بەدەلى ۇلكەن بولدى. ەندى اۋداندىق ەمەس, وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق كومسومول كوميتەتتەرىمەن بايلانىسى كۇشەيدى. سودان مەملەكەتتىك ەمتيحان اياقتالىپ, ۇندەۋدىڭ شەشىمىن ورىندايتىن ۋاقىت تا جەتەدى. قىسقاسى, باستاما كوتەرگەن مەك­تەپ­تەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى باستاعان 7-8 بالا عانا تەمىرتاۋعا اتتاندى. ۋكراينانىڭ دنەپرودزەرجينسك مەتاللۋرگيا زاۋىتىنا پراكتيكاعا جىبەرىلگەن 200 بالانىڭ ءبىرازى قيىندىقتارعا شىداماعاندىقتان ءبىرازى ورىس ءتىلىن بىلمەگەن­دىك­تەن وقۋدى تاستاپ كەتكەن. ال ورىس ءتىلىن جەتىك بىلە­تىن, جۇمىس ىستەپ شىنىققان نۇرسۇلتان تەمىرتاۋدىڭ العاشقى بولاتىن قورىتقان قازاق جىگىتتەرىنىڭ ءبىرى بولدى. – سەيىتحان اعا, ەل باسقارۋ ايتۋعا عانا وڭاي. قاشاندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۋاقىتى شەكتەۋلى, ەسەپتەۋلى. دەگەنمەن, وقۋ بىتىرگەننەن كەيىن پەشەنەلى شاكىرتىڭىزبەن قانشا رەت كەزدەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى؟.. – مەكتەپ بىتىرگەننەن كەيىنگى ەڭ العاشقى جۇزدەسۋىمىز الما­تىداعى جوعارى پارتيا مەكتەبىنە وقۋعا كەلگەندە. ەكىنشى رەت قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ونەركاسىپ جونىندەگى حاتشىسى بولعاندا قىزمەتىمەن قۇتتىقتاپ باردىم. 1988 جىلى مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى كەزىندە قاراساي اۋداندىق پارتيا كونفەرەنتسياسىنا كەلىپ قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى. سوندا كەزدەسكەندە ەكەۋىمىزدىڭ ەسكەرتكىشكە سۋرەتكە تۇسكەنىمىز بار. ال مەكتەپتىڭ 55 جىلدىعىنا شاقىرۋعا بارعاندا ۇلكەن ىقىلاسپەن قارسى الدى. ۇلكەندى سىيلاپ, ۇستازىن قۇرمەتتەگەن شاكىرتىڭە قالاي جۇرەگىڭ ەلجىرە­مە­سىن!؟ مەكتەپتىڭ 55 جىلدىق تويى­نا قاتىسۋعا كەلگەندە تاعى جۇزدەستىك. ودان سوڭ مەكتەپ ديرەكتورى ءماريا حامزينا ەكەۋىمىز نۇرەكەڭنىڭ قابىلداۋىندا بولىپ, مۇراجاي اشۋ جايلى ويىمىزدى جەتكىزدىك. 2000 جىلى ءبىر جولى تۇسكەندە نۇرەكەڭ مۇرا­جايعا كەلىپ, ارالاپ كورىپ كەتتى. 1958 جىلعى مەكتەپ ءبىتىرۋ­شى­لەردىڭ 50 جىلدىعىنا كەلە الماسا دا, وبلىس اكىمى سەرىك ۇمبەتوۆ نۇرەكەڭنىڭ سالەم-ساۋقاتىن الا كەلىپ, مەكتەپكە اۆتوبۋس جانە وزىمەن بىرگە ءبىتىر­گەن كلاستاستارىنا التىن ساعاتتان سىي­لادى. سودان ءبىر ايدان كەيىن كىشى قىزى اليامەن كەلىپ كەتتى. بايقادىڭىز با, مەنىڭ شاكىرتىممەن كەزدەسۋىم ءجيى بولىپ تۇرادى. تاعى دا استانادا بەس رەت, تال­دى­قورعاندا ەكى رەت جولىققانىمىز بار. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى جەڭىستىڭ 60 جىل­دىعىندا «پاراسات» وردەنىمەن ماراپاتتاپ تۇرعان ساتتەگى سۋرەتتى «مۇعالىمىمە جىبە­رەر­سىڭدەر» دەپ تاپسىرىپتى. ونىسىنا قاتتى ريزا بولدىم. ارينە, ول مەن ءۇشىن ەڭ قىمبات سۋرەت. – «ۇستاز تالانتتى بولسا, شاكىرت تالاپتى, ۇستازى اقىلدى بولسا, شاكىرتى دانا بولادى» دەگەن. سىزبەن اڭگىمە بارىسىندا وسى ءتامسىل ەسكە ورالعانداي... – ونىڭ راس. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى اللانىڭ بەرگەن قابىلەت-قارىمىن, تالا­بىن, دارىنىن اڭعارا بىلگەن, ونى قاتەلەس­پەي باعدارلاي, باعامداي, باعالاي بىلۋمەن بىرگە, ومىرلىك مۇراتىندا دۇرىس پايدالانا بىلگەن, سونىمەن قاتار اڭعارىمپازدىقپەن ارى قاراي دامىتۋعا وراسان قىزمەت جاساعان. مۇمكىن ول پرەزيدەنت بولامىن دەپ تە ويلاماعان شىعار, بىراق كەلەشەكتە وسى جولمەن جۇرسە, ادال ەڭبەگىمەن قىزمەت ەتسە, ءاي­تەۋىر قاتارىنان كەم قالمايتىنىن بىلگەن. مەن مەكتەپتە جۇرگەندە نۇرسۇلتان ۇلكەن عالىم بولادى دەپ ويلايتىنمىن. ءال-فارابي بابامىز ايتقان ەمەس پە, قانشا وقىپ, بىلگەنىڭمەن, تاربيەڭ, ادامگەرشىلى­گىڭ بولماسا, وندا وزىڭە دە, حالقىڭا دا پايداڭ شامالى دەپ. بايقاساڭىز, نۇرە­كەڭ­نىڭ ءوسۋ, دامۋ جولىندا تاربيە مەن ۇلاعات قاتار ءجۇرىپ وتىرعان. ياعني, ادامي پاراسات بولماسا مۇندايلىق بيىككە شىق­پاس ەدى. اق تىلەگىن, اق جۇرەگىن قۇدايىم قولداپ, بۇگىندە حالقى, ەلى, جۇرتى, كوپ ۇلت­تى قازاقستان, دۇنيە ءجۇزى تانىعان كوشباسشى دارەجەسىنە جەتتى. ال ول ليدەرلىگى قارا باسى ءۇشىن ەمەس, ءوزى تۋىپ وسكەن ەلىنىڭ اتىن شىعارۋعا, قانشاما كەزدەسكەن قيىندىقتاردى جەڭە بىلۋگە, حالقىنىڭ جارقىن بولاشاعىن, كەمەل كەلەشەگىن قامداۋعا قىزمەت جاساپ جاتىر. لايىم ءتىل-كوزدەن امان بولسىن. – سەيىتحان اتا, اڭگىمەڭىزگە راحمەت. شاكىرتىڭىزدىڭ جەتىستىگىنە قۋانىپ, جاقسىلىقتارىنا كۋا بولا بەرىڭىز… اڭگىمەلەسكەن گۇلزەينەپ سادىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».