31 مامىر, 2011

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارجى نارىعىن جانە قارجى ۇيىمدارىن رەتتەۋ مەن قاداعالاۋ جونىندەگى اگەنتتىگى باسقارماسىنىڭ قاۋلىسى № 18

450 رەت
كورسەتىلدى
23 مين
وقۋ ءۇشىن
الماتى قالاسى          2011 جىلعى 28 اقپان     № 18 بانكتىك زاەم شارتىنىڭ مىندەتتى تالاپتارىنىڭ تىزبەسىن بەكىتۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى نارىعىن جانە قارجى ۇيىمدارىن رەتتەۋ مەن قاداعالاۋ اگەنتتىگى باسقارماسىنىڭ «كرەديتتەۋ جونىندەگى قۇجاتتاماسىن جۇرگىزۋ ەرەجەسىن بەكىتۋ تۋرالى» 2007 جىلعى 23 اقپانداعى № 49 قاۋلىسىنا تولىقتىرۋلار مەن وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى بانكتەر جانە بانك قىزمەتى تۋرالى» 1995 جىلعى 31 تامىزداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ (بۇدان ءارى – بانكتەر تۋرالى زاڭ) 34-بابىنىڭ 2-تارماعىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى نارىعىن جانە قارجى ۇيىمدارىن رەتتەۋ مەن قاداعالاۋ اگەنتتىگىنىڭ (بۇدان ءارى – اگەنتتىك) باسقارماسى قاۋلى ەتەدى: 1. وسى قاۋلىنىڭ ماقساتتارى ءۇشىن قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى قارجى نارىعىن جانە قار­جى ۇيىمدارىن رەتتەۋ مەن قاداعالاۋ اگەنتتىگى باسقارماسىنىڭ «كرەديتتەۋ ءجونىن­دەگى قۇجاتتا­ماسىن جۇرگىزۋ ەرەجەسىن بەكىتۋ تۋرالى» (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەم­لەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە - 4602 ءنومى­رىمەن تىركەلگەن) 2007 جىل­عى 23 اقپانداعى № 49 قاۋلىسىندا ايقىندالعان ۇعىمدار پايدالانىلادى دەپ بەكىتىلسىن. 2. ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر, ونىڭ ىشىندە يسلام بانكى جانە «قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى» اكتسيونەرلىك قوعامى, بانكتىك زاەم وپەرا­تسيالا­رىن جۇزەگە اسىرۋ قۇقىعىنا ليتسەن­زياسى بار, بانكتىڭ جەكەلەگەن وپەراتسيالارىن جۇزەگە اسى­را­تىن ۇيىمدار (بۇدان ءارى - بانك) جاسا­ساتىن بانكتىك زاەم شارتى (بۇدان ءارى – شارت) شارت­تارد­ىڭ ءتيىستى تۇرىنە ارنالعان قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن بەكىتىلگەن تالاپتاردان, تاراپتاردىڭ كەلىسۋى بويىنشا ايقىن­دالعان تالاپتاردان, سونداي-اق مىناداي تىزبەگە سايكەس مىندەتتى تالاپتاردان تۇرادى: 1) شارتتىڭ جالپى تالاپتارى; 2) زاەمشىنىڭ قۇقىقتارى; 3) بانكتىڭ قۇقىقتارى; 4) بانكتىڭ مىندەتتەرى; 5) بانك ءۇشىن شەكتەۋلەر; 6) مىندەتتەمەلەردى ورىنداماعانى ءۇشىن تاراپتاردىڭ جاۋاپتىلىعى; 7) شارت تالاپتارىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋدىڭ ءتارتىبى; 8) سينديتسيلدەنگەن بانكتىك زايم بەرۋ كەزىندە - ءار قاتىسۋشى سينديكات-بانكتىڭ زاەمدا قاتىسۋ سوماسى مەن ۇلەسى, ونىڭ ىشىندە زاەم­شىنىڭ تولەم قابىلەتسىزدىگى جاعدايىندا سين­دي­كات­تىڭ ءار قاتىسۋشىسى ءۇشىن ىقتيمال شىعىن­داردىڭ ۇلەسىن بولە وتىرىپ; 9) يسلام بانكىنىڭ بانكتىك زايم بەرۋ كەزىندە - بانكتەر تۋرالى زاڭنىڭ 52-8, 52-9, 52-10-باپ­تارىندا كورسەتىلگەن تالاپتار; 10) يپوتەكالىق تۇرعىن ءۇي زايمى بويىنشا جەكە تۇلعا بولىپ تابىلاتىن كەپىل بەرۋشىنىڭ قۇقى تۋرالى تالاپتار, مىندەت­تەمەنىڭ ورىندال­ماعانى تۋرالى حابارلامانى قولعا بەرگەن نەمەسە تاپسى­رىستى حاتپەن جىبەرگەن كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك جيىرما بەس كۇننىڭ ىشىندە يپوتەكا­لىق شارت تىركەلگەن ورگاندا تىركەلگەن يپو­تەكانى سوت تارتىبىنەن تىس وتكىزۋدەن جازباشا باس تارتۋدى ۇسىنۋ. 3. شارتتىڭ جالپى تالاپتارى: 1) شارت جاساسقان كۇن; 2) بانكتىك زاەمنىڭ ماقساتى (بۇدان ءارى - زاەم), ءبىر ايدان اسپايتىن مەرزىمگە بەرىلگەن زاەم­دى, كرەديتتىك جەلى اياسىندا تولەم كار­توچكا­لارى بويىنشا بەرىلگەن شارتتاردى, وۆەر­درافت كرەديتىن, سونداي-اق ونىڭ اياسىندا زايم الۋ ءۇشىن زايم بەرۋ تۋرالى شارت (شارتتار) جاساسۋ قاجەت بولاتىن كرەديتتىك جەلىنى اشۋ تۋرالى كەلىسىمدى قوسپاعاندا, بيزنەس-جوسپارعا نەمەسە زاەم­نىڭ تەحنيكا-ەكونو­ميكالىق نەگiزدەمەسiنە ءجا­نە (نەمەسە) زاەم­شىنىڭ وتىنىشىنە سايكەس كەلەدى; 3) زاەمنىڭ جالپى سوماسى جانە ۆاليۋتاسى; 4) زاەمنىڭ مەرزىمى; 5) سىياقى ستاۆكاسىنىڭ ءتۇرى (تىركەلگەن نەمەسە قۇبىلمالى), سىياقى ستاۆكاسىنىڭ مولشە­رى جىلدىق پايىزبەن, شارتتى جاساۋ كۇنىنە اگەنتتىك باسقارماسىنىڭ «قارجىلىق قىزمەت بويىنشا سىياقى شەگى تۋرالى اقپا­راتتى تاراتۋ كەزىندەگى سىياقى ءمول­شەرلە­مەسىنىڭ دەڭگەيىن ەسەپتەۋ ەرەجەسىن بەكىتۋ تۋرالى» (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە - 4893 ءنومى­رىمەن تىركەلگەن) 2006 جىلعى 23 قىركۇيەكتەگى № 215 قاۋ­لىسىنا سايكەس سەنىمدى جىلدىق ءتيىمدى سالىستىرمالى ەسەپتەۋدەگى سىياقى ستاۆكاسىنىڭ مولشەرى; 6) شارتتا قۇبىلمالى سىياقى ستاۆكاسى كوزدەلگەن بولسا, قۇبىلمالى سىياقى ستاۆ­كاسىن ەسەپتەۋ ءتارتىبى; 7) يسلام بانكىنىڭ كوممەرتسيالىق كرەديتتى بەرۋى كەزىندەگى ۇستەمە باعاسىنىڭ ءتۇرى (تىركەلگەن نەمەسە تاۋاردى ساتىپ الۋ باعاسىنىڭ پايىزدىق مانىمەن); 8) وتەۋ ءتاسىلى (قولما-قول اقشامەن, قولما-قول اقشاسىز); 9) زاەمدى وتەۋ ءادىسى: اننۋيتەتتىك (تەڭدەي تولەمدەرمەن وتەۋ) نەمەسە سارالانعان (نەگىزگى بورىشتى تەڭدەي ۇلەسپەن وتەۋ ارقىلى) نە بانكتىڭ ىشكى ەرەجەلەرىنە سايكەس باسقا تاسىلمەن; 10) زاەم بويىنشا بەرەشەكتى وتەۋ كەزەكتىلىگى; 11) ۋاقتىلى وتەلمەگەن جانە سىياقى تولەنبەگەن جاعدايدا تۇراقسىزدىق ايىبىن (ايىپپۇلدى, ءوسىمپۇلدى) ەسەپتەۋ ءتارتىبى جانە ونىڭ مولشەرى. جەكە تۇلعاعا زاەم بەرۋ كەزىندە تۇراقسىزدىق ايىبىنىڭ (ايىپپۇلدىڭ, ءوسىم­پۇل­دىڭ) شەكتى مولشەرى, سونداي-اق بانكتەر تۋرالى زاڭدا كوزدەلگەن ەسەپتەۋ ءتارتىبى كورسەتىلەدى; 12) كوميسسيالاردىڭ تولىق تىزبەسى جانە ولار­دىڭ زاەم بەرۋگە بايلانىستى الىنۋعا جاتا­تىن مولشەرى; 13) زاەمدى وتەۋدىڭ جانە سىياقىنىڭ ءتارتى­بى (كاسسا ارقىلى, بانكتىك شوتقا قاشىقتاتىلعان تەرمينال ارقىلى جانە باسقالار تاراپتاردىڭ كەلىسىمى بويىنشا), كەزەڭدىلىگى; 14) قامتاماسىز ەتۋسىز بەرىلگەن زاەمدى قوسپاعاندا, قامتاما­سىز ەتۋ ء(تۇرى: كەپىل, تۇراق­­سىزدىق ايىبى, كەپىلدىك, كەپىلدەمە, ۇستاپ قالۋ جانە وزگە تۇرلەرى); 15) زاەمشىنىڭ شارت بويىنشا مىندەتتەمەلەرىن ورىنداماعان نە تيىسىنشە تاسىلمەن ورىنداماعان جاعدايدا بانك قابىلدايتىن شارالار; 16) شارتتىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى; 17) زاەمشى - زاڭدى تۇلعانىڭ بانككە ۇسىناتىن ەسەبىنىڭ تۇرلەرى مەن مەرزىمدەرى; 18) زاەمشىنىڭ (تەڭ زاەمشىنىڭ) ول تۋرالى مالىمەتتەردى كرەديتتىك بيۋروعا بەرۋگە جانە كرەديتتىك بيۋرونىڭ ول تۋرالى بانككە كرەديتتىك ەسەپ بەرۋگە كەلىسىمىنىڭ, سونداي-اق تاراپ­تاردىڭ ءوز مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋىنا بايلانىستى اقپاراتتىڭ بولۋىن كورسەتۋ; 19) بانكتىڭ پوشتالىق مەكەن-جايى مەن ەلەكتروندىق ادرەسى تۋرالى اقپارات, سونداي-اق ونىڭ رەسمي ينتەرنەت – رەسۋرسى تۋرالى دەرەكتەر. 4. مۇمكىندىكتەردى كوزدەيتىن زاەمشىنىڭ قۇقىقتارى مىناداي شارتتاردان تۇرادى: 1) كاسىپكەرلىك قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋمەن بايلانىستى ەمەس, تاۋارلاردى, جۇمىستى جانە قىزمەت كورسەتۋدى ساتىپ الۋعا زاەم العان جەكە تۇلعانىڭ شارت جاساسقان كۇننەن باستاپ كۇنتىز­بەلىك ون ءتورت كۇن ىشىندە زاەمدى قايتارعانى ءۇشىن تۇراقسىزدىق ايىبىن جانە باسقا ايىپپۇل سانكتسيالارىن تولەۋسىز, بانكتىڭ زاەم بەرگەن كۇننەن باستاپ ەسەپتەگەن سىياقى تولەمىن جانە زاەمدى قايتارۋ; 2) ەگەر نەگىزگى بورىشتى نەمەسە سىي­اقىنى وتەۋ كۇنى دەمالىس نە مەرەكە كۇنىنە تۇسەتىن بولسا, وندا زاەمشى تۇراقسىزدىق ايىبىن جانە باسقا ايىپپۇل سانكتسيالارىن تولەۋسىز, سىياقى­نى نەمەسە نەگىزگى بورىشتى تولەۋدى ودان كەيىنگى جۇمىس كۇنى جۇرگىزەدى; 3) ءوتىنىش بويىنشا ءۇش جۇمىس كۇنىنەن اسپايتىن مەرزىمدە, اقىسىز, ايىنا ءبىر رەت شارت بويىنشا بورىشتى وتەۋگە تۇسكەن كەزەكتى قارا­جاتتىڭ تارالۋى (نەگىزگى بورىش, سىياقى, كوميسسيالار, تۇراقسىزدىق ايىبى, ايىپ­پۇلدار جانە باسقا دا تولەۋگە جاتاتىن سومالار) تۋرالى جازباشا اقپاراتتى الۋ; 4) شارت بويىنشا ۇسىنىلعان اقشانى تولىق نەمەسە ءىشىنارا مەزگىلىنەن بۇرىن بانككە قايتارۋ تۋرالى ءوتىنىش بويىنشا – اقىسىز, ءۇش جۇمىس كۇنىنەن اسپايتىن مەرزىمدە نەگىزگى بو­رىش, سىياقى, كوميسسيالار, تۇراقسىزدىق ايى-بى, ايىپپۇلدار جانە باسقا دا تولەۋگە جاتاتىن سومالارعا بولىنگەن, مەرزىمى وتكەن تولەمدەر كورسەتىلگەن قايتارىلاتىن سومانىڭ مولشەرى تۋرالى مالىمەتتى جازباشا تۇردە الۋ; 5) زاەم العان كۇننەن باستاپ ءبىر جىل وتكەن سوڭ, تۇراقسىزدىق ايىبىن جانە باسقا ايىپپۇل سانكتسيالارىن تولەۋسىز, زاەمدى ءىشىنارا نەمەسە تولىق كولەمدە مەزگىلىنەن بۇرىن وتەۋ; 6) قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا داۋلى جاعداي­لار تۋىنداعان كەزدە بانككە جازباشا ءوتىنىش جاساۋعا جانە «جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ وتiنiشتەرiن قاراۋ ءتارتiبi تۋرالى» 2007 جىلعى 12 قاڭتارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىندا بەكىتىلگەن مەرزىمدە جاۋاپتى الۋ. 5. مۇمكىندىكتەردى كوزدەيتىن بانكتىڭ قۇ­قىقتارى مىناداي شارتتاردان تۇرادى: 1) زاەمشىنىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ ماقسا­تىندا شارت تالاپتارىن ءبىر جاقتى تارتىپپەن وزگەرتۋ; 2) كۇنتىزبەلىك قىرىق كۇننەن اسا زاەمنىڭ كەزەكتى بولىگى مەن (نەمەسە) سىياقى تولەمىن قايتارۋ ءۇشىن بەكىتىلگەن مەرزىمدى بۇزعان كەزدە زاەم سوماسىن جانە ول بويىنشا سىياقىنى مەزگىلىنەن بۇرىن قايتارۋدى تالاپ ەتۋ. 6. تالاپتاردى كوزدەيتىن بانكتىڭ مىندەتتەرى مىناداي شارتتاردان تۇرادى: 1) تۇراقسىزدىق ايىبىن جانە باسقا ايىپ­پۇل سانكتسيالارىن ۇستاپ قالماي, زاەم بەرگەن كۇننەن باستاپ ەسەپتەلگەن سىياقىنى قوسا وتى­رىپ, وسى قاۋلىنىڭ 4-تارماعىنىڭ 1) تارماقشا­سىندا كوزدەلگەن زاەمدى شارت جاساسقان كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون ءتورت كۇن ىشىندە قابىلداۋ; 2) شارت بويىنشا بورىشتى وتەۋگە تۇسكەن كەزەكتى اقشانىڭ تارالۋى (نەگىزگى بورىش, سىيا­قى, كوميسسيالار, تۇراقسىزدىق ايى­بى, ايىپپۇل­دار جانە باسقا دا تولەۋگە جاتاتىن سومالار) تۋرالى اقپاراتتى جازباشا تۇردە ءۇش جۇمىس كۇنىنەن اسپايتىن مەرزىمدە ايىنا ءبىر رەت اقىسىز زاەمشىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا ۇسىنۋ; 3) شارت بويىنشا ۇسىنىلعان اقشانى تولىق نەمەسە ءىشىنارا مەزگىلىنەن بۇرىن قايتارۋ تۋرالى زاەمشىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا – نەگىزگى بورىش, سىياقى, كوميسسيالار, تۇراق­سىزدىق ايى­­بى, ايىپپۇلدار جانە باسقا دا تولەۋگە جاتا­تىن سومالارعا بولىنگەن, مەرزىمى وتكەن تولەمدەر كور­سەتىلگەن قايتارىلاتىن سومانىڭ مولشەرى تۋرالى مالىمەتتى وعان اقىسىز, ءۇش جۇمىس كۇنى­نەن اسپايتىن مەرزىمدە, جازباشا نىساندا حابارلاۋ; 4) زاەمشىعا مىندەتتەمەلەردىڭ ورىندالۋ مەرزىمىنىڭ وتكەنىن جانە شارت بويىنشا تولەم­دەر جاساۋدىڭ قاجەتتىگى تۋرالى شارتتا كوزدەل­گەن مەرزىمدە جانە تاسىلمەن حابارلاۋعا. شارتتا تاراپتاردىڭ كەلىسۋى بويىنشا كەزەكتى تولەم كۇنىن حابارلاۋدىڭ مەرزىمى مەن ءتاسىلى كوزدەلۋى مۇمكىن; 5) «جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ ءوتiنiش­تەرiن قاراۋ ءتارتiبi تۋرالى» قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ 2007 جىلعى 12 قاڭتارداعى زاڭىمەن بەكىتىلگەن مەرزىمدە زاەمشىنىڭ جازباشا ءوتىنى­شىن قاراۋعا جانە وعان جازباشا جاۋاپ ازىرلەۋ; 6) شارت بويىنشا (تالاپ ەتۋ) قۇقىقتارىن ءۇشىنشى تۇلعاعا بەرۋ كەزىندە (ەگەر قۇقىقتى بەرۋ شارتتا كوزدەلگەن بولسا) بەرىلگەن تالاپ ەتۋ قۇ­قىقتارىن تولىق كولەمدە, نەگىزگى بورىش, سىياقى, كوميسسيالار, تۇراقسىزدىق ايىبى, ايىپپۇلدار جانە باسقا دا تولەۋگە جاتاتىن سومالارعا بولە وتىرىپ, اعىمداعى جانە مەرزىمى وتكەن بەرەشەكتىڭ قالدىعىن, سونداي-اق, تالاپ ەتۋ قۇقى بەرىلگەن بانككە نەمەسە تۇلعاعا زاەمدى وتەۋ بويىنشا ودان ارعى تولەمدەردى تاعايىنداۋ ءتارتىبىن ءۇش جۇمىس كۇنى ىشىندە جازباشا تۇردە حابارلاۋعا. 7. تىيىم سالۋدى كوزدەيتىن بانككە قويىل­عان شەكتەۋلەر مىناداي شارتتاردان تۇرادى: 1) زاەمعا قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا زاەم­شى – جەكە تۇلعامەن شارت جاساسۋ كۇنىنە بەكىتىلگەن تاريفتەردى, كوميسسيالىق سىياقىلار مەن باس­قا دا شىعىستاردىڭ ستاۆكاسىن جانە ەسەپتەۋ ءتار­تى­بىن ءبىر جاقتى تارتىپتە ءوسىرۋ جاعىنا وزگەرتۋگە; 2) جاسالعان شارت اياسىندا كوميس­سيانىڭ جاڭا تۇرلەرىن ءبىر جاقتى تارتىپپەن ەنگىزۋگە; 3) زاەم بەرۋ تۋرالى شارتپەن ساقتاندىرۋ شارتىن جاساسۋ تۋرالى جانە (نەمەسە) قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلاتىن م ۇلىكتىڭ نارىقتىق قۇنىن انىقتاۋ ماقساتىندا باعالاۋ جۇرگىزۋگە تالاپتار كوزدەلگەن بولسا زاەمشىنى, كەپىل بەرۋشىنى ساق­تاندىرۋ ۇيىمىن جانە (نەمەسە) باعالاۋشىنى تاڭ­داۋ كەزىندە شەكتەۋگە, سونداي-اق زاەمشىعا ءوزىنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن ساقتاندىرۋ مىندەتىن جۇكتەۋگە; 4) مىنا جاعدايلاردى قوسپاعاندا, جاسال­عان شارت اياسىندا ءبىر جاقتى تارتىپپەن جاڭا زاەمداردى بەرۋدى توقتا تۇرۋعا: بانكتىڭ شارتتا كوزدەلگەن جاڭا زاەمدار بەرۋدى جۇزەگە اسىرماۋ قۇقى تۋىنداعان كەزدە; زاەمشى شارت بويىنشا بانك ال­دىنداعى ءوز مىندەتتەمەلەرىن ورىندا­ماعان كەزدە; قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى نارى­عىن جانە قارجى ۇيىمدارىن رەتتەۋ مەن قاداعالاۋ اگەنتتىگى باسقارماسىنىڭ «ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردە تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جانە ىشكى باقىلاۋ جۇيە­لەرىنىڭ بولۋىنا قويىلاتىن تالاپتار ءجونىن­دەگى نۇسقاۋلىق­تى بەكىتۋ جانە قازاقستان رەسپۋب­ليكاسى قارجى نارىعىن جانە قارجى ۇيىمدارىن رەتتەۋ مەن قاداعا­لاۋ اگەنتتىگى باسقار­ماسىنىڭ «قارجى نارى­عىن جانە قارجى ۇيىمدارىن رەتتەۋ مەن قاداعالاۋ ماسە­لەلەرى بويىنشا قازاقستان رەس­پۋبلي­كاسىنىڭ كەيبىر نورماتيۆتىك قۇقىق­تىق اكتىلەرىنە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى» 2005 جىلعى 26 ناۋرىزداعى № 116 قاۋلىسىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى» (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 3925 تىركەلگەن) 2005 جىلعى 30 قىركۇيەكتەگى № 359 قاۋلىسىنا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى نارىعىن جانە قارجى ۇيىمدارىن رەتتەۋ مەن قاداعالاۋ اگەنتتىگى باسقارماسىنىڭ «اكتيۆتەردى, شارتتى مىندەتتەمەلەردى جىكتەۋ جانە ولارعا قارسى پروۆيزيالار (رەزەرۆتەر) قۇرۋ ەرەجەسىن بەكىتۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى نارىعىن جانە قارجى ۇيىم­دارىن رەتتەۋ مەن قاداعالاۋ اگەنتتىگى باسقارما­سىنىڭ «قارجى نارىعىن جانە قارجى ۇيىمدارىن رەتتەۋ جانە قاداعالاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا قازاق­ستان رەسپۋبليكا­سىنىڭ كەيبىر نورماتيۆتىك قۇقىق­تىق اكتىلەرىنە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى» 2005 جىلعى 26 ناۋرىزداعى № 116 قاۋلىسىنا وزگەرىس ەنگىزۋ تۋرالى» (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 4580 تىركەلگەن) 2006 جىلعى 25 جەلتوقسانداعى № 296 قاۋلى­سىنا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى نارىعىن جانە قارجى ۇيىمدارىن رەتتەۋ مەن قاداعالاۋ اگەنتتىگى باسقارماسىنىڭ «كرەديتتەۋ جونىندەگى قۇجات­تاما­سىن جۇرگى­زۋ ەرەجەسىن بەكىتۋ تۋرالى» (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق  اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە - 4602 نومىرىمەن تىركەلگەن) 2007 جىلعى 23 اقپانداعى № 49 قاۋ­لىسىنا سايكەس بانك جۇرگىزگەن مونيتو­رينگتىڭ ءناتي­جەسى بويىنشا انىقتالعان زاەمشىنىڭ قارجىلىق جاعدايىنىڭ ناشارلاۋى; 5) مىنا جاعدايلاردى قوسپاعاندا, زاڭدى تۇلعالارمەن شارت جاساسۋ كۇنىنە بەكىتىلگەن سىياقى ستاۆكاسىن ءبىر جاقتى تارتىپپەن ءوسىرۋ جاعىنا وزگەرتۋ: شارتپەن كوزدەلگەن جاعدايلاردا, زاەم­شى­نىڭ زاەم الۋ جانە زاەمعا قىزمەت كورسە­تۋمەن بايلانىستى شىنايى اقپاراتتاردى ۇسىنۋ بويىنشا ءوز مىندەتتەمەلەرىن بۇزۋى; قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازامات­تىق كودەكسىمەن كوزدەل­گەن جاعدايلاردا, سونداي-اق شارتتا كوزدەلگەن مىنا جاع­دايلاردا بانكتىڭ مىندەتتەمەلەردى مەزگىلىنەن بۇرىن ورىن­داۋدى تالاپ ەتۋگە قۇقىنىڭ پايدا بولۋى: بانككە الدىن الا جازباشا ەسكەرتۋسىز, جيىنتىعىندا اكتسيونەرلىك قوعام (شارۋا­شىلىق سەرىكتەستىك) اكتسيالارىنىڭ ون جانە ودان كوپ پايىزىن (قاتىسۋ ۇلەسى) يەلەنەتىن زاەمشىنىڭ قا­تىسۋشىلارى (اكتسيونەرلەرى) قۇرامىنىڭ وزگەرۋى; زاەمشىمەن جانە (نەمەسە) كەپىل بەرۋشىمەن كەپىلگە قويىل­عان م ۇلىكتىڭ مولشەرىن, جاي-كۇيىن جانە ونى ساقتاۋ شارتتارىنىڭ ورىندا­لۋىن قۇجات بويىنشا جانە ناقتى تەكسەرۋگە, سونداي-اق ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ زاەمشى (كەپىل بەرۋشىنىڭ) مۇلكىنە, ونىڭ ىشىندە بانككە كەپىلگە قويىلعان م ۇلىككە تالاپتار قويۋى كەپىل ۇستاۋشى بولىپ تابى­لاتىن بانكتىڭ قۇقىن بۇزۋى; 6) زاەم العان كۇننەن باستاپ ءبىر جىلعا دەيىن نەگىزگى بورىش مەزگىلىنەن بۇرىن تولىق وتەل­گەن نەمەسە ءىشىنارا مەزگىلىنەن بۇرىن وتەلگەن جاعدايلاردى قوسپاعاندا, زاەمدى مەزگىلىنەن بۇرىن وتە­گەنى ءۇشىن تۇراقسىزدىق ايىبىن نەمەسە ايىپپۇل سانك­تسيالارىنىڭ باسقا تۇرلەرىن ءوندىرىپ الۋ; 7) ەگەر نەگىزگى بورىشتى نەمەسە سىياقىنى وتەۋ كۇنى دەما­لىس نە مەرەكە كۇنىنە تۇسكەن بولسا جانە زاەمشى سىياقىنى نەمەسە نەگىزگى بو­رىشتى تولەۋدى ودان كەيىنگى جۇمىس كۇنى جۇرگىز­گەن جاعدايدا تۇراقسىزدىق ايىبىن جانە باسقا ايىپپۇل سانكتسيا­لارىن ءوندىرىپ الۋ. 8. يپوتەكالىق تۇرعىن ءۇي زايمى شار­تىن جانە جەكە تۇلعامەن شارتتى جاساسقانعا دەيىن بانك مىندەتتى تۇردە زاەمشىعا (تەڭ زاەم­شىعا) زاەمدى وتەۋ ءادىسىن تاڭداۋ ءۇشىن تانى­سۋعا ءبىر كەزەڭ­دىلىكپەن, سارالانعان تولەم­دەر تاسىلىمەن جانە اننۋيتەتتىك تولەم­دەر تاسىلىمەن ەسەپتەلگەن زاەمدى وتەۋ كەستە­لەرىنىڭ جوبالارىن بەرەدى, بۇل رەتتە بانك بانكتىڭ ىشكى ەرەجەلەرىنە سايكەس سول كەزەڭ­دىلىكپەن, تاسىلدەرمەن ەسەپتەلگەن زاەمدى وتەۋ كەستەسىنىڭ قوسىمشا جوبالارىن ۇسىنۋى مۇمكىن. 9. شارتپەن بىرگە تاراپتاردىڭ قولدارى قويىلعان زايمدى وتەۋ كەستەسى بەرىلەدى, وندا شارتتىڭ ءنومىرى مەن جاسالعان كۇنى, كرەديت سوماسى مەن ۆاليۋتاسى, وتەۋ كۇندەرى جانە نەگىزگى بورىشتى وتەۋ, سىياقى سومالارى جانە ولاردىڭ جيىنتىق ءمانى كورسەتىلگەن كەزەكتى تولەمدەردىڭ مولشەرلەرى, كەلەسى وتەۋ كۇ­نىندەگى نەگىزگى بورىش قالدىقتارى, سونداي-اق تولەنۋى ءتيىس كرەديت پەن سىياقىنىڭ جيىن­تىق سومالارى جانە ولاردىڭ جيىنتىق ءمانى, كرەديتتى وتەۋ كەستەسى جاسالعان كۇن كورسەتىلەدى. سىياقى مولشەرلەمەسى وزگەرمەلى بانكتىك زاەم شارتى بويىنشا كرەديتتى وتەۋ كەستەسى كرەديتتىڭ بەرىلۋ كۇنىنە جاسالادى جانە ودان كەيىن كەزەكتى تولەمدەردىڭ مولشەرلەرى تۇزەتىلەدى جانە كرەديت بەرۋ تۋرالى شارتتا بەلگىلەنگەن تارتىپتە زاەمشىعا (تەڭ زاەمشى­عا) مالىمەت ءۇشىن جەتكىزىلەدى. ەگەر زاەمشى (تەڭ زاەمشى) جەكە تۇلعا بولعان جاعدايدا كرەديت بەرۋ كۇنىنە جاسال­عان كرەديتتى وتەۋ كەستەسىندە سونداي-اق زاەم­شىنىڭ (تەڭ زاەمشىنىڭ) تاڭداعان ءادىسى تۋرالى بەلگىسى بار بانك ۇسىنعان وتەۋ ادىستەرىنىڭ تىزبەسى بولادى. كرەديتتىڭ كرەديتتى وتەۋ كەستەسىن وزگەر­تۋگە الىپ كەلەتىن تا­لاپ­تارى وزگەرگەن كەزدە جاڭا تالاپتار ەسكەرىلگەن جاڭا كەستە جاسالادى. 8-تارماقتىڭ جانە وسى تارماقتىڭ تالاپتارى ءبىر ايدان اسپايتىن مەرزىمگە زايم بەرۋ تۋرالى شارتقا, كرەديتتىك جەلى اياسىندا تولەم كارتوچكاسى بويىنشا بەرىلگەن شارتقا, وۆەردرافت كرەديتىن, سونداي-اق ونىڭ اياسىندا زايم الۋ ءۇشىن زايم بەرۋ تۋرالى شارت (شارتتار) جاساسۋ قاجەت بولاتىن كرەديتتىك جەلىنى اشۋ تۋرالى كەلىسىمدەرگە قولدانىلمايدى. 10. كرەديت بەرۋ تۋرالى شارت قاجەت بولعان جاعدايدا باسقا تiلدەردەگi اۋدارماسى قوسا بەرiلiپ, مەملەكەتتىك جانە ورىس تىلدەرىندە جاسالادى, ال شەتەلدىك تۇلعالارمەن شارت جاساسقان جاعداي­دا مەملەكەتتىك جانە تاراپتارعا قولايلى تىلدەردە جاسالادى, «تimەs New Rوmاn» ءشريفتىنىڭ مولشەرى 12-دەن كەم ەمەس, جول ارالىعى جالقى جانە ابزاتس شەگىنىسىن قولدانا وتىرىپ. جەكە تۇلعالار ءۇشىن وسى قاۋلىنىڭ 3-تار­ماعىنىڭ 1), 2), 3), 4), 5), 6), 7), 8), 9), 10), 11) تارماقشالارىندا كورسەتىلگەن تالاپتار شارتتىڭ العاشقى ەكى بەتىندە (نەمەسە شارت ءبىر ۋاقىتتا ەكى تىلدە رەسىمدەلەتىن بولسا پاراقتى ەكى باعانعا بولە وتىرىپ, العاشقى ءتورت بەتتە), 3-تار­ماعىنىڭ 13), 14), 15), 16)  تارماقشالارى جانە 2-تارماعىنىڭ 6) تارماق­شاسى تىكەلەي ولاردان كەيىن كورسەتىلەدى. زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن وسى قاۋلىنىڭ 3-تارماعىنىڭ 1), 3), 4), 5), 6), 7), 8), 9), 10), 11) تارماقشالارىندا كورسەتىلگەن تالاپتار شارت­تىڭ العاشقى ەكى بەتىندە (نەمەسە شارت ءبىر ۋاقىتتا ەكى تىلدە رە­سىمدەلەتىن بولسا پاراقتى ەكى باعانعا بولە وتىرىپ, العاشقى ءتورت بەتتە), 3-تارماعىنىڭ 2), 13), 14), 15), 16) تارماقشالارى ءجا­نە 2-تار­ماعىنىڭ 6) تارماق­شاسى تىكەلەي ولاردان كەيىن كورسەتىلەدى. 11. اگەنتتىك باسقارماسىنىڭ «كرەديتتەۋ جونىندەگى قۇجاتتا­ماسىن جۇرگىزۋ ەرەجەسىن بەكىتۋ تۋرالى» 2007 جىلعى 23 اقپانداعى № 49 قاۋلىسىنا (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە - 4602 نومىرىمەن تىركەلگەن, قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ ورتالىق اتقارۋشى جانە وزگە دە مەملەكەتتىك ورگان­دارىنىڭ اكتىلەر جيناعى, 2007 جىلعى ناۋرىز – ءساۋىر, «زاڭ گازەتى» گازەتىنىڭ 2007 جىلعى 25 ساۋىردەگى № 62 (1265) جاريالانعان) مىناداي تولىقتىرۋلار مەن وزگەرىستەر ەنگىزىلسىن: كورسەتىلگەن قاۋلىمەن بەكىتىلگەن, كرەديتتەۋ جونىندەگى قۇجاتتاماسىن جۇرگىزۋ ەرەجەسىندە: 1-تارماقتىڭ 3) تارماقشاسىندا «كرەديت بەرۋ تۋرالى شارت» دەگەن سوزدەر «(بانكتىك زاەم شارت)» دەگەن سوزدەرمەن تولىقتى­رىلسىن; 3-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «3. كرەديت بەرۋ, كەپىل, تالاپ ەتۋ قۇ­قىقتارىن بەرۋ نەمەسە كرەديت بويىنشا بو­رىشتى اۋدارۋ تۋرالى شارتتاردىڭ تۇپنۇسقا­لارىنا, ولارعا قوسىم­شا كەلىسىمدەرگە جانە بانك بانكتىڭ ۋاكىلەتتى ورگانى بەكىتكەن شارت­تىڭ ۇلگىلىك نىسانىن قولدانۋسىز نە بانكتىڭ ۋاكىلەتتى ورگانى بەكىتۋسىز وسىنداي ۇلگىلىك نى­ساندى وزگەرتۋمەن كرەديت بەرۋ تۋرالى شارت بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋمەن باي­لانىستى جاسا­ساتىن شارتتاردىڭ ءتۇپنۇس­قا­لا­رىنا (بۇدان ءارى – شارتتاردىڭ ءتۇپنۇس­قالارى) بانكتىڭ زاڭ قىزمەتى باسشىسىنىڭ (بانك­تىڭ فيليالىندا – بانك فيليالىنىڭ زاڭگەرىنىڭ) قولى قويىلادى جانە تاراپ­تاردىڭ قولى قويىلادى جانە زاەمشى - زاڭدى تۇلعانىڭ جانە بانكتىڭ مورىمەن راستالادى.»; 3-1 جانە 3-2-تارماقتار الىپ تاستالسىن; 9-تارماق مىناداي مازمۇنداعى 9) جانە 10) تارماقشالارمەن تولىقتىرىلسىن: «9) كرەديتتىك تاريح سۋبەكتىسىنىڭ ءوزى تۋرالى اقپاراتتى كرەديتتىك بيۋروعا بەرۋگە كەلىسىمىنىڭ كوشىرمەسى (ونىڭ تۇپنۇسقاسى بانك­تىڭ ىشكى قۇجات­تارىندا بەكىتىلگەن ءتارتىپ­تە جانە شارتتارمەن بانك قويماسىندا ساقتالۋى ءتيىس); 10) كرەديتتىك تاريح سۋبەكتىسىنىڭ كرەديتتىك ەسەپتى الۋشىعا كرەديتتىك ەسەپتى بەرۋگە كەلىسىمىنىڭ كوشىرمەسى (ونىڭ تۇپنۇسقاسى بانك­تىڭ ىشكى قۇجاتتارىندا بەكىتىلگەن ءتارتىپ­تە جانە شارتتارمەن بانك قويماسىندا ساقتالۋى ءتيىس).». 12.  وسى قاۋلى العاشقى رەسمي جاريا­لان­عان كۇننەن ەكى اي وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. ءتورايىم          ە. باحمۋتوۆا. قاۋلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2011 جىلعى 11 ساۋىردە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە № 6877 بولىپ ەنگىزىلدى.
سوڭعى جاڭالىقتار