سىناققا نەگە سىزات ءتۇستى؟

وتكەن جەكسەنبى كۇنى جاڭا­قور­عان اۋدانىندا مەكتەپ بىتىرۋشىلەر ۇلتتىق بىرىڭعاي تەست تاپ­سىردى. ادەتتە, تەست قورى­تىن­دىسى سول كۇنى دايىن بولىپ, تۇلەكتەردىڭ تاعدىرى شەشىلەتىن ەدى. دەگەنمەن, قورىتىندى شىق­پا­دى. تۇلەكتەر تەست ورتالىعى­نىڭ ەسىگىن تۇنىمەن تورۋىلداعا­نىمەن, جيناعان باللدارىن بىلە الماي, بەيمالىم كۇي كەشتى. سول كۇنى 505 وقۋشى تەستكە كىرگەن. تاپسىرىپ شىققان. مەم­لەكەتتىك قۇپيا ساناتىنا جا­تاتىن تەست بارىسىندا قانداي زاڭسىزدىقتاردىڭ ورىن العانى ءدال قازىر ناقتى بەلگىسىز. بىراق, تەست تاپسىرۋ كەزىندە ورەسكەل قا­تەلىكتەرگە جول بەرىلگەن. سو­نىڭ سالدارىنان تەست قورىتىن­دىسى جارامسىز دەپ تابىلعان. اتالعان ءجايت جونىندە جاڭا­قورعان اۋدانى اكىمدىگىندە شۇ­عىل ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى. جيىنعا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ قىزىلوردا وب­لى­سىنداعى وكىلدەرى ارداق سادىقوۆا, يساتاي ساعىندىقوۆ, وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باستىعى جاڭىل جونتاەۆا, جاڭاقورعان اۋداندىق ۇلتتىق بىرىڭعاي  تەستىلەۋدى ۇيىم­داس­تى­رۋ  جانە وتكىزۋ جونىندەگى مەم­لەكەتتىك كوميسسيانىڭ ءتور­اعا­سى, اۋدان اكىمىنىڭ ورىن­با­سارى  بولات يبراگيموۆ, اۋدان­دىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باستىعى جۇماباي جانىبەكوۆ قاتىسىپ, مالىمدەمە جاسادى. بولات يبراگيموۆ ۇبت سىنا­عى­نىڭ 4 ماۋسىم كۇنگى العاشقى لە­گى­نە قاتىسۋعا 515 تۇلەك ءوتىنىش بىلدىرگەنىن, الايدا, ونىڭ 505-ءى عانا قا­تىسقانىن جانە ولاردىڭ  تولىق­تاي مەتالل ىزدەگىش قۇرال­دارى­مەن تەكسەرىلىپ, كىرگىزىلگەنىن ايتتى. سونىمەن بىرگە ول سول كۇنگى سىناق قورىتىندىسى ءبىلىم جانە عىلىم  مينيسترلىگىنىڭ شەشىمىمەن جويى­لىپ, وقۋشىلار­دىڭ قايتا سىناق تاپسىراتىن­دىعىن  حابارلادى.  مۇنداي شەشىم قابىلداۋعا نە سەبەپ بولدى؟ ماسەلەنىڭ ءمان-جا­يىنا تۇسىنبەگەن اتا-انالار, سى­ناق­قا قاتىسقان كوپتەگەن وقۋ­شى­لار تاراپىنان سۇراقتار تۋىن­دا­عان. ونىڭ ءمانىسىن ءبىلىم جانە عى­لىم مينيسترلىگىنىڭ وبلىستاعى وكىلى ارداق سادىقوۆا بىلايشا تاراتتى:  – بىرىڭعاي ۇلتتىق تەستىلەۋ با­رى­سىندا مەملەكەتتىك قۇپيا قۇ­جات­ق­ا قول سۇعۋ ارەكەتى باي­قالدى دەگەن كۇمان تۋدى. مەملەكەتتىك قۇپيانىڭ  اشىلۋى مەم­لەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىنە سىزات سا­لادى. ونىڭ انىعىن ءتيىستى ورىن­دار تەكسەرۋ ءۇس­تىندە. سوندىقتان دا ازىرگە وسىن­داي شەشىم شى­عارىلدى, – دەدى ول.  وسى پىكىردى ودان ءارى جالعاس­تىر­عان يساتاي ساعىندىقوۆ بۇل كەلەڭسىز جاعدايعا مەكتەپ تۇلەك­تەرىنىڭ قاتىسى جوقتىعىن ايتا كەلىپ, بۇل الاياقتاردىڭ جىمىسقى­لىعىنىڭ كەسىرى ەكەندىگىن ەسكەرتتى. «بالالاردىڭ بولاشاعىنا زالال كەلمەسىن دەپ ءبىلىم جانە عى­لىم مينيسترلىگى ولاردىڭ قايتا سىناق تاپسىرۋىنا مۇمكىندىك جاساپ وتىر. سوندىقتان بۇل جاع­دايعا ءتۇسى­نىستىكپەن قاراپ, ولار­دىڭ قاي­تا سىناق تاپسىرۋىنا ءتيىستى  جاع­دايدى جاساۋ كەرەك», دەدى ول. وسى ماسەلەگە وراي, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ءبىلىم جانە عى­لىم سالاسىنداعى باقىلاۋ كومي­تەتىنىڭ حاتىمەن تانىستىق. م.بەكتەمەسوۆ قول قويعان حاتتا ۇبت ماتە­ريالدارىن زاڭسىز تۇردە اشۋ فاكتىسى تىركەلگەنى, وعان قاتىستى قىلمىس­تىق ءىس قوزعالعانى تايعا تاڭ­با باس­قانداي بولىپ تاسپالانىپتى. سونىمەن 10 ماۋسىمدا مەكتەپ بىتىرۋشىلەر قايتا سىناق تاپسى­را­تىن بولادى. زاڭ بويىنشا ۇلت­تىق بىرىڭعاي تەستى قايتا تاپ­سى­رۋ­عا جول جوق. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى مينيستر­لىكتىڭ ارنايى شەشىمىمەن جاڭا­قورعان اۋدانىنداعى تۇلەكتەرگە تاعى ءبىر مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. مينيسترلىك مىرزالىق تانىتقا­نى­مەن, ونىمەن كەلىسپەي وتىرعان اتا-انالار دا بار. ولار «بالاعا ەكىنشى رەت تەستكە كىرۋ پسيحولو­گيا­لىق تۇرعىدان وتە اۋىر» دەگەن ءۋاجدى العا تارتادى. سوزدە­رىن­دە قيسىن بار. اينالاسى ءبىر اپتانىڭ ىشىندە ەكى رەت تەست تاپ­سىرۋ وڭاي ەمەس. وعان بالانىڭ كوڭىلىندەگى الاساپىران تولقى­نىس­تى قوسساڭىز, ماسەلەنىڭ شيەلەنىسە تۇسەتىنىن بايقايمىز. دەسەك تە, ماسەلەگە ەكىنشى جاعىنان قاراعاندا, قايتا تەست تاپسىرۋ­دىڭ ماڭىزدىلىعى ارتا تۇسەدى. بىرىنشىدەن, تەست قورىتىندىسى جوق. سوندىقتان ولار ەشقانداي وقۋ ورنىنا قۇجات تاپسىرا المايدى. بۇل ءومىر بويىنا تىرنەكتەپ جيعان ءبىلىمى ءبىر ساتتە دالاعا كەتتى دەگەن ءسوز. ەكىنشىدەن, وزدەرىنىڭ ءبىلىم-بىلىگىن تاعى ءبىر سىناپ كورۋگە ءمۇم­كىندىك تۋىپ تۇر.   جاڭاقورعان اۋدانىنداعى ۇبت تاپسىرۋدىڭ ەكىنشى لەگى 6 ماۋسىم كۇنى ءوتتى. بۇل جولى ەشقانداي زاڭ­سىزدىق انىقتالعان جوق. التى بالا التىن بەلگىگە يە بولدى. وننان استام تۇلەك قىزىل اتتەستاتقا ءبىتىردى. بالالاردىڭ ءبىلىم-بىلىگى جوعارى ەكەنى انىق بايقالدى. بۇگىندە وبلىس بويىنشا وقۋ­شى­لار تەست تاپسىرىپ ءبىتتى. ال­دىن الا دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, ورتاشا كورسەتكىش 91 باللدى قۇراعان. جامان كورسەتكىش ەمەس. دەي تۇر­عانمەن, ءبىر اۋدانداعى كەلەڭسىز وقي­عا بۇعان ءوز كولەڭكەسىن ءتۇسىر­مەي قويمايتىنى تاعى دا انىق... ەرجان بايتىلەس. قىزىلوردا وبلىسى.