توعىزقۇمالاق الەمدى شارلاي باستادى

توعىزقۇمالاق – الەمدىك مادەنيەتتىڭ كەز كەلگەن ۇلگىلەرى­مەن بوي تەڭەستىرە الاتىن 4 مىڭ جىلدىق تاريحى بار زياتكەرلىك ويىن, وزىق رۋحاني مۇرا. قازاق حالقىنىڭ ىلكى تەكتەرىنەن باستاپ, ساقتار, عۇندار, كوكتۇرىكتەردەن قازىرگى كۇنگە دەيىن جالعاسىپ كەلە جاتقان ۇرپاقتار ۇندەستىگىنىڭ زاتتاي كورىنىسى. قازاقتىڭ ءتول زياتكەرلىك ويى­نى – تو­عىزقۇمالاق سوڭعى جىل­دارى جوعارى قار­قىنمەن دامىپ كەلەدى. حالىقارالىق تو­عىز­قۇ­ما­لاق قاۋىمداستىعى, تۋريزم جانە cپورت مينيسترلىگى, وبلىس اكىم­دىكتەرىنىڭ قولداۋى ارقاسىندا بۇل ويىنمەن شۇعىل­دانۋشى­لار­دىڭ سانى 100 مىڭ ادامعا جا­قىن­دادى. توعىزقۇمالاققا حا­لىق­­ارا­لىق دەڭگەيدە دە قىزى­عۋ­شىلىق ءوسىپ كەلەدى. قازىر تو­عىز­قۇمالاقپەن تەك شەتەلدەردەگى قا­زاقتار عانا ەمەس, انگليا, فران­تسيا, گەرمانيا, يسپانيا, چە­حيا, رەسەي, پورتۋگاليا, قى­تاي مەملەكەتتەرىندە دە جەرگىلىكتى حا­لىق­تاردىڭ اراسىندا ويناۋشى­لاردىڭ سانى ارتۋدا. توعىزقۇمالاق ءۇش رەت: 2006 جىلى – لوندوندا, 2008 جانە 2009 جىلدارى چەحيادا دۇنيە­جۇ­زىلىك زياتكەرلىك وليمپيا­دا­نىڭ باعدارلاماسىنا ەندى. 2007 جىلى ماكەدونيانىڭ وحريد قا­لاسىندا وتكەن تۇركى تىلدەس حا­لىق­تاردىڭ جاستار قۇرىل­تاي­ىن­دا 40 ەلدەن كەلگەن 240 دەلەگاتقا ۇلتتىق ويىننان سەمينار وتكى­زىل­دى. شەتەلدەردەگى توعىزقۇما­لاق ناسيحاتشىلارى ءۇشىن انگليا­دا (2009 ج.), كولۋمبيادا (2009 ج.), قىتايدا (2008 ج.), تۇركيادا (2007, 2008, 2009 ج.), وزبەك­ستان­دا (2009, 2010 جج.), رەسەيدە (2007-2008, 2010 جج.), فرانتسيادا (2010 ج.), شۆەيتساريادا (2009 ج.) بىرنەشە تانىستىرۋ شارا­لا­رى, جارىس­تار ۇيىمداستىرىلدى. ويىن جاقتاۋشىلارى 2008 جىل­دىڭ 1-8 ماۋسىمى كۇندەرى قا­زاقستان رەسپۋب­ليكاسى پرەزي­دەن­تىنىڭ جۇلدەسى ءۇشىن حالىق­ارا­لىق جارىس بارىسىندا, شەتەلدەردەن كەلگەن دەلەگاتتارمەن بىرلەسە وتى­رىپ, حالىقارالىق تو­عىز­قۇمالاق قاۋىم­داس­تىعىن قۇر­دى. وعان 7 ەل مۇشە بولدى. اتاپ ايتقاندا: قازاقستان, قىرعىز­ستان, وزبەكستان, موڭعوليا, قى­تاي, ءتۇر­كيا جانە رەسەي. قاۋىم­داستىق­­تىڭ شتاب-پاتە­رى استانا قالا­سىن­دا ورنالاسقان. ونىڭ 4 ۆيتسە-پرەزيدەنتى, 20 اتقارۋ القا­سىنىڭ مۇشەسى بولاتىنى كەلىسىلدى. 2009 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان باستاپ, اقپاراتتىق كەڭىستىكتە تو­عىزقۇمالاقتى نا­سيحاتتاۋ ءۇشىن جاڭا www.9kumalak.kz ساي­­­تى حا­لىق­تىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى. وي­ىن ەرەجەلەرى مەن تاريحى, كۇن­تىزبەلىك جوسپار, ويىنشىلاردىڭ رەيتينگى مەن باسقا دا مالىمەتتەر جونىندە وسى سايتتان تانىسۋعا بولادى. سايتتىڭ اۆتورى – اسحات شوتاەۆ. 2009 جىلدىڭ 15 قىركۇيە­گى­نەن باستاپ, الەمدىك عالامتوردا توعىزقۇمالاق زياتكەرلىك ويىن رە­تىندە تىركەلىپ, www.iggamecenter.com سايتىندا ونلاين رەجىمىندە وينايتىن باعدارلاما جاسالدى. اۆتورى – كانادا ازاماتى ارتي ساندلەر. الداعى ۋاقىتتا ءتورت­كۇل دۇنيەنىڭ مىقتى وي شەبەرلەرىمەن وسى سايتقا كىرۋ ارقىلى ەلەكتروندىق باعدارلامادا تو­عىز­قۇمالاق ويناۋعا, ويىن شە­بەر­لەرىنىڭ پارتيالارىن تالداۋ­عا, ساقتاۋعا بولادى. سونداي-اق, www.mail.ru ساي­تىن­دا «تو­عىزقۇمالاقشىلار مۇن­دا كەلىڭىزدەر!!!» («تو­گىزكۋ­ما­لاك­شىلار, ۆام سيۋدا!!!») ات­تى قو­عامداستىق قۇرىلعان. قۇرۋ­شى­سى – دينارا قاسەنوۆا. قوعام­داس­تىقتىڭ ناقتى سىلتەمەسى – http://my.mail.ru/community/togyz/. مۇندا توعىزقۇمالاق ويىنىنا قا­تىستى كەز كەلگەن تاقىرىپتا پىكىرلەسىپ, وي بولىسۋگە بولادى. رەس­پۋبليكا كولەمىن­دە­گى, حالىق­ارا­لىق دەڭگەيدەگى توعىزقۇما­لاق جانە باسقا دا زياتكەرلىك وي­ىن­داردان وتكەن جارىستاردىڭ ءنا­تي­جەلەرى, سۋرەتتەرى بەرىلگەن. ءاربىر ازامات مۇندا تىركەلىپ, ۇلتتىق ويىنىمىزدىڭ ناسيحاتتالۋىنا اتسالىسا الادى. 2009 جىلدىڭ 19-26 قازانى ارا­لى­عىن­دا شىمكەنتتە توعىز­قۇ­مالاقتان ازيانىڭ تۇڭعىش اش­ىق چەمپيوناتى بولىپ ءوتتى. چەمپيو­ناتقا 9 ەلدەن بارلىعى 31 ويىن­شى قاتىستى. ەرلەر ارا­سىندا العاشقى ازيا چەمپيونى ايدوس سەيىتجان (استانا, قازاق­ستان) ءجا­نە قىزدار اراسىندا ديانا كەنينا (پاۆلودار, قازاق­ستان) بولدى. ازيا چەمپيوناتى 2 جىلدا ءبىر رەت وتەتىن بولىپ كەلىسىلدى. 2010 جىلعى 1-7 قاراشا ارا­لى­عىندا استانا قالاسىندا تو­عىز­قۇمالاقتان ءى ءال­ەم چەمپيو­نا­تى ءوتتى. چەمپيوناتقا 4 قۇر­لىق­تىڭ 16 ەلىنەن, اتاپ ايتقاندا, اقش, انتيگۋا-باربادۋا, ازەر­باي­جان, گەرمانيا, گرۋزيا, يسپانيا, قازاقستان, قىر­عىزستان, قى­تاي, موڭعوليا, وزبەكستان, رەسەي (التاي, باشقۇرتستان, تاتارستان, تى­ۆا), تۇركيا, تۇركىمەنستان, چە­حيا, شۆەي­تساريادان, بارلىعى 43 ويىنشى قا­تىستى. تۇڭعىش الەم چەمپيونى ەرلەر اراسىندا عالىمجان تەمىرباەۆ (كەنتاۋ, قا­­زاقستان) جانە قىزدار ارا­سىن­دا اسەل داليەۆا (قىزىلوردا, قازاقستان) بولدى. الەم چەمپيوناتى بارىسىندا حالىق­ارالىق توعىزقۇمالاق قاۋ­ىمداستىعىنىڭ قۇرامى تاعى 9 ەلمەن تولىقتى. ولار: ازەر­باي­جان, اقش, انتيگۋا جانە باربۋدا, گەرمانيا, گرۋزيا, تۇركى­مە­نستان, چەحيا, شۆەيتساريا جانە يسپانيا. 2010 جىلدىڭ قاراشا ايىندا توعىز­قۇمالاقتىڭ قازاقستانداعى تۇڭعىش كومپيۋتەرلىك باعدارلا­ماسى جاسالدى. اۆتور­لارى – كەرەكۋلىك س. اقتاەۆ, د. كەنينا, ە. شامباەۆ. بۇگىنگى كۇنى قازاقستان, قىر­عىز رەس­پۋبليكاسى, وزبەكستان, رەسەي (تاۋلى التاي رەسپۋب­لي­كا­سى) جانە موڭعوليادا قاۋ­ىمداس­تىقتار, يسپانيا, چەحيا, پورتۋگاليا, تۇركيا سياقتى مەملەكەتتەردە ءۇيىر­مە­لەر جۇمىس ىستەيدى. ەۋروپادا العاش اشىل­عان توعىز­قۇمالاق قاۋىمداستىعى چە­حيا­نىڭ پراگا قالاسىندا تىركەلدى. ءتور­ايىمى – حانا كوتينوۆا. بيىلعى جىلدىڭ 17-20 ماۋ­سىمى ارا­لىعىندا رەسەيدىڭ گورنو-التايسك قالا­سىن­دا توعىزقۇ­ما­لاقتان V حالىقارالىق «ال­تىن التاي» جارىسى بولىپ ءوتتى. توعىزقۇمالاقتىڭ كەڭىنەن نا­سي­حات­تالۋى ءارى شەتەلدىك سپورت­شى­لارمەن توعىزقۇ­ما­لاق جانە باسقا دا زياتكەرلىك ويىن ءتۇر­لەرىنەن تاجىريبە الماسۋ ماقساتىندا بۇل جارىس گورنو-التايسك قالاسىندا ءداستۇرلى تۇردە بەسىنشى رەت ۇي­ىم­داستىرىلدى. قا­زاقستاندىق سپورتشىلار سونىمەن بىرگە ال­تاي حالقىنىڭ شاترا ويىنىنا دا قاتى­سىپ, ءوز باقتارىن سىنادى. قازىرگى ۋاقىتتا التاي رەس­پۋب­لي­كاسى شاترا قاۋىم­داس­تىعى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى توعىز­قۇمالاق قاۋىمداستىعى اراسىن­دا تىعىز بايلانىس ورناتىلعان. بۇل بايلانىس تەك جارىس پەن سەمينارلار وتكىزۋگە قاتىستى پراك­تيكالىق قانا ەمەس, زياتكەرلىك ويىن­داردى زەرتتەۋ ارقىلى عى­لىمي-تەوريالىق جاعىنان دا دامىتىلىپ وتىر. 18-23 شىلدە كۇندەرى چەحيا­نىڭ پاردۋبيتسە قالاسىندا تو­عىز­­­قۇ­مالاقتان جارىس پەن ويىن­دى دامىتۋ مەن ءۇي­رەتۋ جايلى سەمينار وتكىزىلىپ, ون­دا 2012 جىلى وسى قالادا وتە­تىن الەم چەمپي­و­ناتى جايلى ءما­سەلەلەر تالقى­لان­دى. جارىس تۋرالى مالىمەت­تەر­دى www.czechopen.net سايتى­نان تو­لىعىراق كورۋگە بولادى.  ۇيىم­داس­تى­رۋ القاسى بۇل چەم­پيو­نات­تىڭ دا جوعارى دەڭگەيدە وتە­تى­نىنە سەنىم ءبىلدىردى. سونى­مەن, 2012 جى­لى توعىزقۇما­لاق­تان ءىى الەم چەم­پيوناتى چەحيا­نىڭ پاردۋبيتسە قالاسىندا 14-20 شىلدە ارالى­عىن­دا وتكىزىلەتىن بولدى. ىرىسباي ابدۋجاپپاروۆ. استانا.