ەلورداداعى ماحامبەت وتەمىس ۇلى اتىنداعى وقۋشىلار سارايىنىڭ «ارۋ» قوبىزشىلار ءانسامبلى ەلىمىزدە كەڭىنەن تانىمال ونەر ۇجىمدارىنىڭ ءبىرى دەسەم, بۇگىندە بۇل انسامبل حالىقارالىق بايقاۋلارعا دا قاتىسىپ, باقتارىن سىناپ ءجۇر. سونىڭ دالەلى – جاقىندا عانا گوللانديادا وتكەن حالىقارالىق بايقاۋ. امستەردام قالاسىنىڭ تورىندە ۇيىمداستىرىلعان «گوللاندسكي باشماچەك» فەستيۆالىندە اتالعان انسامبل توپ جارىپ, گران-پري جۇلدەگەرى اتاندى. بۇل ولاردىڭ العاشقى جەتىستىگى ەمەس. ولاي دەيتىنىمىز, انسامبل مۇشەلەرى 2008 جىلى «شابىت» حالىقارالىق فەستيۆالىندە جەتىستىككە جەتىپ, لاۋرەات اتانعان بولاتىن. ءبىز ءانسامبلدىڭ جەتەكشىسى, يندونەزيا مەن رەسەيدە وتكەن حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ گران-پري يەگەرى ءاليا احمەتوۆاعا جولىعىپ, ونەر ۇجىمى جايلى اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– ءاليا بازارحانقىزى, ءوزىڭىز باسقاراتىن بۇل ونەر ۇجىمى قاشان قۇرىلدى؟
– قوبىزشىلار ءانسامبلى 2004 جىلى قۇرىلدى. مەن اباي اتىنداعى الماتى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مۋزىكا فاكۋلتەتىن بىتىرگەننەن كەيىن, قوستاناي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە قىزمەت اتقاردىم. ال 2000 جىلى استاناعا اۋىستىم. العاشىندا قوبىز اسپابىن وقۋشىلارعا تانىستىرىپ, 2002 جىلدان باستاپ ءتۇرلى بايقاۋلارعا قاتىسا باستادىق. ءسويتىپ, بىرتە-بىرتە ءانسامبلدىڭ نەگىزى قالاندى. سودان بەرگى جىلدار ىشىندە ءبىزدىڭ انسامبل رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ءتۇرلى بايقاۋلاردىڭ بيىگىنەن كورىنىپ ءجۇر. ەندى ءوز جايىنا دا ازداپ توقتالا كەتسەم, بىلتىر پرەزيدەنت ءانسامبلى اتىنان ماسكەۋدە وتكەن حالىقارالىق سايىسقا قاتىسىپ, گران-ءپريدى يەلەندىم. سول جولى حالىقارالىق باعدارلاما پرەزيدەنتىنەن ۇجىم جەتەكشىسى رەتىندە «رەسەي مەن قازاقستان اراسىنداعى مادەني بايلانىسقا ۇلەس قوسقانى ءۇشىن» مەدالىمەن جانە ارنايى فيرمالىق بەلگىمەن ماراپاتتالدىم.
ال «گوللاندسكي باشماچەك» فەستيۆالىنە كەلسەم, وعان دۇنيەجۇزىنىڭ ءار قيىرىنان كەلگەن كوپتەگەن ونەرپازدار قاتىسىپ, باقتارىن سىنادى. بۇل بايقاۋدىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – جاستار حورەوگرافيا, ۇلت-اسپاپتار, جەكە ۆوكال نوميناتسيالارى بويىنشا سىنعا ءتۇستى. ولاردىڭ ىشىندە قاسيەتتى قوبىز بەن قارا دومبىرانى قاتار الىپ شىققان «ارۋ» ءانسامبلىنىڭ ونەرىنە شەتەلدىكتەر ءتانتى بولدى.
– ءسىزدىڭ سوزىڭىزدەن اڭعارعانىم, «ارۋ» – قوبىزشىلار ءانسامبلى دەپ اتالعانىمەن, ونىڭ مۇشەلەرى قازاقتىڭ قارا دومبىراسىن دا جەتىك مەڭگەرگەن ەكەن.
– ءيا. گوللاندياداعى بايقاۋ كەزىندە ءبىزدىڭ انسامبل قۇرامىنان دومبىراشىلار دۋەتى – نياز بيعوجين مەن اينارا قۇشانباەۆا قارا دومبىرادا قازاقتىڭ نەبىر كۇيلەرىن شەبەر ورىندادى. بايقاۋدىڭ سوڭىندا ولار «اسپاپتىق جانر» نوميناتسياسى بويىنشا ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ الدى. گوللاندياعا بارعان ساپارىمىزدا باعدارلاما جوسپارى اياسىندا وسى ەلدە بىرنەشە كونتسەرتتەرگە قاتىسىپ, ونەر كورسەتتىك.
– «ارۋدىڭ» قۇرامىندا قانشا ونەرپاز بار؟
– انسامبلدە 13 وقۋشى ونەر كورسەتەدى. مەن ولارعا قوبىز جانە دومبىرانى ۇيرەتەمىن. بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردى ۇلتتىق ونەرگە كەڭىنەن تارتۋ ماقساتىندا قۇرىلعان «ارۋ» قوبىزشىلار ءانسامبلى بۇگىندە بالالارعا ارنالعان كونتسەرتتىك باعدارلامالاردىڭ ءسانى دەسەم, ارتىق ايتقاندىق بولماس. ۇجىم رەپەرتۋارىندا حالىق مۋزىكاسىمەن قاتار, كلاسسيكالىق شىعارمالار دا بار. دجازدىق وڭدەۋدەگى مۋزىكالاردى دا ورىندايمىز.
مەن استاناداعى №2 بالالار مۋزىكا مەكتەبىندە دە قىزمەت ەتەمىن. وسى مەكتەپتىڭ اتىنان دا مەنىڭ شاكىرتتەرىم رەسپۋبليكالىق جاس مۋزىكانتتار اراسىنداعى بايقاۋلار مەن سايىستارعا قاتىسىپ, لاۋرەات اتانىپ, گران-پري جۇلدەسىن يەلەنىپ ءجۇر.
– دەمەۋشىلەرىڭىز بار ما؟
– شەت ەلگە شىعىپ تۇرۋىمىزعا بىزگە اتا-انالار دەمەۋشىلىك جاساپ ءجۇر. ياعني, نەگىزگى قولداۋشىمىز دا, دەمەۋشىمىز دە اتا-انالار. قازاقتىڭ ونەرىن شىنايى ءسۇيىپ, باعالاي بىلگەن ولارعا شەكسىز العىسىمدى ايتقىم كەلەدى.
اڭگىمەلەسكەن ءلايلا ەدىلقىزى.
ەلورداداعى ماحامبەت وتەمىس ۇلى اتىنداعى وقۋشىلار سارايىنىڭ «ارۋ» قوبىزشىلار ءانسامبلى ەلىمىزدە كەڭىنەن تانىمال ونەر ۇجىمدارىنىڭ ءبىرى دەسەم, بۇگىندە بۇل انسامبل حالىقارالىق بايقاۋلارعا دا قاتىسىپ, باقتارىن سىناپ ءجۇر. سونىڭ دالەلى – جاقىندا عانا گوللانديادا وتكەن حالىقارالىق بايقاۋ. امستەردام قالاسىنىڭ تورىندە ۇيىمداستىرىلعان «گوللاندسكي باشماچەك» فەستيۆالىندە اتالعان انسامبل توپ جارىپ, گران-پري جۇلدەگەرى اتاندى. بۇل ولاردىڭ العاشقى جەتىستىگى ەمەس. ولاي دەيتىنىمىز, انسامبل مۇشەلەرى 2008 جىلى «شابىت» حالىقارالىق فەستيۆالىندە جەتىستىككە جەتىپ, لاۋرەات اتانعان بولاتىن. ءبىز ءانسامبلدىڭ جەتەكشىسى, يندونەزيا مەن رەسەيدە وتكەن حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ گران-پري يەگەرى ءاليا احمەتوۆاعا جولىعىپ, ونەر ۇجىمى جايلى اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– ءاليا بازارحانقىزى, ءوزىڭىز باسقاراتىن بۇل ونەر ۇجىمى قاشان قۇرىلدى؟
– قوبىزشىلار ءانسامبلى 2004 جىلى قۇرىلدى. مەن اباي اتىنداعى الماتى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مۋزىكا فاكۋلتەتىن بىتىرگەننەن كەيىن, قوستاناي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە قىزمەت اتقاردىم. ال 2000 جىلى استاناعا اۋىستىم. العاشىندا قوبىز اسپابىن وقۋشىلارعا تانىستىرىپ, 2002 جىلدان باستاپ ءتۇرلى بايقاۋلارعا قاتىسا باستادىق. ءسويتىپ, بىرتە-بىرتە ءانسامبلدىڭ نەگىزى قالاندى. سودان بەرگى جىلدار ىشىندە ءبىزدىڭ انسامبل رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ءتۇرلى بايقاۋلاردىڭ بيىگىنەن كورىنىپ ءجۇر. ەندى ءوز جايىنا دا ازداپ توقتالا كەتسەم, بىلتىر پرەزيدەنت ءانسامبلى اتىنان ماسكەۋدە وتكەن حالىقارالىق سايىسقا قاتىسىپ, گران-ءپريدى يەلەندىم. سول جولى حالىقارالىق باعدارلاما پرەزيدەنتىنەن ۇجىم جەتەكشىسى رەتىندە «رەسەي مەن قازاقستان اراسىنداعى مادەني بايلانىسقا ۇلەس قوسقانى ءۇشىن» مەدالىمەن جانە ارنايى فيرمالىق بەلگىمەن ماراپاتتالدىم.
ال «گوللاندسكي باشماچەك» فەستيۆالىنە كەلسەم, وعان دۇنيەجۇزىنىڭ ءار قيىرىنان كەلگەن كوپتەگەن ونەرپازدار قاتىسىپ, باقتارىن سىنادى. بۇل بايقاۋدىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – جاستار حورەوگرافيا, ۇلت-اسپاپتار, جەكە ۆوكال نوميناتسيالارى بويىنشا سىنعا ءتۇستى. ولاردىڭ ىشىندە قاسيەتتى قوبىز بەن قارا دومبىرانى قاتار الىپ شىققان «ارۋ» ءانسامبلىنىڭ ونەرىنە شەتەلدىكتەر ءتانتى بولدى.
– ءسىزدىڭ سوزىڭىزدەن اڭعارعانىم, «ارۋ» – قوبىزشىلار ءانسامبلى دەپ اتالعانىمەن, ونىڭ مۇشەلەرى قازاقتىڭ قارا دومبىراسىن دا جەتىك مەڭگەرگەن ەكەن.
– ءيا. گوللاندياداعى بايقاۋ كەزىندە ءبىزدىڭ انسامبل قۇرامىنان دومبىراشىلار دۋەتى – نياز بيعوجين مەن اينارا قۇشانباەۆا قارا دومبىرادا قازاقتىڭ نەبىر كۇيلەرىن شەبەر ورىندادى. بايقاۋدىڭ سوڭىندا ولار «اسپاپتىق جانر» نوميناتسياسى بويىنشا ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ الدى. گوللاندياعا بارعان ساپارىمىزدا باعدارلاما جوسپارى اياسىندا وسى ەلدە بىرنەشە كونتسەرتتەرگە قاتىسىپ, ونەر كورسەتتىك.
– «ارۋدىڭ» قۇرامىندا قانشا ونەرپاز بار؟
– انسامبلدە 13 وقۋشى ونەر كورسەتەدى. مەن ولارعا قوبىز جانە دومبىرانى ۇيرەتەمىن. بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردى ۇلتتىق ونەرگە كەڭىنەن تارتۋ ماقساتىندا قۇرىلعان «ارۋ» قوبىزشىلار ءانسامبلى بۇگىندە بالالارعا ارنالعان كونتسەرتتىك باعدارلامالاردىڭ ءسانى دەسەم, ارتىق ايتقاندىق بولماس. ۇجىم رەپەرتۋارىندا حالىق مۋزىكاسىمەن قاتار, كلاسسيكالىق شىعارمالار دا بار. دجازدىق وڭدەۋدەگى مۋزىكالاردى دا ورىندايمىز.
مەن استاناداعى №2 بالالار مۋزىكا مەكتەبىندە دە قىزمەت ەتەمىن. وسى مەكتەپتىڭ اتىنان دا مەنىڭ شاكىرتتەرىم رەسپۋبليكالىق جاس مۋزىكانتتار اراسىنداعى بايقاۋلار مەن سايىستارعا قاتىسىپ, لاۋرەات اتانىپ, گران-پري جۇلدەسىن يەلەنىپ ءجۇر.
– دەمەۋشىلەرىڭىز بار ما؟
– شەت ەلگە شىعىپ تۇرۋىمىزعا بىزگە اتا-انالار دەمەۋشىلىك جاساپ ءجۇر. ياعني, نەگىزگى قولداۋشىمىز دا, دەمەۋشىمىز دە اتا-انالار. قازاقتىڭ ونەرىن شىنايى ءسۇيىپ, باعالاي بىلگەن ولارعا شەكسىز العىسىمدى ايتقىم كەلەدى.
اڭگىمەلەسكەن ءلايلا ەدىلقىزى.
ەگەمەندىكتى نىعايتۋداعى كەشەندى ءتاسىل
اتا زاڭ • كەشە
اتا زاڭ • كەشە
كۇزەت قىزمەتىن باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى تاعايىندالدى
تاعايىنداۋ • كەشە
ازاماتتاردىڭ 78%-دان استامى جاڭا كونستيتۋتسيانى قولدايدى
اتا زاڭ • كەشە
سوت اكىمدىككە ارنايى ءوتىنىش جاسادى
ايماقتار • كەشە
استانادا ەكى قاباتتى عيماراتتىڭ شاتىرى جانىپ جاتىر
وقيعا • كەشە