كۇش اتاسىن ۇلىقتاعان بەلدەسۋلەر

وڭتۇستىكتە ەل قۇلاعىن ەلەڭدەتكەن ورنى ەرەكشە ءدۇبىرلى توي ءوتتى. ولاي دەيتىن سەبەبىمىز, بيىل قازاقتىڭ داڭقتى ۇلى, كۇش اتاسى قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنىڭ دۇنيەگە كەلگەنىنە – 140, ەل تاۋەلسىزدىگىنە 20 جىل تولادى. قوس بىردەي مەرەكەنى ءوز دەڭگەيىندە اتاپ ءوتۋدى ءجون كورگەن ءمارت ازاماتتارىمىز قازاق كۇرە­سىنەن حالىقارالىق جارىس ۇيىمداس­تىردى. جۇلدەگە 10 تەمىر تۇلپار تىگىپ, ۇلتتىق سپورت­تىڭ مارتە­بەسىن ءبىر كوتەرىپ تاستادى. ءدۇبىرلى دودانىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ: «قازاقتىڭ داڭقىن الەم­گە تانىت­قان قاجىمۇقان اتامىزدىڭ ەرلىگى ەشقاشان ۇمىتىلمايتىنى انىق. بۇكىل ەل بولىپ «دالا باتىرىنىڭ» الامان كۇرەستەردەگى جەتىستىكتەرىن دارىپتەپ, ەلىم دەگەن ەسىل ەردىڭ تاۋ تۇلعالى بەينەسىن قالىپتاستىرۋ ماقسا­تىن­دا ءىرى جارىس ۇيىم­داستىرىپ وتىرمىز. سىزدەرگە باتىر بابا­مىزدىڭ جەڭىستى جولى جۇ­عىستى بولسىن», – دەپ بالۋاندارعا ساتتىلىك تىلەدى. دۇنيەجۇزىلىك قازاق كۇرەسى قاۋىم­داس­تىعىنىڭ پرەزيدەنتى سەرىك توكەەۆ بايراق­تى باسەكەنى ۇيىمداستىرۋعا قول­داۋ بىلدىرگەن وبلىس اكىمىنە «قازاق كۇرەسىنە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» مەدالىن تاپسىردى. حالىقارالىق جارىستا رەسەي, موڭعوليا, وزبەكستان, قىتاي, تاجىكستان, قىرعىزستان ەلدەرىمەن قاتار, ەلىمىزدىڭ 14 وبلىسىنان جانە استانا, الماتى قالالارىنان كەلگەن 215 بال­ۋان باقتارىن سىنادى. كۇش اتاسى قاجىمۇ­قاننىڭ تۋرنيرىندە توپ جارۋ ءاربىر بىلەكتى جىگىتتىڭ ارمانى ەكەنى داۋسىز. ونىڭ ۇستىنە قازاق كۇرەسىنە ءار سالماقتا كۇندە كولىك تىگىلىپ جاتقان جوق. بوز كىلەم ماڭىندا بوي قىزدىرىپ جۇرگەن الەم چەمپيونى ءمادي قۇرىمباەۆپەن تىلدەسكەنىمىزدە: «جىل سايىن وتەتىن جارىس­تىڭ بيىلعى دەڭگەيى وتە مىقتى. جۇلدەلەرى تىم قوماقتى. بالۋاندار الەم بىرىنشىلىگىنە قاتىساتىنداي بولىپ دايىندالىپ كەلىپتى. ءتىپتى, كۇرەستى قويىپ كەتكەن كەيبىر جىگىتتەردىڭ ءوزى جاتتىعۋعا كىرىسىپ, «نارتاۋەكەل» دەپ وسى جارىسقا قاتىسۋعا نيەت ءبىلدىردى», – دەدى. شىنىندا دا بۇل جارىستا سوڭعى كەزدەرى بوز كىلەمدە كورىنبەي جۇرگەن شەبەرلەر توبە كورسەتىپ, جۇلدەلەردى ساراپقا سالدى. ەكى كۇنگە سوزىلعان تارتىستى بەلدەسۋلەردىڭ ناتيجەسىندە ر.ۇسەنبەكوۆ (وقو), ا.قۇلجانوۆ (جامبىل), ا.قايىرباەۆ (شقو), م.قۇرىمباەۆ (وقو), م.تۇرسىنوۆ (شقو), ن.بەگاسىلوۆ (وقو), د.التانگەرەل (موڭعوليا) سىندى سپورتشىلار توپ جارىپ, ءبىر-ءبىر «تەمىر تۇلپاردان» ءمىنىپ قايتتى. قازاق كۇرەسىنىڭ ەڭ قىزىعى ءھام تورەسى «تۇيە بالۋاندار» بەلدەسۋىندە. جامبىل وبلىسىنىڭ اتاقتى بالۋانى بەيبىت ىستىباەۆتىڭ باعى جاندى. الدىمەن وزبەك ش.ارسىلانوۆتى جەڭگەن بەيبىت جارتىلاي فينالدا موڭعول الىبى د.التانگەرەلمەن بەلدەستى. جانكۇيەر كوڭىلى الاڭداۋ­لى. قوس بالۋان دا سىر بەرەر ەمەس. تىرەسىپ, وڭ­تاي­لى ءساتتى اڭ­دىپ ءجۇر. دەگەنمەن, ەل قولداۋى­نان قۋات العان بەيبىت قاجىمۇقان جارىسىندا قازاق جىگىتتەرىن الىپ تا, شالىپ تا جىعىپ كەلە جاتقان موڭعولدى بەل­بەۋى­نەن ۇستاپ جوعارى كو­تەرىپ, بوز كىلەمگە گۇرس ەتكىزدى. قاپىدا قالعان داۆانۋان قازاقتىڭ مىقتى­لىعىن مويىندادى. نۇرزات بەگاسىلوۆ تا جارادى. ول ەش ءۇزىلىسسىز ءۇش بەلدەسۋ وتكىزىپ, قارا­عان­دىلىق, تۇركىستان­دىق قارسىلاس­تارىن تازا جە­ڭىپ, جارتىلاي فينالدا الماتىلىق شەبەر الكەي اسىلبەكپەن جولى ءتۇيىستى. وزىنەن 50 كيلو اۋىر تارتاتىن باقىت كولبايدان باسىم تۇسكەن الكەي وسال ەمەس-ءتىن. ارىستانشا الىسقان قوس مىقتىنىڭ بەلدەسۋىندە نۇرزاتتىڭ باعى جانىپ, فينالعا جولداما الدى. قىزىقتىڭ كوكەسى فينالدا بولدى. باستاپ­قىدا كۇرەسۋگە ق ۇلىق تانىتپاعان نۇرزات كوپشى­لىكتىڭ قىزۋ قولداۋىمەن وزىنەن 35 كيلوداي اۋىر قارسىلاسى بەيبىتتى 5 رەت «بۇك» ادىسىنە ءتۇسىرىپ, جۇرتشىلىقتى ءدۇر سىلكىندىردى. دەگەنمەن, وڭتايلى ساتتە ەپتىلىك تانىتىپ, قارسىلاسىنان ءسال-ءپال باسىم بولعان بەيبىت ىستىباەۆ قا­جىمۇقان ءتۋرنيرىنىڭ «تۇيە بالۋانى» اتا­نىپ, وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ تىككەن سۋ جاڭا «نيۆا» اۆتوكولىگىنىڭ يەگەرى اتاندى. وسىلايشا قازاق دالاسىن دۇبىرگە بولەگەن بالۋاندار بەلدەسۋلەرى دە ءوز مارەسىنە جەتتى. جارىستىڭ جابىلۋ سالتاناتىندا قازاق كۇرەسى­نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن باپكەرلەرى مەن وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتتارى جانە كاسىپكەرلەر وزا شاپقان ساڭلاقتارعا جۇلدە تاپسىردى. بۇل رەتتە قاجىمۇقانداي الىپتىڭ ارۋاعى ءۇشىن ءوز اتتارىنان اۆتوكولىك تىگىپ, قارجىلاي كومەك كور­سەتكەن ن.قۇرمانبەكوۆ, ن.ءابىش, ج.اعا­بەكوۆ, ق.بەكبوسىنوۆا, س.سەيتجانوۆ, ا.سوپبەكوۆ, ە.تاڭىربەرگەن, ا.بەرداش, ب.ناقىپبەكوۆ سىندى كاسىپكەرلەر مەن ورداباسى اۋدانىنىڭ اكىمى ش.كەنجەەۆتىڭ, وبلىستىق قازاق كۇرەسى جانە سامبو كۇرەسى فەدەراتسياسىنىڭ ەرەن ەڭبەك­تەرىن ۇلكەن قۇرمەتپەن ايتۋعا ءتيىسپىز. ءار سال­ماق­تا جەڭىمپاز اتانعان سپورتشىلار ءوز­دەرىنە تيە­سىلى «تەمىر تۇلپارلارىن» تاقىمعا باس­سا, جەڭىمپازداردىڭ باپكەرلەرىنە دە اقشا­لاي سىي­لىق بەرىلدى. كۇمىس جۇلدەگەرلەر – 500, ال قولا جۇلدەگەرلەر 250 اقش دوللارىنا يە بولدى. سونداي-اق بۇل كۇنى وڭتۇستىكتىڭ ءمارت جىگىتتەرى جارىستىڭ باس تورەشىسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى, حالىقارالىق دارە­جە­دەگى تورەشى, پروفەسسور ەرعالي مۇحيتدينوۆ پەن تەمىرلانداعى «قاجىمۇقان» مۇراجايىنا ءبىر-ءبىر اۆتوكولىك سىيلاپ, قۇرمەت كورسەتتى. جارىسقا كەلگەن قوناقتار مەن سپورتشىلاردىڭ ءبارى جانى جايساڭ وڭتۇستىك جۇرتشىلىعىنىڭ قو­شەمەتى مەن قوناقجايلىعىنا ۇلكەن ريزا­شى­لىقتارىن ءبىلدىردى. ال وسى سايىستى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋعا ۇلەس قوسقان وبلىستىق تۋريزم, دەنە تاربيەسى جانە سپورت باسقارما­سى­نىڭ باستىعى پ.قىرىقباەۆ دۇنيەجۇزىلىك قازاق كۇرەسى قاۋىمداستىعىنىڭ «قازاق كۇرەسىنە قوس­قان ۇلەسى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالدى. عابيت ساپاربەكوۆ. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.