بيىك تۇعىرىمىز بەن وشپەس رۋحىمىز

كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ كور­كەي­ىپ گۇلدەنۋى سول مەملەكەتتىڭ ءتول رامىزدەرىنە قۇرمەت سەزىمىنەن ءوربيتىنى بەلگىلى. تاۋەلسىز قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرە­زيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نا­زارباەۆ ءوزىنىڭ ءبىر سوزىندە: «مەم­لەكەتتىك رامىزدەر – حالقى­مىز­دىڭ رۋحىن, ۇلتتىڭ سالت-سانا­سىن, قاھارماندىعى مەن دانا­لى­عىن, بولاشاققا ءۇمىتىن, ارمان-تىلەگىن جەتكىزەتىن ەرەكشە قۇندى بەلگىلەر», – دەگەن ەدى. ولاي بولسا, مەملەكەتتىك رامىزدەر – بۇل ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ بەت-بەينەسى عانا ەمەس, ونىڭ تاريحى جانە ءاربىر ادامنىڭ ءوز ەلىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىنىڭ بەلگىسى. سون­دىق­تان ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرىمىز تا­ريحتىڭ تىلسىم تەرەڭىنەن سىر تارتىپ, ءبۇ­گىنگى ازات ەلدىڭ اسقاق كەلبەتىن ايشىقتايدى. ءبىر جاعىنان تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرى جالپىۇلتتىق سيپاتتى يەلەنگەنى دە ەش جاسىرىن ەمەس. نەگە دەسەڭىز, مۇنداي نىشاندار ەستەتيكالىق تالاپتارعا جاۋاپ بەرىپ قانا قويمايدى, ەلدىڭ تاريحى, ساياسي, ەكونوميكالىق ارنالارىنان باستاۋ الادى. وسى ارقىلى جاس ەلدىڭ ءوز تاۋەل­سىز­دىگىن نىعايتۋداعى بولاشاققا باسقان نىق قادامىن دا كورسەتەدى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە جىل سايىن 4 ماۋسىم مەملەكەتتىك رامىزدەر كۇنى رەتىندە اتاپ وتىلەدى. سوناۋ 1992 جىلدىڭ 4 ماۋسىمىندا ەل پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «مەملەكەتتىك رامىزدەر تۋرالى» زاڭعا قول قويعان ەدى. ال, 2007 جىلدىڭ 4 ماۋسىمىندا قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسىن­دا­عى كاسىبي جانە وزگە دە مەرەكەلەر تۋرالى جارلىققا وزگەرىستەر ەنگىزىلىپ, بۇل كۇن مەم­لەكەتتىك مەرەكە رەتىندە اتالا باستادى. مەنىڭشە, مەملەكەتتىك رامىزدەر ءوزىنىڭ كوركەمدىك كەيپىمەن عانا ايشىقتالماي, ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ يدەيا­لىق قىرلارىن دا اشا تۇسە­دى. بۇل وسى ەلدى مەكەن ەتىپ وتىرعان بارشا حا­لىق­تىڭ بەيبىتشىلىككە دەگەن ىنتا-ىقى­لاسىن عانا ءبىلدىرىپ قويماي, ءوتانسۇي­گىش­تىككە تاربيە­لەي­تىن قۇندىلىقتاردىڭ ءبىرى رەتىندە دە باعالانادى. قاراپ وتىرساق, ءبىزدىڭ اشىق كوك ءتۇستى تۋىمىز ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن سەنىمى مەن قۇرمەتىن دە كورسەتەدى. تازا بوياۋمەن بە­زەن­دىرىلگەن ءرامىز ەل مەن حالىقتىڭ ءبىرلى­گى­نىڭ دە نىشانى. ەڭ باستىسى – كەشەگى كوش­پەلى بابالارىمىزدىڭ بۇگىنگى ازاتتىققا دەيىنگى ۇرپاق جالعاستىعىنىڭ اراسىنداعى باي­لانىسى دا ايشىقتالىپ بەرىلەدى. تۋداعى قىراننىڭ بەينەسى ەركىندىكتى, تاۋەلسىزدىكتى جانە بيىككە قول سوزعان ەلدىكتى اڭعارتادى. ال ەلتاڭباداعى شاڭىراق ورتاق ءۇيىمىز – قازاقستاننىڭ ىنتىماق پەن بىرلىكتىڭ وشاعى ەكەندىگىن بەينەلەيدى. ويتكەنى, تىلەگى ءبىر, نيەتى ورتاق قازاقستاندىقتار قاشاندا وزدە­رىنىڭ ورتاق مۇددەگە قۇلشىنىستارىمەن تا­نىلىپ كەلەدى. شاڭىراق بەرىك بولسا, ەلدىڭ ىرگەسى دە نىق بولاتىنى انىق. ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرىمىز تاۋەل­سىز­دىك­تىڭ 20 جىلى ىشىندە قازاق ەلىن الەمدىك قو­عامداستىققا لايىقتى ۇسىنىپ قانا قوي­ماي, ونداعى ابىروي تۇعىرىنا تورلەتە ءبىلدى. بۇل – بارشامىزدىڭ ەڭسەمىزدى بيىكتەتكەن قۋا­نىش. سوندىقتان دا مەملەكەت باسشىسى ن.­ا.نازار­باەۆ ەلدىك ىستەردىڭ ەڭ باستى قىر­لارى وتان­سۇي­گىشتىك قۇندىلىقتار ەكەنىن باسا اتاپ كورسە­تۋدە. ويتكەنى, ءبىز قاشاندا بەي­بىتسۇيگىش ەل رەتىندە الەمگە تانىلىپ كەلەمىز. كوپۇلتتى ەلىمىزدە بىرلىك پەن ىنتى­ماق جاراسىم تاۋىپ, ساياسي تۇراقتىلىقتىڭ دا ساقتالىپ وتىرعاندىعى جاق­سى­لىقتىڭ نىشانى دەۋىمىز كەرەك. وسى سەبەپتى دە ءبىزدىڭ وتان­داستارىمىز مۇنداي قۇن­دى­لىقتاردى ەڭ اسىل دۇنيەسى رەتىندە اسپەتتەپ, تەڭدەسسىز قۇرمەتپەن باعالايدى. نەگە دەسەڭىز, مەملەكەتتىك رامىزدەر ارقىلى ءبىز جاس ۇرپاقتى پاتريوتتىق سەزىمدە تاربيەلەي الامىز. ءوز ەلىن شىنايى سۇيگەن ادام وتان ءۇشىن وتقا دا, سۋعا دا تۇسەتىنى, ونىڭ تىنىشتىعىن قور­عايتىنى, ۇستانعان ساياساتى مەن ىزگى ىستەرىن جالعاس­تىراتىنى داۋسىز. مەن وسى ارادا ەلباسى ن.­ا.نازار­باەۆ­تىڭ تاعى ءبىر دانالىق سوزىنە جۇگىنگىم كەلىپ وتىر. وندا: «ءبىز تاۋەلسىزدىككە اڭساپ, زارى­عىپ جەتتىك. ەندى سول تاۋەلسىزدىكتىڭ قاسيەتتى بەلگىلەرىن دە ەرەكشە قادىرلەۋىمىز, قاستەر­لەۋى­مىز كەرەك. ءاربىر ازامات قازاقستاننىڭ تۋىن, ەلتاڭباسىن, ءانۇرانىن تۇمارداي قاسيەت تۇتۋى قاجەت. ەلدىگىمىزدىڭ سىنالاتىن ءبىر تۇسى وسى», – دەگەن ەدى. دەمەك, الەمدىك قوعامداستىقتا ءوزىنىڭ جاڭا بەت-بەينەسىمەن كورىنىپ, جاڭا تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە تانىلعان قازاقستان ءوزىنىڭ ەڭ العاشقى قادامىن كوك تۋىن, التىن پىراقتى ەلتاڭباسىن جانە ەلدىككە ۇندەگەن ءانۇرانىن قابىلداپ الۋدان باستاۋى ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ بولاشاققا شىنايى قادام جاساۋى ارقىلى كورىنۋىمەن ەرەكشەلەندى. ويتكەنى, تۋعان ەلىنىڭ رامىزدەرىنە قۇرمەتپەن قاراۋ – ەلدىكتىڭ, وتانسۇيگىشتىكتىڭ, تۇتاستاي العاندا, ءپاتريوتيزمنىڭ شىنايى ءبىر بەلگىسى. ولاي بولسا, ءاربىر مەملەكەتتىك مەكەمە ەل ءرامىز­دە­رىن ورنالاستىرۋدىڭ زاڭدى تالاپتارىن قا­تاڭ ساقتاۋى قاجەت. ويتكەنى, كەيبىر مەكەمەلەردە مەملەكەتتىك تالاپتارعا ساي كەلمەيتىن ەلتاڭبالاردىڭ ىلىنەتىنىن دە كورىپ ءجۇرمىز. بۇل – ءوز ەلىنە دەگەن نەمقۇرايلى كوزقاراس­تىڭ بەلگىسى. ءبىزدىڭ ەگەمەندىگىمىز دە ەلدىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرىنەن باستاۋ الماۋشى ما ەدى. سوندىقتان, مەملەكەتتىك مەكەمە باسشىلارى مۇنداي ەلدىك رامىزدەردى ارنايى ليتسەنزياسى بار كاسىپورىندارعا جاساتىپ الۋى – بۇگىنگى كۇننىڭ باستى ءبىر تالابى. وبلىس اكىمدىگى جانىنداعى مەملەكەتتىك رامىزدەر جونىندەگى كوميسسيا بيىلعى جىل­دىڭ العاشقى توقسانىندا بۇل باعىتتا مەملەكەتتىك ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا جۇيەلى جۇ­مىستارىن جالعاستىردى. بۇل رەتتە, باستى نازار مەملەكەت باسشىسىنىڭ بي­ىل­عى «بولا­شاق­تىڭ ىرگەسىن بىرگە قالايمىز!» اتتى جول­داۋىن ءتۇسىندىرۋ مەن ناسيحاتتاۋ ماسەلەسىنە دە اۋدارىلدى. ۇرپاققا جول اشقان, كەڭ بايتاق جەرىم بار. بىرلىگى جاراسقان, تاۋەلسىز ەلىم بار, – دەلىنەدى ءبىزدىڭ ءانۇرانىمىزدا. بۇل – ەلدىك پەن ەرلىكتىڭ جىرى. بىرلىككە باستاعان ماڭگىلىك جاراسىمدىلىقتىڭ نىشا­نى. قازاق ەلىن مەكەن ەتكەن ءاربىر ۇلت وسى سوزدەردەن ءنار الىپ, ەلىن ءسۇيۋدىڭ شىنايى سەزىمىنە بولەنسە دەيمىز. ويتكەنى, ءبىزدىڭ ورتاق وتانىمىز – قا­زاقستان جۇزدەگەن ەتنوس وكىلدەرى مەن ۇلىستاردىڭ ىنتىماعى جاراسقان وشاعى بو­لىپ وتىر. ال, مەملەكەتتىك رامىزدەر سول ەل­دىك­تىڭ ىرىسى مەن ىنتىماعىن جاراستىرادى دەپ سەنەمىز. گۇلجانار شوكەەۆا, اقمولا وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ باستىعى. اقمولا وبلىسى.