1 قىركۇيەك – ءبىلىم كۇنى
مەكتەپ – كەمە, ءبىلىم – تەڭىز
قاسىم امانجولوۆ
مەملەكەتتىگىمىزدىڭ تۇعىرىن بەكىتىپ, الداعى باعىت-باعدارىن, كەمەل كەلەشەگىن دايەكتەپ بەرگەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ءبىز قازاقستاندى الەمدىك دەڭگەيدەگى ءبىلىم ورتالىعىنا اينالدىرۋىمىز كەرەك» دەگەن ەدى. ءبىلىم مەن بىلىگى, ساۋاتى مەن ساناسى بيىكتەن تابىلعان ەلدەردىڭ ءورىسى كەڭ, وركەنى مىقتى بولاتىنىن كورىپ, ءبىلىپ وتىرمىز. مەملەكەت باسشىسى وسىنى باسشىلىققا الىپ, تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنان باستاپ-اق وقۋ ىسىنە ەرەكشە كوڭىل اۋدارىپ, قيىن تۇستاردا دا قارجىدان قىسقان جوق. سونىڭ ناتيجەسىندە, وتانىمىزداعى سان-سالالى ءبىلىم جۇيەسى الەمدىك ستاندارتقا ساي دامىپ كەلەدى. مىنە, ۇلت ءۇشىن مەرەكەلەردىڭ مەرەكەسى, قازاق ەلى ءۇشىن قاسيەتى دە, قادىرى بولەك تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ وتەتىن تۇستا جاڭا وقۋ جىلىن قارسى الىپ وتىرمىز. تاياۋدا وتكەن مۇعالىمدەر فورۋمىندا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى باقىتجان جۇماعۇلوۆ ەل ءبىلىمىنىڭ بۇگىنى مەن بولاشاعى تۋرالى جان-جاقتى بايانداعان بولاتىن. ەڭ باستىسى, الداعى ونجىلدىقتا ءتۇبەگەيلى جاڭا ءبىلىم ساپاسىنا قول جەتكىزۋ كەرەكتىگىن, «ادامنىڭ ادامشىلىعى جاقسى ۇستازدان بولادى» دەپ ۇلى اباي ايتقانداي, بۇل تىكەلەي مۇعالىمدەرگە قاتىستى دەگەن. الداعى بەس جىلدا 120 مىڭ مۇعالىم قايتا دايىندىقتان وتەتىنىن, سونىڭ ناتيجەسىندە, جاڭا بىلىكتىلىك تۋرالى سەرتيفيكاتتار بەرىلەتىنىن تىلگە تيەك ەتكەن. سول سەكىلدى ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىنىڭ ساپاسىن باقىلاۋ, 12 جىلدىق وقىتۋعا كوشۋ, الداعى جىلدارى سالىناتىن مەكتەپ عيماراتتارى, جوعارى وقۋ ورىندارى, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم ساپاسى جايلى دا وي وربىتكەن ەدى. ءبىز بۇگىن ءبىلىم كۇنىنە وراي, ءارالۋان تاقىرىپتارداعى ماقالالار توپتاماسىمەن, وتاندىق ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ دامۋ بارىسى تۋرالى دەرەكتەردى وقىرماندارعا ۇسىنىپ وتىرمىز.
* * *
دەرەك پەن دايەك
بيىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەكاقىسى 30 پايىزعا وسسە, 1 قىركۇيەكتەن جوعارى كاتەگوريالارى بار مۇعالىمدەر بىلىكتىلىگى ءۇشىن لاۋازىمدىق جالاقىسىنا 100 پايىز كولەمدە قوسىمشا اقى الاتىن بولادى. بۇعان بيۋدجەتتەن 5,3 ميلليارد تەڭگە بولىنگەن.
* * *
ەلىمىز بويىنشا جاڭا وقۋ جىلىندا مەكتەپتەردە 279,4 مىڭعا جۋىق پەداگوگ جۇمىس باستايدى. پەداگوگ كادرلارعا قاجەتتىلىك 2714 ادامدى قۇرايدى ەكەن. اسىرەسە الماتى, اقتوبە, شىعىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ مەكتەپتەرىندە مامان تاپشىلىعى سەزىلۋدە.
* * *
ءبىلىم كۇنى وتانىمىز بويىنشا 2,5 ميلليوننان استام وقۋشىعا 7741 مەكتەپ ەسىگىن اشادى. ءبىرىنشى سىنىپقا 260 مىڭ بالا بارادى.
* * *
قازىر ەلىمىزدە 6960 مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم بولسا, ونىڭ 2483-ءى بالاباقشا, 4477-ءسى شاعىن ورتالىقتار ەكەن. وندا 480 مىڭ بالا تاربيەلەنۋدە.
* * *
تاۋەلسىزدىك جىلدارى ىشىندە وتانىمىزدا 780 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلىپ, 4 اۋىسىممەن ساباق بەرۋ مۇلدە توقتاپ, 3 اۋىسىمدى مەكتەپتەر 76 بىرلىككە قىسقارعان. «100 مەكتەپ» جوباسى بويىنشا 104 مەكتەپ سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەن.
* * *
قازىر ەلىمىزدە «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» مەن «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» وتاندىق مەكتەپتەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءۇلگىسىنە اينالىپ, الەمدىك ستاندارتقا ساي قىزمەت كورسەتۋدە. بۇگىندە ەلىمىز بويىنشا 6 زياتكەرلىك مەكتەپ جۇمىس ىستەپ جاتىر. وندا فيزيكا-ماتەماتيكا, حيميا-بيولوگيا باعىتى بويىنشا 3700-دەن اسا وقۋشى ءبىلىم الۋدا.
* * *
ەلىمىز بويىنشا 4,5 ميلليون ادام ءبىلىم الۋدا. ولارعا 414,5 مىڭ پەداگوگ ءدارىس وقىپ, تاربيە بەرۋدە.
* * *
ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا, «جاس ۇلان» جانە «جاس قىران» ۇيىمدارى قۇرىلدى. «جاس قىران» كىشى بۋىنىنا 1-4 سىنىپ, ال «جاس ۇلان» ۇيىمىنا 5-9 سىنىپ وقۋشىلارى كىرەدى. بۇل ۇيىمدارعا قابىلداۋ سالتاناتى 1 قىركۇيەك كۇنى بولادى.
* * *
«ديپلوممەن – اۋىلعا» جوباسىنىڭ شەڭبەرىندە 12 مىڭ مامان ەلىمىزدەگى اۋىلدىق مەكەندەردە جۇمىس ىستەۋگە بەل بۋعان. ولاردىڭ 2 مىڭنان استامى تۇرعىن ءۇي الۋ ءۇشىن 1,9 ملرد. تەڭگە كولەمىندە پايىزسىز نەسيە العان.
___________________________
تالپىنىس باردا تابىس بار
جاڭا باستالعالى وتىرعان وقۋ جىلى ەل ومىرىندەگى ماڭىزدى وقيعا – «2011 جىلدى قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى» دەپ جاريالاعان تاريحي كەزەڭمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىر.
ەلىمىزدىڭ دامۋ باعىتى مەن كەلەشەگىنىڭ كوكجيەگىن كورە بىلگەن ەلباسىمىز ن.ءا. نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قابىلدانعان ستراتەگيالىق باعدارلامالار قازاق ەلى باتىس پەن شىعىستىڭ باسىن قوسقان ىرگەلى وركەنيەت ورتالىعىنا اينالعانىن ەرەكشە ماقتان ەتەمىز. تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ بولاشاعى – بۇگىنگى مەكتەپ وقۋشىلارى دەسەك, پرەزيدەنت جىل سايىنعى قازاقستان حالقىنا جولداعان جولداۋلارىندا ءبىلىم بەرۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە باسىمدىقتار بەرىپ, «ساپالى ءبىلىم بەرۋ – قازاقستاننىڭ يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋىنىڭ نەگىزى» ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى.
وسىنداي يگى ماقساتتاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قابىلدانعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن» ورىنداۋ – ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن دامىتۋدىڭ شەشۋشى كەزەڭى بولماق.
وتكەن وقۋ جىلىندا ۇكىمەت پەن وبلىس اكىمدىگىنىڭ تىكەلەي قولداۋى جانە قامقورلىعىمەن ءبىلىم مەكەمەلەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى جاقساردى, 4 مەكتەپتىڭ جاڭا عيماراتى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. بيىلعى وقۋ جىلىندا 3 ءبىلىم ۇياسىنىڭ جاڭا ءۇيى بوي كوتەرىپ, 2 مەكتەپتە قوسىمشا سىنىپ بولمەلەرى وقۋشىلارعا ەسىك اشتى.
2011 جىلى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 40 ءبىلىم نىسانىنىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنا 1 ملرد. 866 ملن. 616 مىڭ تەڭگە ءبولىنگەن. ونىڭ ىشىندە 27 مەكتەپتىڭ كۇردەلى ءجوندەۋ جۇمىستارىنا 1 ملرد. 64 ملن. 942 مىڭ تەڭگە قاراستىرىلىپ, 6 مەكتەپتىڭ شاتىرى, 13 مەكتەپتىڭ جىلۋ جۇيەسى, 1 مەكتەپتىڭ سپورت زالى, 6 مەكتەپتىڭ عيماراتى, 1 مەكتەپتىڭ ەلەكتر جۇيەسى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. سونداي-اق, 373 ملن. 567 مىڭ تەڭگەگە 202 ءبىلىم نىسانىنا, ونىڭ ىشىندە 159 مەكتەپكە اعىمداعى ءجوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. وتكەن وقۋ جىلىندا 60 وقۋشىمىز ءتۇرلى رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق ءبىلىم, سپورت, ونەر بايقاۋلارىندا جۇلدەگەر اتانىپ, 86 مەدالدى يەلەنىپ, وبلىس ابىرويىن اسقاقتاتتى. رەسپۋبليكالىق ءپان وليمپياداسىندا وبلىس كومانداسى ءجۇلدەلى 2-ءشى ورىندى جەڭىپ الىپ, ەلىمىزدەگى «ەڭ ۇزدىك كوماندا» دەپ تانىلدى. دارىندى ەر بالالارعا ارنالعان قازاق-تۇرىك مەكتەپ-ينتەرناتى مەن وبلىستىق «دارىن» مەكتەپ-ينتەرناتى «ەڭ ۇزدىك وليمپيادا» مەكتەبى اتاندى. وتاندىق عىلىمي جوبا جارىسىندا كوماندالىق ەسەپتە 3-ءشى جۇلدەلى ورىنعا قول جەتكىزدىك. جىل وتكەن سايىن دارىندى ءشاكىرتتەرىمىزدىڭ حالىقارالىق, الەم وليمپيادالارى مەن عىلىمي جارىستارداعى جەتىستىكتەرى ارتا تۇسۋدە. بىلتىر ءدۇبىرلى جارىستاردا 18 مەدالدى يەلەنسەك, بيىلعى جىلدىڭ 7 ايىندا ول كورسەتكىش 19 مەدالگە جەتتى. دارىندى شاكىرتتەرىمىزدىڭ بۇل ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. اسىرەسە, تۇركيانىڭ انكارا قالاسىندا حيميا پانىنەن وتكەن الەمدىك وليمپيادادان التىن مەدالمەن ورالعان 11 سىنىپ وقۋشىسى ابىلاي شاحيزاداەۆ, فيزيكا پانىنەن تايلاندتا بولعان حالىقارالىق وليمپيادانىڭ التىن مەدالىنىڭ يەگەرلەرى قايساربەك ومىرزاقوۆ پەن نۇرجاس ايدىنوۆ, بيولوگيا پانىنەن تايۆاندا وتكەن حالىقارالىق وليمپيادانىڭ قولا جۇلدەگەرى ەرنار تۇرسىنباي, شاحماتتان پولشادا وتكەن الەم چەمپيوناتىنىڭ جۇلدەگەرى, 3-ءشى سىنىپ وقۋشىسى انەل التايبەك وبلىس ابىرويىن اسقاقتاتسا, جاس مۋزىكانتتاردىڭ رەسپۋبليكالىق 45-ءشى بايقاۋىندا ايا گابباسوۆانىڭ باس جۇلدەنى الۋى ۇستازدار ەڭبەگىنىڭ اقتالعانى دەپ بىلەمىن. دارىندى شاكىرتتى تالانتتى ۇستاز تاربيەلەيدى دەسەك, سونداي ۇستازدار قاتارىندا ن.ۆولودكو, م.ورىنباەۆا, م.ايتباەۆا, ت.ب. بار
مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋ ءبىلىم سالاسىنىڭ ەڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنى بەلگىلى. 2010 جىلدىڭ مامىر ايىندا قابىلدانعان «بالاپان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 6870 بالا مەكتەپكە دەيىنگى ءتاربيەمەن قامتىلدى. جىل باسىندا تاراز قالاسى «استانا» شاعىن اۋدانىنان 280 ورىندىق جاڭا بالاباقشا قۇرىلىسى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلسە, ۇستىمىزدەگى جىلى قورداي, مەركى اۋداندارىندا 2 بالاباقشانىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ, وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبىنەن 286 ملن. تەڭگەگە 1630 ورىندىق 14 بالاباقشا عيماراتتارى سالىنىپ, 6 بالاباقشاعا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى اتقارىلدى. وقۋشىلاردىڭ جازعى دەمالىسى دا جاقسى ءوتتى دەۋگە بولادى. بۇل سالاعا 2010 جىلى 362,0 ملن. تەڭگە قاراستىرىلسا, 2011 جىلى 480659,0 ملن. تەڭگە ءبولىندى.
جاسوسپىرىمدەردىڭ ساباقتان بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانۋ بۇگىنگى كۇنى ەڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى. مەكتەپتەن تىس مەكەمەلەردە 20720 بالا قوسىمشا ءبىلىم السا, 32 بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتەپتەرىندە 14591 ۇل مەن قىز سپورتپەن اينالىسۋدا.
«ۇستاز بولۋ – ءوز ۋاقىتىڭدى اياماۋ, باسقانىڭ باقىتىن ايالاۋ» دەيدى جان-جاك رۋسسو. سول ۇستاز مارتەبەسىن كوتەرۋ ۇلكەن مىندەت. بۇل ورايدا, ەلباسىنىڭ ەرەكشە قولداۋىمەن مۇعالىمدەر ايلىعى جىل سايىن ءوسىپ وتىر. ەندىگى جەردە ۇستاز بىلىكتىلىگىنە قاراي بازالىق لاۋازىمدىق جالاقىسىنا قوسىمشا اقى تولەنەدى. بۇل ايتۋلى قامقورلىق دەپ بىلەمىز. قامقورلىققا ساي قىزمەت ەتۋ بارىمىزگە پارىز.
سۇلۋشاش قۇرمانبەكوۆا, جامبىل وبلىسى ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باستىعى.
* * *
راحمەت!
ءبىر جولى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ: «ءبىز مۇعالىم ماماندىعىنىڭ بەدەلى مەن ابىرويىن قايتارۋعا مىندەتتىمىز» دەگەن ەدى. مەملەكەت باسشىسى قانداي قيىن كەزەڭدەردە دە توزىمدىلىك تانىتىپ, ەلدىڭ بولاشاعى سانالاتىن جاس ۇرپاققا ءبىلىم بەرىپ, تاربيە ۇيرەتىپ جۇرگەن ۇستازدار قاۋىمىنىڭ بەدەلىن ارتتىرىپ, ابىرويىن اسىرۋ جولىنداعى يگىلىكتى ىستەرگە ءوزى تىكەلەي ۇيىتقى بولۋمەن كەلەدى. سونىڭ ءبىر دالەلى مۇعالىمدەر ايلىعىن جىل سايىن ءوسىرىپ وتىرۋى دەر ەدىك. بيىل دا سول ءۇردىس جالعاسىن تاپتى. 1 شىلدەدەن باستاپ ۇستازداردىڭ جالاقىسى 30 پايىزعا كوتەرىلسە, 1 قىركۇيەكتەن مۇعالىمدەر مەن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ۇيىم شەبەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىنە قاراي بازالىق لاۋازىمدىق جالاقىسى 100 پايىزعا كوبەيتىلدى. وسىنى جوعارى كوڭىل كۇيمەن قابىلداعان وتانىمىزدىڭ مۇعالىمدەرى بۇل ەلباسىنىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان ساياساتىنىڭ جەمىسى دەپ باعالاپ, وزدەرىنىڭ ءىلتيپاتتارىن بىلدىرۋدە.
بۇل – ۇستاز ەڭبەگىن باعالاۋ
ۇلى جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆ «ۇستازدىق – ۇلى نارسە» دەپ ەدى. شىنىندا, اتا-انامەن قاتار ءجۇرىپ, ۇرپاق تاربيەلەۋ وڭاي بولماسا كەرەك. مۇنى مەن بۇكىل سانالى عۇمىرىمدى ۇستازدىق قىزمەتكە ارناعاندىقتان جاقسى بىلەمىن. ءبىز ءبىر كەزدەرى كەڭەستىك كەڭىستىكتە ءومىر سۇردىك. كسرو-نى وتانىمىز دەدىك. ماسكەۋگە بارساق, سونى مارتەبە سانادىق. قازىر, تاۋبە, تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا تورتكۇل دۇنيەنى شارلاپ ءجۇرمىز. قازاقتى, قازاق ەلىنىڭ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتى الەم تانىدى. ازۋىن ايعا بىلەگەندەرمەن يىعىمىز تەڭەسىپ, ءسوزىمىز جاراسىپ كەلەدى. مەن وسىلاردى ايتا وتىرىپ, انا ءبىر جىلدارداعى قيىندىق كەزىندە مۇعالىم بەدەلىنىڭ ءتۇسىپ كەتكەنىن, ەندى سونى قالپىنا كەلتىرۋ ىسىندە اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا ءدان ريزالىعىمدى, وعان پرەزيدەنتتىڭ باستاماشى بولىپ وتىرعانىن جەتكىزگىم كەلەدى. مىنە, ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ايلىعىمىز ەكى رەت ءوسىپ وتىر. بۇعان تاعى ءبىر قوسارىم, جاڭادان قابىلدانعان مەملەكەتتىك ءبىلىم باعدارلاماسىندا كورسەتىلگەندەي, 2015 جىلعا قاراي پەداگوگتاردىڭ ورتاشا جالاقىسىن جەكە سەكتورداعى ەڭبەكاقىعا تەڭەستىرۋ كوزدەلگەن. بۇل قازىرگىمەن سالىستىرعاندا ەكى نەمەسە ءۇش ەسەگە وسەدى دەگەندى بىلدىرەدى. ال مىنا 100 پايىزدىق ۇستەمە سونىڭ باستاماسى دەپ ەسەپتەيمىن.
قانيپا بىتىباەۆا, كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مۇعالىمى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى.
* * *
ەلوردالىقتار دا ءدان ريزا
شاعىن عانا ەلدى مەكەندەي قالانىڭ اۋماعىنان استانا تۇرعىزىپ, الەم جۇرتشىلىعىنا تانىلعان وتانىمىزدىڭ ەلدىك جولىنداعى قول جەتكەن جەتىستىكتەرى ەلباسىنىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ جەمىسى دەر ەدىم. ءبىر كەزدەرى اقمولادا ساناۋلى عانا مەكتەپتەر بولسا, قازىر ءبىلىم ۇيالارى 70-كە تاياپ قالدى. قازاق مەكتەبى جالعىز ەدى. ول دا كوبەيدى. تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ, ەلوردانىڭ گۇلدەنۋىنە, جاس ۇرپاقتىڭ سانالى دا ساليقالى بولىپ وسۋىنە وزدەرىنىڭ ۇلەسىن قوسىپ جۇرگەن مۇعالىمدەر پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن 1 قىركۇيەكتەن باستاپ جوعارى ساناتتى ۇستازدار قاۋىمىنىڭ ايلىعى 100 پايىز وسەتىنىن ەرەكشە قۋانىشپەن قابىلداپ وتىر. مۇنداي قامقورلىق مۇعالىمدەردىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋگە, وتباسىلىق جاعدايىن جاقسارتۋعا سەپتىگىن تيگىزەرى ءسوزسىز. مەن جەتەكشىلىك ەتىپ وتىرعان مەكتەپ ۇجىمىنىڭ وزات مۇعالىمدەرى قازىر قوسىلاتىن ايلىققا قاجەت قۇجاتتارىن ازىرلەۋ ۇستىندە.
ەربول ىسلام ۇلى, استانا قالاسىنداعى ءا.مارعۇلان اتىنداعى №40 قازاق ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى.
استانا.
* * *
بەينەتتىڭ زەينەتى دەپ بىلەمىز
شاراپاتى مول ءىس كىمنىڭ دە بولسا كوڭىلىن مارقايتادى, مەرەيىن وسىرەدى, مارتەبەسىن ارتتىرادى. ەلباسىنىڭ اتقارىپ جاتقان جۇمىسىن ءبىز جاقسى بىلەمىز. جىل سايىن پرەزيدەنت ءوز جولداۋىندا ءبىلىم سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ, ايلىق ءوسىرۋ جونىندە ناقتى تاپسىرما بەرىپ, ونى ءتيىستى ورىندار بۇلجىتپاي اتقارتىپ كەلەدى. شىنى كەرەك, انا ءبىر جىلدارى مۇعالىم دەسە كوپ جۇرت ولقى كوزقاراسپەن قارايتىن ەدى. سونىڭ اسەرىنەن بە پەداگوگ بولۋعا تالپىنعان جاستار دا ازايىپ كەتكەن. قازىر ولاي ەمەس. الدىمىزدا ءبىلىم الىپ جۇرگەن شاكىرتتەرىمىزدىڭ اراسىنان ءىزىمىزدى باسىپ, ءىسىمىزدى جالعاستىرساق دەگەن ۇل مەن قىز شىعا باستادى. مۇنىڭ ءبارى مۇعالىم بەدەلىنىڭ ارتقانىن كورسەتەدى. ال كۇنى ەرتەڭنەن باستاپ بىلىكتى ۇستازداردىڭ ايلىعىنىڭ ءوسۋى بىزگە جاسالعان قامقورلىق قانا ەمەس, ۇرپاققا كورسەتىلگەن شاراپات دەپ بىلەمىن. بۇل ءۇشىن ءبىز مەملەكەت باسشىسىنا راحمەتىمىزدى ايتۋعا ءتيىستىمىز.
جۇلدىز نۇرلىحانوۆا, جاڭا شامالعان كەنتىندەگى ى.التىنسارين اتىنداعى مەكتەپتىڭ مۇعالىمى.
الماتى وبلىسى.
مەكتەپ – كەمە, ءبىلىم – تەڭىز
قاسىم امانجولوۆ
مەملەكەتتىگىمىزدىڭ تۇعىرىن بەكىتىپ, الداعى باعىت-باعدارىن, كەمەل كەلەشەگىن دايەكتەپ بەرگەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ءبىز قازاقستاندى الەمدىك دەڭگەيدەگى ءبىلىم ورتالىعىنا اينالدىرۋىمىز كەرەك» دەگەن ەدى. ءبىلىم مەن بىلىگى, ساۋاتى مەن ساناسى بيىكتەن تابىلعان ەلدەردىڭ ءورىسى كەڭ, وركەنى مىقتى بولاتىنىن كورىپ, ءبىلىپ وتىرمىز. مەملەكەت باسشىسى وسىنى باسشىلىققا الىپ, تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنان باستاپ-اق وقۋ ىسىنە ەرەكشە كوڭىل اۋدارىپ, قيىن تۇستاردا دا قارجىدان قىسقان جوق. سونىڭ ناتيجەسىندە, وتانىمىزداعى سان-سالالى ءبىلىم جۇيەسى الەمدىك ستاندارتقا ساي دامىپ كەلەدى. مىنە, ۇلت ءۇشىن مەرەكەلەردىڭ مەرەكەسى, قازاق ەلى ءۇشىن قاسيەتى دە, قادىرى بولەك تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ وتەتىن تۇستا جاڭا وقۋ جىلىن قارسى الىپ وتىرمىز. تاياۋدا وتكەن مۇعالىمدەر فورۋمىندا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى باقىتجان جۇماعۇلوۆ ەل ءبىلىمىنىڭ بۇگىنى مەن بولاشاعى تۋرالى جان-جاقتى بايانداعان بولاتىن. ەڭ باستىسى, الداعى ونجىلدىقتا ءتۇبەگەيلى جاڭا ءبىلىم ساپاسىنا قول جەتكىزۋ كەرەكتىگىن, «ادامنىڭ ادامشىلىعى جاقسى ۇستازدان بولادى» دەپ ۇلى اباي ايتقانداي, بۇل تىكەلەي مۇعالىمدەرگە قاتىستى دەگەن. الداعى بەس جىلدا 120 مىڭ مۇعالىم قايتا دايىندىقتان وتەتىنىن, سونىڭ ناتيجەسىندە, جاڭا بىلىكتىلىك تۋرالى سەرتيفيكاتتار بەرىلەتىنىن تىلگە تيەك ەتكەن. سول سەكىلدى ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىنىڭ ساپاسىن باقىلاۋ, 12 جىلدىق وقىتۋعا كوشۋ, الداعى جىلدارى سالىناتىن مەكتەپ عيماراتتارى, جوعارى وقۋ ورىندارى, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم ساپاسى جايلى دا وي وربىتكەن ەدى. ءبىز بۇگىن ءبىلىم كۇنىنە وراي, ءارالۋان تاقىرىپتارداعى ماقالالار توپتاماسىمەن, وتاندىق ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ دامۋ بارىسى تۋرالى دەرەكتەردى وقىرماندارعا ۇسىنىپ وتىرمىز.
* * *
دەرەك پەن دايەك
بيىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەكاقىسى 30 پايىزعا وسسە, 1 قىركۇيەكتەن جوعارى كاتەگوريالارى بار مۇعالىمدەر بىلىكتىلىگى ءۇشىن لاۋازىمدىق جالاقىسىنا 100 پايىز كولەمدە قوسىمشا اقى الاتىن بولادى. بۇعان بيۋدجەتتەن 5,3 ميلليارد تەڭگە بولىنگەن.
* * *
ەلىمىز بويىنشا جاڭا وقۋ جىلىندا مەكتەپتەردە 279,4 مىڭعا جۋىق پەداگوگ جۇمىس باستايدى. پەداگوگ كادرلارعا قاجەتتىلىك 2714 ادامدى قۇرايدى ەكەن. اسىرەسە الماتى, اقتوبە, شىعىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ مەكتەپتەرىندە مامان تاپشىلىعى سەزىلۋدە.
* * *
ءبىلىم كۇنى وتانىمىز بويىنشا 2,5 ميلليوننان استام وقۋشىعا 7741 مەكتەپ ەسىگىن اشادى. ءبىرىنشى سىنىپقا 260 مىڭ بالا بارادى.
* * *
قازىر ەلىمىزدە 6960 مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم بولسا, ونىڭ 2483-ءى بالاباقشا, 4477-ءسى شاعىن ورتالىقتار ەكەن. وندا 480 مىڭ بالا تاربيەلەنۋدە.
* * *
تاۋەلسىزدىك جىلدارى ىشىندە وتانىمىزدا 780 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلىپ, 4 اۋىسىممەن ساباق بەرۋ مۇلدە توقتاپ, 3 اۋىسىمدى مەكتەپتەر 76 بىرلىككە قىسقارعان. «100 مەكتەپ» جوباسى بويىنشا 104 مەكتەپ سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەن.
* * *
قازىر ەلىمىزدە «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» مەن «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» وتاندىق مەكتەپتەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءۇلگىسىنە اينالىپ, الەمدىك ستاندارتقا ساي قىزمەت كورسەتۋدە. بۇگىندە ەلىمىز بويىنشا 6 زياتكەرلىك مەكتەپ جۇمىس ىستەپ جاتىر. وندا فيزيكا-ماتەماتيكا, حيميا-بيولوگيا باعىتى بويىنشا 3700-دەن اسا وقۋشى ءبىلىم الۋدا.
* * *
ەلىمىز بويىنشا 4,5 ميلليون ادام ءبىلىم الۋدا. ولارعا 414,5 مىڭ پەداگوگ ءدارىس وقىپ, تاربيە بەرۋدە.
* * *
ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا, «جاس ۇلان» جانە «جاس قىران» ۇيىمدارى قۇرىلدى. «جاس قىران» كىشى بۋىنىنا 1-4 سىنىپ, ال «جاس ۇلان» ۇيىمىنا 5-9 سىنىپ وقۋشىلارى كىرەدى. بۇل ۇيىمدارعا قابىلداۋ سالتاناتى 1 قىركۇيەك كۇنى بولادى.
* * *
«ديپلوممەن – اۋىلعا» جوباسىنىڭ شەڭبەرىندە 12 مىڭ مامان ەلىمىزدەگى اۋىلدىق مەكەندەردە جۇمىس ىستەۋگە بەل بۋعان. ولاردىڭ 2 مىڭنان استامى تۇرعىن ءۇي الۋ ءۇشىن 1,9 ملرد. تەڭگە كولەمىندە پايىزسىز نەسيە العان.
___________________________
تالپىنىس باردا تابىس بار
جاڭا باستالعالى وتىرعان وقۋ جىلى ەل ومىرىندەگى ماڭىزدى وقيعا – «2011 جىلدى قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى» دەپ جاريالاعان تاريحي كەزەڭمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىر.
ەلىمىزدىڭ دامۋ باعىتى مەن كەلەشەگىنىڭ كوكجيەگىن كورە بىلگەن ەلباسىمىز ن.ءا. نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قابىلدانعان ستراتەگيالىق باعدارلامالار قازاق ەلى باتىس پەن شىعىستىڭ باسىن قوسقان ىرگەلى وركەنيەت ورتالىعىنا اينالعانىن ەرەكشە ماقتان ەتەمىز. تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ بولاشاعى – بۇگىنگى مەكتەپ وقۋشىلارى دەسەك, پرەزيدەنت جىل سايىنعى قازاقستان حالقىنا جولداعان جولداۋلارىندا ءبىلىم بەرۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە باسىمدىقتار بەرىپ, «ساپالى ءبىلىم بەرۋ – قازاقستاننىڭ يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋىنىڭ نەگىزى» ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى.
وسىنداي يگى ماقساتتاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قابىلدانعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن» ورىنداۋ – ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن دامىتۋدىڭ شەشۋشى كەزەڭى بولماق.
وتكەن وقۋ جىلىندا ۇكىمەت پەن وبلىس اكىمدىگىنىڭ تىكەلەي قولداۋى جانە قامقورلىعىمەن ءبىلىم مەكەمەلەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى جاقساردى, 4 مەكتەپتىڭ جاڭا عيماراتى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. بيىلعى وقۋ جىلىندا 3 ءبىلىم ۇياسىنىڭ جاڭا ءۇيى بوي كوتەرىپ, 2 مەكتەپتە قوسىمشا سىنىپ بولمەلەرى وقۋشىلارعا ەسىك اشتى.
2011 جىلى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 40 ءبىلىم نىسانىنىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنا 1 ملرد. 866 ملن. 616 مىڭ تەڭگە ءبولىنگەن. ونىڭ ىشىندە 27 مەكتەپتىڭ كۇردەلى ءجوندەۋ جۇمىستارىنا 1 ملرد. 64 ملن. 942 مىڭ تەڭگە قاراستىرىلىپ, 6 مەكتەپتىڭ شاتىرى, 13 مەكتەپتىڭ جىلۋ جۇيەسى, 1 مەكتەپتىڭ سپورت زالى, 6 مەكتەپتىڭ عيماراتى, 1 مەكتەپتىڭ ەلەكتر جۇيەسى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. سونداي-اق, 373 ملن. 567 مىڭ تەڭگەگە 202 ءبىلىم نىسانىنا, ونىڭ ىشىندە 159 مەكتەپكە اعىمداعى ءجوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. وتكەن وقۋ جىلىندا 60 وقۋشىمىز ءتۇرلى رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق ءبىلىم, سپورت, ونەر بايقاۋلارىندا جۇلدەگەر اتانىپ, 86 مەدالدى يەلەنىپ, وبلىس ابىرويىن اسقاقتاتتى. رەسپۋبليكالىق ءپان وليمپياداسىندا وبلىس كومانداسى ءجۇلدەلى 2-ءشى ورىندى جەڭىپ الىپ, ەلىمىزدەگى «ەڭ ۇزدىك كوماندا» دەپ تانىلدى. دارىندى ەر بالالارعا ارنالعان قازاق-تۇرىك مەكتەپ-ينتەرناتى مەن وبلىستىق «دارىن» مەكتەپ-ينتەرناتى «ەڭ ۇزدىك وليمپيادا» مەكتەبى اتاندى. وتاندىق عىلىمي جوبا جارىسىندا كوماندالىق ەسەپتە 3-ءشى جۇلدەلى ورىنعا قول جەتكىزدىك. جىل وتكەن سايىن دارىندى ءشاكىرتتەرىمىزدىڭ حالىقارالىق, الەم وليمپيادالارى مەن عىلىمي جارىستارداعى جەتىستىكتەرى ارتا تۇسۋدە. بىلتىر ءدۇبىرلى جارىستاردا 18 مەدالدى يەلەنسەك, بيىلعى جىلدىڭ 7 ايىندا ول كورسەتكىش 19 مەدالگە جەتتى. دارىندى شاكىرتتەرىمىزدىڭ بۇل ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. اسىرەسە, تۇركيانىڭ انكارا قالاسىندا حيميا پانىنەن وتكەن الەمدىك وليمپيادادان التىن مەدالمەن ورالعان 11 سىنىپ وقۋشىسى ابىلاي شاحيزاداەۆ, فيزيكا پانىنەن تايلاندتا بولعان حالىقارالىق وليمپيادانىڭ التىن مەدالىنىڭ يەگەرلەرى قايساربەك ومىرزاقوۆ پەن نۇرجاس ايدىنوۆ, بيولوگيا پانىنەن تايۆاندا وتكەن حالىقارالىق وليمپيادانىڭ قولا جۇلدەگەرى ەرنار تۇرسىنباي, شاحماتتان پولشادا وتكەن الەم چەمپيوناتىنىڭ جۇلدەگەرى, 3-ءشى سىنىپ وقۋشىسى انەل التايبەك وبلىس ابىرويىن اسقاقتاتسا, جاس مۋزىكانتتاردىڭ رەسپۋبليكالىق 45-ءشى بايقاۋىندا ايا گابباسوۆانىڭ باس جۇلدەنى الۋى ۇستازدار ەڭبەگىنىڭ اقتالعانى دەپ بىلەمىن. دارىندى شاكىرتتى تالانتتى ۇستاز تاربيەلەيدى دەسەك, سونداي ۇستازدار قاتارىندا ن.ۆولودكو, م.ورىنباەۆا, م.ايتباەۆا, ت.ب. بار
مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋ ءبىلىم سالاسىنىڭ ەڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنى بەلگىلى. 2010 جىلدىڭ مامىر ايىندا قابىلدانعان «بالاپان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 6870 بالا مەكتەپكە دەيىنگى ءتاربيەمەن قامتىلدى. جىل باسىندا تاراز قالاسى «استانا» شاعىن اۋدانىنان 280 ورىندىق جاڭا بالاباقشا قۇرىلىسى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلسە, ۇستىمىزدەگى جىلى قورداي, مەركى اۋداندارىندا 2 بالاباقشانىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ, وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبىنەن 286 ملن. تەڭگەگە 1630 ورىندىق 14 بالاباقشا عيماراتتارى سالىنىپ, 6 بالاباقشاعا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى اتقارىلدى. وقۋشىلاردىڭ جازعى دەمالىسى دا جاقسى ءوتتى دەۋگە بولادى. بۇل سالاعا 2010 جىلى 362,0 ملن. تەڭگە قاراستىرىلسا, 2011 جىلى 480659,0 ملن. تەڭگە ءبولىندى.
جاسوسپىرىمدەردىڭ ساباقتان بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانۋ بۇگىنگى كۇنى ەڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى. مەكتەپتەن تىس مەكەمەلەردە 20720 بالا قوسىمشا ءبىلىم السا, 32 بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتەپتەرىندە 14591 ۇل مەن قىز سپورتپەن اينالىسۋدا.
«ۇستاز بولۋ – ءوز ۋاقىتىڭدى اياماۋ, باسقانىڭ باقىتىن ايالاۋ» دەيدى جان-جاك رۋسسو. سول ۇستاز مارتەبەسىن كوتەرۋ ۇلكەن مىندەت. بۇل ورايدا, ەلباسىنىڭ ەرەكشە قولداۋىمەن مۇعالىمدەر ايلىعى جىل سايىن ءوسىپ وتىر. ەندىگى جەردە ۇستاز بىلىكتىلىگىنە قاراي بازالىق لاۋازىمدىق جالاقىسىنا قوسىمشا اقى تولەنەدى. بۇل ايتۋلى قامقورلىق دەپ بىلەمىز. قامقورلىققا ساي قىزمەت ەتۋ بارىمىزگە پارىز.
سۇلۋشاش قۇرمانبەكوۆا, جامبىل وبلىسى ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باستىعى.
* * *
راحمەت!
ءبىر جولى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ: «ءبىز مۇعالىم ماماندىعىنىڭ بەدەلى مەن ابىرويىن قايتارۋعا مىندەتتىمىز» دەگەن ەدى. مەملەكەت باسشىسى قانداي قيىن كەزەڭدەردە دە توزىمدىلىك تانىتىپ, ەلدىڭ بولاشاعى سانالاتىن جاس ۇرپاققا ءبىلىم بەرىپ, تاربيە ۇيرەتىپ جۇرگەن ۇستازدار قاۋىمىنىڭ بەدەلىن ارتتىرىپ, ابىرويىن اسىرۋ جولىنداعى يگىلىكتى ىستەرگە ءوزى تىكەلەي ۇيىتقى بولۋمەن كەلەدى. سونىڭ ءبىر دالەلى مۇعالىمدەر ايلىعىن جىل سايىن ءوسىرىپ وتىرۋى دەر ەدىك. بيىل دا سول ءۇردىس جالعاسىن تاپتى. 1 شىلدەدەن باستاپ ۇستازداردىڭ جالاقىسى 30 پايىزعا كوتەرىلسە, 1 قىركۇيەكتەن مۇعالىمدەر مەن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ۇيىم شەبەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىنە قاراي بازالىق لاۋازىمدىق جالاقىسى 100 پايىزعا كوبەيتىلدى. وسىنى جوعارى كوڭىل كۇيمەن قابىلداعان وتانىمىزدىڭ مۇعالىمدەرى بۇل ەلباسىنىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان ساياساتىنىڭ جەمىسى دەپ باعالاپ, وزدەرىنىڭ ءىلتيپاتتارىن بىلدىرۋدە.
بۇل – ۇستاز ەڭبەگىن باعالاۋ
ۇلى جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆ «ۇستازدىق – ۇلى نارسە» دەپ ەدى. شىنىندا, اتا-انامەن قاتار ءجۇرىپ, ۇرپاق تاربيەلەۋ وڭاي بولماسا كەرەك. مۇنى مەن بۇكىل سانالى عۇمىرىمدى ۇستازدىق قىزمەتكە ارناعاندىقتان جاقسى بىلەمىن. ءبىز ءبىر كەزدەرى كەڭەستىك كەڭىستىكتە ءومىر سۇردىك. كسرو-نى وتانىمىز دەدىك. ماسكەۋگە بارساق, سونى مارتەبە سانادىق. قازىر, تاۋبە, تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا تورتكۇل دۇنيەنى شارلاپ ءجۇرمىز. قازاقتى, قازاق ەلىنىڭ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتى الەم تانىدى. ازۋىن ايعا بىلەگەندەرمەن يىعىمىز تەڭەسىپ, ءسوزىمىز جاراسىپ كەلەدى. مەن وسىلاردى ايتا وتىرىپ, انا ءبىر جىلدارداعى قيىندىق كەزىندە مۇعالىم بەدەلىنىڭ ءتۇسىپ كەتكەنىن, ەندى سونى قالپىنا كەلتىرۋ ىسىندە اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا ءدان ريزالىعىمدى, وعان پرەزيدەنتتىڭ باستاماشى بولىپ وتىرعانىن جەتكىزگىم كەلەدى. مىنە, ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ايلىعىمىز ەكى رەت ءوسىپ وتىر. بۇعان تاعى ءبىر قوسارىم, جاڭادان قابىلدانعان مەملەكەتتىك ءبىلىم باعدارلاماسىندا كورسەتىلگەندەي, 2015 جىلعا قاراي پەداگوگتاردىڭ ورتاشا جالاقىسىن جەكە سەكتورداعى ەڭبەكاقىعا تەڭەستىرۋ كوزدەلگەن. بۇل قازىرگىمەن سالىستىرعاندا ەكى نەمەسە ءۇش ەسەگە وسەدى دەگەندى بىلدىرەدى. ال مىنا 100 پايىزدىق ۇستەمە سونىڭ باستاماسى دەپ ەسەپتەيمىن.
قانيپا بىتىباەۆا, كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مۇعالىمى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى.
* * *
ەلوردالىقتار دا ءدان ريزا
شاعىن عانا ەلدى مەكەندەي قالانىڭ اۋماعىنان استانا تۇرعىزىپ, الەم جۇرتشىلىعىنا تانىلعان وتانىمىزدىڭ ەلدىك جولىنداعى قول جەتكەن جەتىستىكتەرى ەلباسىنىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ جەمىسى دەر ەدىم. ءبىر كەزدەرى اقمولادا ساناۋلى عانا مەكتەپتەر بولسا, قازىر ءبىلىم ۇيالارى 70-كە تاياپ قالدى. قازاق مەكتەبى جالعىز ەدى. ول دا كوبەيدى. تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ, ەلوردانىڭ گۇلدەنۋىنە, جاس ۇرپاقتىڭ سانالى دا ساليقالى بولىپ وسۋىنە وزدەرىنىڭ ۇلەسىن قوسىپ جۇرگەن مۇعالىمدەر پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن 1 قىركۇيەكتەن باستاپ جوعارى ساناتتى ۇستازدار قاۋىمىنىڭ ايلىعى 100 پايىز وسەتىنىن ەرەكشە قۋانىشپەن قابىلداپ وتىر. مۇنداي قامقورلىق مۇعالىمدەردىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋگە, وتباسىلىق جاعدايىن جاقسارتۋعا سەپتىگىن تيگىزەرى ءسوزسىز. مەن جەتەكشىلىك ەتىپ وتىرعان مەكتەپ ۇجىمىنىڭ وزات مۇعالىمدەرى قازىر قوسىلاتىن ايلىققا قاجەت قۇجاتتارىن ازىرلەۋ ۇستىندە.
ەربول ىسلام ۇلى, استانا قالاسىنداعى ءا.مارعۇلان اتىنداعى №40 قازاق ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى.
استانا.
* * *
بەينەتتىڭ زەينەتى دەپ بىلەمىز
شاراپاتى مول ءىس كىمنىڭ دە بولسا كوڭىلىن مارقايتادى, مەرەيىن وسىرەدى, مارتەبەسىن ارتتىرادى. ەلباسىنىڭ اتقارىپ جاتقان جۇمىسىن ءبىز جاقسى بىلەمىز. جىل سايىن پرەزيدەنت ءوز جولداۋىندا ءبىلىم سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ, ايلىق ءوسىرۋ جونىندە ناقتى تاپسىرما بەرىپ, ونى ءتيىستى ورىندار بۇلجىتپاي اتقارتىپ كەلەدى. شىنى كەرەك, انا ءبىر جىلدارى مۇعالىم دەسە كوپ جۇرت ولقى كوزقاراسپەن قارايتىن ەدى. سونىڭ اسەرىنەن بە پەداگوگ بولۋعا تالپىنعان جاستار دا ازايىپ كەتكەن. قازىر ولاي ەمەس. الدىمىزدا ءبىلىم الىپ جۇرگەن شاكىرتتەرىمىزدىڭ اراسىنان ءىزىمىزدى باسىپ, ءىسىمىزدى جالعاستىرساق دەگەن ۇل مەن قىز شىعا باستادى. مۇنىڭ ءبارى مۇعالىم بەدەلىنىڭ ارتقانىن كورسەتەدى. ال كۇنى ەرتەڭنەن باستاپ بىلىكتى ۇستازداردىڭ ايلىعىنىڭ ءوسۋى بىزگە جاسالعان قامقورلىق قانا ەمەس, ۇرپاققا كورسەتىلگەن شاراپات دەپ بىلەمىن. بۇل ءۇشىن ءبىز مەملەكەت باسشىسىنا راحمەتىمىزدى ايتۋعا ءتيىستىمىز.
جۇلدىز نۇرلىحانوۆا, جاڭا شامالعان كەنتىندەگى ى.التىنسارين اتىنداعى مەكتەپتىڭ مۇعالىمى.
الماتى وبلىسى.
