جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق قالاي؟

كەشە پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن سەلەكتورلىق رەجىمدەگى ۇكىمەت وتىرىسى بولىپ ءوتتى. وندا 2011-2012 جاڭا وقۋ جىلىنا ءبىلىم بەرۋ نىساندارىنىڭ دايىندىعى تۋرالى ماسەلە قارالدى. ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىنىڭ, استانا جانە الماتى قالالارى­نىڭ اكىمدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ءوت­كەن سەلەكتورلىق رەجىمدەگى ۇكى­مەت وتىرىسىن اشا كەلىپ, پرەمەر-مينيستر كۇن تارتىبىندەگى بۇل ماسەلەنىڭ ەرەكشە ماڭىز­دى­لىعىنا توقتالدى. وتىرىستا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى با­قىت­جان جۇماعۇلوۆ بايانداما جاسا­دى. بايانداماشىنىڭ ايتۋى بوي­ىنشا, الداعى جاڭا وقۋ جىلىنا ەلىمىزدەگى 7741 مەكتەپتىڭ بار­لى­عى دەرلىك دايىن. بيىلعى جىلى بۇل مەكتەپتەردە 2,5 ميلليون وقۋ­شى ءدارىس الاتىن بولادى. تاۋەل­سىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىق تور­قالى تويى قارساڭىنداعى جاڭا وقۋ جىلىندا 260 مىڭ جاس قازاق­ستاندىق مەكتەپ تابالدىرىعىن العاش اتتايتىن بولادى. 2011 جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەت ەسەبىنەن ەلىمىزدە جالپى قۇنى 49,6 ميلليارد تەڭگە بولا­تىن 142 ءبىلىم بەرۋ نىساندارىن سالۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە 41,9 مىڭ وقۋشىعا ارنالعان 70 مەكتەپ, 17,7 مىڭ ورىندىق 70 با­لاباقشا, 1200 وقۋشىعا ارنالعان 2 كاسىبي-تەحنيكالىق ليتسەي پاي­دا­لانۋعا بەرىلمەك. بيىلعى جاڭا وقۋ جىلى قارساڭىندا 9 جاڭا مەكتەپ اشىلدى. وڭىرلەردە جاڭا وقۋ جىلىنا دەيىن 678 مەكتەپ كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلۋگە ءتيىس بولاتىن. 15 تامىزعا دەيىنگى ءمالى­مەت بويىنشا, بۇل ءبىلىم نىسان­دارىنىڭ 80 پايىزى جوندەۋدەن وتكەن. مەكتەپتەردى مۇعالىمدەرمەن قامتۋ ماسەلەسى دە وڭ شەشىمىن تابۋدا. 2011-2012 وقۋ جىلى قار­سا­ڭىندا مەكتەپتەردە 2714 مۇعا­لىم­نىڭ جەتىسپەيتىندىگى انىقتال­عان. اۋىلدىق جەرلەردەن كەلگەن كادرلاردى كۆوتا ارقىلى دايارلاۋ باعدارلاماسى شەڭبەرىندە بيىل­عى جىلى 2064 جاس مامان ارنايى جولدامالار بويىنشا تۇرعىلىق­تى جەرلەرىندەگى اۋىلدىق مەكتەپتەرگە جىبەرىلگەن. ولاردىڭ 1047-ءسى قازىردىڭ وزىندە جۇمىسقا ور­نا­لاستىرىلعان. كۆوتا ارقىلى ءبىلىم الىپ, جولدامامەن اۋىلدىق مەكتەپتەرگە بارعان جاس مامان­دار­دى قىزمەتكە ورنالاستىرۋدا وڭتۇستىك قازاقستان, جامبىل, سول­تۇستىك قازاقستان وبلىست­ارىن­دا كەمشىلىكتەر ورىن الىپ وتىر. جىل سايىن جاڭا وقۋ جىلى قارساڭىندا ەلىمىزدە از قامتا­ما­سىز ەتىلگەن وتباسىلارىنىڭ مەكتەپكە باراتىن بالالارىنا كومەك كورسەتەتىن «مەكتەپكە جول» اك­تسيا­سىن وتكىزۋ داستۇرگە اينالعان. بيىلعى جىلى وسى اكتسيا شەڭ­بەرىندە 50 مىڭ قازاقستاندىق وقۋ­شىعا 122 ميلليون تەڭگە كو­لە­مىندە جاردەم كورسەتىلدى. بۇل اكتسيا بيىلعى جىلدىڭ 30 قىر­كۇيەگىنە دەيىن جالعاساتىن بو­لا­دى. سونىمەن بىرگە, «نۇر وتان» حدپ تاراپىنان «بالانى مەكتەپكە دايارلايىق!» اكتسياسىن وتكىزۋ ماسەلەسى دە جالعاسىن تابۋدا. وتىرىستا ءسوز العان توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى ۆلاديمير بوجكونىڭ ايتۋىنشا, مەكتەپتەردە ءورت قاۋپىنە قارسى كۇرەس شارا­لارىن ۇيىمداستىرۋدا بىرقاتار العا باسقاندىق بايقالعانىمەن, ءالى دە ورىن العان كەمشىلىكتەر بار­شىلىق. توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى تاراپىنان جاڭا وقۋ جىلى قارساڭىندا ورتكە قارسى كۇرەس شارالارىنىڭ دايىندىعى بويىنشا 5178 ءبىلىم نىساندارى تەكسەرىلىپ, 17 مىڭعا جۋىق كەم­شى­لىكتەردىڭ ورىن العاندىعى انىق­­تالعان. دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ساليدات قايىربە­كو­ۆا­نىڭ مالىمدەۋىنشە, ەلىمىزدەگى 84 سەلولىق مەكتەپ ءالى كۇنگە دەيىن اپاتتى جاعدايدا قالىپ وتىر. ماسەلەن, اقمولا وبلىسى, استراحان اۋدانى, وكسانوۆكا اۋىلىن­داعى مەكتەپ تىرەۋىش رەتىندە قوي­ىلعان باعانالاردىڭ ارقاسىندا عانا قۇلاماي تۇرعان كورىنەدى. شى­عىس قازاقستان وبلىسى, ءۇرجار اۋدانى, جاربۇلاق اۋىلىنداعى مەكتەپتىڭ جاعدايى دا ەشقانداي سىن كوتەرمەيدى. ەلىمىز بويىنشا 95 ورتا مەكتەپتىڭ كارىزدىك جۇيەسى جۇمىس ىستەمەيدى. قىزىلوردا وب­لىسىندا 17 مەكتەپ قىسقى جىلۋ ماۋسىمىنا دايىن ەمەس. 2011-2012 جىلدارداعى جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق بارىسىن پىسىقتاعان وتىرىستى قورىتىن­دى­لاي كەلىپ, ۇكىمەت باسشىسى مينيسترلىكتەر مەن ۆەدوم­ستۆو­لار­عا بۇل ماسەلەدە ەشقانداي نەم­قۇرايدىلىق پەن اسىعىس­تىق­قا جول بەرمەۋ قاجەتتىگىن تاعى دا اتاپ كورسەتتى. جاڭا وقۋ جىلى باس­تالعانعا دەيىنگى قالعان كۇن­دەر­دە ورىن العان ولقىلىق­تار­دىڭ ءبارىن جويىپ, بالالاردىڭ سا­پالى ءبىلىمى مەن سانالى تاربيەسىن قالىپتاستىراتىن ءبىلىم وشاق­تا­رىن جوعارى دايىندىق ساپاسىنا قويۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتتى. قازان ايىنىڭ باسىندا تاپسىرىلعان مىندەتتەردىڭ قالاي ورىندالعانى جونىندە تاعى ءبىر ۇكىمەت وتى­رى­سى وتكىزىلىپ, ءتيىستى قورى­تىن­دى­لار شىعارىلاتىندىعىن ايتتى. جىلقىباي جاعىپار ۇلى.