ءتورت كەلىسىم راتيفيكاتسيالاندى

سەناتتىڭ جالپى وتىرىسىندا حالىقارالىق ءتورت كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوبالارى دەپۋتاتتاردىڭ نازارىنا ۇسى­نىل­دى. ءبىرىنشى كەزەكتە قارالعان «تاريفتىك ساياسات نەگىزدەرىن قوسا العاندا, تەمىر جول كولىگىنىڭ قىز­مەتتەرىنە قول جەتكىزۋدى رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بولدى. ول ءبىر­ىڭعاي ەكونوميكالىق كەڭىستىك­كە قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ ين­فرا­قۇرىلىمى قىزمەتتەرىنە قول جەتكىزۋ قاعيدالارىن ايقىنداي­تىن قۇجاتتاردى ازىرلەۋ مەن قا­بىل­داۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 2013 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ رەسەي, بەلارۋس جانە قازاقستان اۋماق­تا­رىندا جۇكتەردى ءترانزيتتى تا­سى­مالداۋعا ارنالىپ, بىرىڭعاي, بىرىزدەندىرىلگەن ءتاريفتى قولدانۋ قازاقستاننان جۇك جىبەرۋشى­لەر­دىڭ كولىكتىك شىعىندارىن تومەن­دە­تۋگە جاعداي جاسايدى. سەناتورلار بۇل زاڭ جوباسىن قابىلداپ, كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالادى. كەلەسى كەزەكتە قارالعان «بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنداعى, قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسىنداعى جانە رەسەي فەدەراتسياسىنداعى تەحني­كا­لىق رەتتەۋدىڭ بىرىڭعاي قاعي­دات­تارى مەن قاعيدالارى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرا­لى» زاڭ جوباسى دا قابىلداندى. بۇل جوباعا نەگىز بولعان كەلىسىمگە 2010 جىلى قاراشادا سانكت-پە­تەربۋرگتە قول قويىلعان بولاتىن. ول بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كە­ڭىس­تىك اۋماعىندا كەدەن وداعى­نىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرىنە سايكەس, ونىمدەردىڭ ەركىن اينا­لى­مى ءۇشىن تەحنيكالىق رەتتەۋدىڭ بىرىڭعاي قۇقىقتىق نەگىزدەرىن جاساۋدى ماقسات ەتەدى. كەلىسىمدە سونداي-اق بىرىڭعاي ەكونوميكا­لىق كەڭىستىكتىڭ كەدەن اۋماعىنا ءۇشىنشى ەلدەردەن ءونىم كەلىپ ءتۇس­كەن جاعدايلارعا بىردەي ءتارتىپ بەلگىلەۋدىڭ نەگىزدەرى دە جاسالعان. ەلىمىزگە زاڭسىز كەلىپ جۇمىس ىستەيتىن شەتەلدىك جۇمىسشىلار جانە ولاردىڭ وتباسى تۋرالى ءما­سە­لەلەر دە زاڭمەن رەتتەلەتىن بول­دى. سەنات وتىرىسىندا تال­قىعا سالىنعان «ءۇشىنشى مەملەكەتتەردەن كەلگەن زاڭسىز ەڭبەك كوشى-قونىنا قارسى ءىس-قيمىل ءجو­نىن­دەگى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرا­لى» جوبا ءدال وسى تاقىرىپقا ارنالدى. كەدەن وداعى ۇكىمەتتەرىنىڭ باس­شىلارى سانكت-پەتەربۋرگتە 2010 جىلى قاراشادا قول قويعان قۇجاتتا ءۇشىنشى مەملەكەتتەردەن كەلگەن زاڭسىز ەڭبەك كوشى-قونىنا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى ىنتى­ماقتاستىقتىڭ نەگىزگى باعىتتارى مەن تۇرلەرى بەلگىلەنگەن بولاتىن. سونىمەن قاتار, زاڭسىز ەڭبەك كو­شى-قونىنا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ نەگىزگى ماقساتى ىشكى ەڭبەك رى­نو­گىن قورعاۋ بولىپ تابىلادى. وسى­عان بايلانىستى, كەلىسىمدە ەڭبەك ەتۋ ءۇشىن زاڭسىز كوشىپ-قونۋشىلاردى انىقتاۋ جانە ەسەبىن الۋ, سونداي-اق كەدەن ودا­عى ەلدەرىنە ولاردىڭ زاڭسىز كەلۋىن شەكتەۋ شارالارىن جۇرگىزۋ كوز­دەلگەن. جالپى وتىرىستا, سونىمەن ءبىر­گە, «كوشىپ-قونۋشى ەڭبەكشى­لەر مەن ولاردىڭ وتباسى مۇشە­لە­رىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرا­لى» زاڭ جوباسى دا تالقىلانعان بولاتىن. بۇل جوبا كوشىپ-قو­نۋ­شى ەڭبەكشىلەر مەن ولاردىڭ وت­باسى مۇشەلەرىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن ايقىن­داي­دى, ولاردىڭ ەڭبەك قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ ءتار­تىبىن جانە ولاردى الەۋمەتتىك قور­عاۋعا باي­لا­نىستى ماسەلەلەر­دى قامتي­دى. بەك-ءتى قۇرۋ ماقسات­تارىنا دا ساي كەلەدى. بىرقاتار تال­قىلاۋدان كەيىن ەڭبەك رىنو­گىنا قاتىستى ەكى زاڭ جوباسى دا قا­بىلداندى. زاڭ جوبالارى بوي­ىن­شا سەناتورلار ع.قاسىموۆ, س­.جال­ماعامبەتوۆا, ع.ەسىم, ب.دوسمامبەتوۆ, ە.مۇقاەۆ, يۋ.كۋبايچۋك, ج.تورەگەلدينوۆ, س.ەڭ­سە­گە­نوۆ, ب.مۇحامەتجانوۆ ساۋالدار قوي­ىپ, كەلىسىم باپتارى مەن كەيبىر ەرەجەلەردى ناق­تىلاۋ تۇرعى­سىندا تۇسىنىكتەمە بەرىلدى. جالپى وتىرىستا قولدانىس­تا­عى زاڭناماعا ەلەكتروندى اقشا ماسەلەلەرى جونىندەگى وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوباسى ەكىنشى وقىلىمدا قارالدى. تالقىلاۋ با­رىسىندا سەناتورلار «ەلەكترون­دى اقشانى پايدالانۋ» ۇعىمى­نىڭ ەلەكتروندى اقشانى پايدالانۋ تاسىلدەرىن كەڭەيتۋ بولىگىنە بىرقاتار وزگەرىس ەنگىزۋدى ۇسىندى. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەي­بىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ەلەك­ترون­دى اقشا ماسەلەلەرى بويىن­شا وزگەرىس پەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر پارلامەنت ءما­جىلىسىنە جىبەرىلدى. وتىرىس سوڭىندا سەناتورلار س.اقىلباي, ق.يششانوۆ, يۋ.كۋبايچۋك, ح.ۆاليەۆ, ج.تورەگەلدينوۆ, س.پلوتنيكوۆ, ع.قاسىموۆ وزدەرىن تولعاندىرعان ماسەلەلەر بويىن­شا دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن جاريا ەتتى. سەرىك قاراجان, جۋرناليست.