قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسى № 87

2011 جىلعى 8 اقپان             № 87             استانا, ۇكىمەت ءۇيى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پايدالى قازبالار قورى جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسياسى جانە پايدالى قازبالار قورى جونىندەگى وڭىرارالىق كوميسسيالار تۋرالى ەرەجەنى بەكىتۋ تۋرالى «جەر قويناۋى جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2010 جىلعى 24 ماۋسىمداعى زاڭىنىڭ 16-بابىنىڭ 12) تارماقشاسىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قاۋلى ەتەدى: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پايدالى قازبالار قورى جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسياسى جانە پايدالى قازبالار قورى جونىندەگى وڭىرارالىق كوميسسيالار تۋرالى ەرەجە بەكىتىلسىن. 2. مىنالاردىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانىلسىن: 1) «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جەر قويناۋىن مەملەكەتتىك ساراپتاۋ تۋرالى ەرەجەسىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 1996 جىلعى 18 قازانداعى № 1288 قاۋلىسى (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءپۇاج-ى, 1996 ج., № 43, 411-قۇجات); 2) «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 1996 جىلعى 18 قازانداعى № 1288 قاۋلىسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2005 جىلعى 29 قىركۇيەكتەگى № 968 قاۋلىسى (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءپۇاج-ى, 2005 ج., № 36, 501-قۇجات). 3. وسى قاۋلى العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ ون كۇنتىزبەلىك كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ك.ءماسىموۆ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2011 جىلعى 8 اقپانداعى №87 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پايدالى قازبالار قورى  جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسياسى جانە پايدالى قازبالار قورى جونىندەگى وڭىرارالىق كوميسسيالار تۋرالى ەرەجە 1. جالپى ەرەجەلەر 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پايدالى قاز­بالار قورى جونiندەگi مەملەكەتتiك كوميسسياسى (بۇدان ءارى – قر قمك) جانە پايدالى قازبالار قورى جونىندەگى وڭىرارالىق كوميسسيالار (بۇدان ءارى – قوك) جەر قويناۋىن مەملەكەتتىك ساراپ­تاۋدى (بۇدان ءارى – ساراپتاما) جۇزەگە اسىرادى. 2. قر قمك مەن قوك قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ, ولاردىڭ قۇرامى, جۇمىس رەگلامەنتى جانە ءىس جۇرگىزۋ وسى ەرەجەمەن بەلگىلەنەدى. 3. قر قمك جەر قويناۋىن زەردەلەۋ مەن پايدالانۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ جانىنان قۇرىلادى جانە جۇمىس ىستەيدى, قوك قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولو­گيا­لار مينيسترلىگى گەولوگيا جانە جەر قوي­ناۋىن پايدالانۋ كوميتەتىنىڭ وڭىرارالىق گەولوگيا ءجا­نە جەر قويناۋىن پايدالانۋ دەپارتا­مەنتتەرىنىڭ (بۇدان ءارى – وڭىرارالىق دەپارتامەنتتەر) جانى­نان قۇرىلادى جانە جۇمىس ىستەيدى. 4. كەڭ تارالعان پايدالى قازبالاردى قوسپا­عاندا, قر قمك-ءنىڭ قۇزىرەتىنە پايدالى قازبا­لاردىڭ بارلىق تۇرلەرى بويىنشا ساراپتاما جا­تادى. قوك-ءنىڭ قۇزىرەتىنە كەڭ تارالعان پاي­دا­لى قازبالاردىڭ تۇرلەرى بويىنشا ساراپتاما سون­داي-اق قر قمك-ءنىڭ ساراپتاماسىنا كەلىپ تۇسەتىن ماتەريالداردى الدىن الا قاراۋ جاتادى. مۇناي قورلارى مەن مۇناي الۋ دەڭگەيىن قوس­پا­عاندا, قر قمك-ءنىڭ جەكە تاپسىرمالارىنا ءساي­كەس كوميسسيانىڭ اۋماقتىق جاۋاپكەرشىلىگى شەگىندە ناقتى كەن ورىندارى بويىنشا پايدالى قاز­بالاردىڭ باسقا تۇرلەرىنە قوك-نىڭ ساراپ­تاماسىنا رۇقسات بەرىلەدى. 2. قر قمك جانە قوك-ءنىڭ مىندەتتەرى مەن فۋنكتسيالارى 5. نەگىزگى مىندەتكە سايكەس قر قمك جانە قوك ساراپتاما بارىسىندا: پايدالى قازبالار قورلارىنىڭ سانى, ساپاسى, قۇرامى, تەحنولوگيالىق جانە وزگە دە قاسيەتتەرى, سونداي-اق جەر قويناۋىنىڭ وزگە دە ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى دەرەكتەردىڭ دۇرىستىعىن; پايدالى قازبالاردى ءوندىرۋ جانە وندىرۋگە بايلانىستى ەمەس ماقساتتا جەر قويناۋى ۋچاسكەلەرىن پايدالانۋ شارتتارى ءۇشىن گەولوگيالىق, كەن-تەحنيكالىق, گيدروگەولوگيالىق, ينجەنەر­لىك-گەولوگيالىق, تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق ءجا­نە ءوز­گە دە دەرەكتەردىڭ تولىقتىعى مەن دۇرىستىعىن; كەن ورىندارىن ازىرلەۋدىڭ ەكونوميكالىق تيىمدىلىگىنىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسىن, كومىرسۋتەك شيكىزاتىن الۋ كوەففي­تسي­ەنتتەرىن, مينەرالدىق-شيكىزاتتىق بازانى كە­ڭەيتۋ جونىندەگى قورىتىندىلار مەن ۇسىنىس­تاردى پايدالانۋعا ارنالعان قورلار مەن جەر قويناۋى ۋچاسكەلەرىنىڭ دايىندىعى دارەجەسىن; ىزدەۋ, بارلاۋ, تاجىريبەلىك-پايدالانۋ جانە جەر قويناۋىن گەولوگيالىق زەردەلەۋ مەن باعا­لاۋ جونىندەگى وزگە دە جۇمىستاردىڭ ناتيجەلەرى مەن ساپاسىن; پايدالى قازبالاردىڭ كەن ورىندارىن جويۋ نەمەسە كونسەرۆاتسيالاۋدىڭ پايدالى قازبالاردى ەسەپتەن شىعارۋدىڭ نەمەسە قالعان قورلاردىڭ تەڭگەرىمدىلىك تيەسىلىلىگىنىڭ وزگەرتۋ نەگىزدىلىگىن ايقىندايدى. 6. قر قمك جانە قوك ءوز قىزمەتىندە جۇرگىزۋدەگى ساراپتامانىڭ شەگىندە مىناداي فۋنكتسيالاردى جۇزەگە اسىرادى: مەملەكەتتiك تەڭگەرىمگە قويۋعا نەگiز بولىپ تابىلاتىن بارلانعان پايدالى قازبالاردىڭ قورىن يگەرۋدiڭ رەنتابەلدiلiگi تۋرالى قورى­تىندى بەرەدى; پايدالى قازبالار قورىنىڭ مولشەرi مەن ساپاسىن, ولاردىڭ رەسپۋبليكا ەكونوميكاسى ءۇشiن ماڭىزىن, ءوندiرۋدiڭ تاۋ-كەن تەحنيكالىق, گيدروگەولوگيالىق, ەكولوگيالىق جانە باسقا دا جاعدايلارىنا وبەكتيۆتi باعا بەرەدى; كەلىسىم-شارتتىق اۋماقتاعى بارلاۋ ءناتي­جە­سىندە كوممەرتسيالىق تابۋ فاكتىسىن راستايدى. 7. قر قمك جانە قوك ساراپتاما, ونىڭ ىشىندە الدىن الا ساراپتاما جۇرگىزۋ بارىسىندا: ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى ات­قا­رۋشى ورگانداردان, گەولوگيا جەر قويناۋىن پايدالانۋ كوميتەتىنە ۆەدومستۆولىق باعىنىستاعى ۇيىمدار مەن مەكەمەلەردەن جانە جەر قويناۋىن پايلانۋشىلاردان وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋ ءۇشىن قاجەتتى اقپاراتتاردى, قۇ­جات­تاردى جانە ماتەريالداردى سۇراتۋى جانە الۋى; ساراپتاما جۇرگىزۋ كەزىندە ءوز قۇزىرەتىنىڭ شەگىندە تاۋەلسىز ساراپشىلار مەن ساراپشى توپ­تاردى تارتۋى; قاجەتىنە قاراي ساراپتاما جۇرگىزىلەتىن وبەك­تىلەردە كوشپەلى وتىرىستاردى وتكىزۋى; جەر قويناۋىن پايدالانۋشى قۇزىرەتتى ورگان قولدانىستاعى كەلىسىم-شارتقا ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزگەنگە دەيىن, كەلىسىم-شارتتىق تالاپتاردا كەلىسىلگەن جەر قويناۋىن پايدالانۋ وپەراتسيا­لا­رىن جۇرگىزۋ مەرزىمىن بۇزعان جاعدايدا سا­راپ­تاماعا بەرىلگەن ماتەريالداردى كەرى قايتارۋى; ءوز قۇزىرەتىنە كىرەتىن ماسەلەلەر جونىندە شەشىمدەر قابىلداۋى مۇمكىن. 3. قر قمك جانە قوك قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ 8. قر قمك جانە قوك-ءنىڭ وتىرىستارى قاجەتتىلىگى بويىنشا, بىراق ايىنا كەمىندە ءبىر رەت وتكىزىلەدى. 9. قر قمك جانە قوك-ءنىڭ وتىرىستارى جۇ­مىس جانە پلەنارلىق وتىرىستار بولىپ ءبولى­نەدى. جۇمىس بابىندا قاراۋ ناتيجەسى قر قمك نەمەسە قوك شەشىمىنىڭ جوباسى بولىپ تابى­لادى. قر قمك-ءنىڭ نەمەسە قوك-ءنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا ساراپتالاتىن ماتەريالدار بويىن­شا شەشىم قابىلدانادى. 10. قر قمك جانە قوك القالى ورگاندار بولىپ تابىلادى. شەشىم وتىرىسقا قاتىسىپ وتىرعان كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ باسىم داۋسىمەن قابىلدانادى. شەشىمدەردى قابىلداۋ كەزىندە داۋىستار تەڭ بولعاندا توراعالىق ەتۋشىنىڭ داۋ­سى شەشۋشى بولىپ تابىلادى. 11. يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگى گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ كوميتەتىنىڭ جەر قويناۋىنىڭ ساراپتاماسى باسقارماسى قر قمك-ءنىڭ جۇمىس ورگانى بولىپ تابىلادى. قاراۋعا كەلىپ تۇسكەن ماتەريال­دار­دىڭ سالالىق باعىتى بويىنشا ءتيىستى ءوڭىر­ارا­لىق دەپارتامەنتتەردىڭ ماماندارىنان قۇرىلا­تىن جۇمىس توپتار قوك-ءنىڭ جۇمىس ورگاندارى بولىپ تابىلادى. 12. قر قمك جانە قوك وتىرىستارىنا كو­ميسسيانىڭ مۇشەلەرى بولىپ تابىلمايتىن لاۋا­زىمدى تۇلعالار شاقىرىلۋى مۇمكىن. 13. قر قمك-ءنىڭ توراعاسى ونىڭ قىزمەتىن باسقارادى, ادىستەمەلىك باسشىلىقتى جۇزەگە اسى­رادى جانە قوك-ءنىڭ قىزمەتىنە جەتەكشىلىك ەتەدى. توراعاسى جوق بولعاندا ونىڭ مىندەتىن قر قمك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اتقارادى. 14. قوك توراعالارى ءتيىستى وڭىرارالىق كوميسسيانىڭ قىزمەتىن باسقارادى. 15. ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار قر قمك-گە جانە قوك-گە جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋدا ولارعا كومەك كورسەتەدى. 16. قر قمك مەن قوك-ءنىڭ عىلىمي حاتشى­لارى ساراپتاماعا ماتەريالداردىڭ قابىلداۋىن ۇيىمداستىرادى جانە ولاردى كوميسسيالاردىڭ پلەنارلىق وتىرىستارىنا دايىندايدى. 17. ساراپتامانىڭ ناتيجەلەرi پايدالى قازبا قورلارىن بەكiتۋ تۋرالى, قورلاردى ساناتتار بويىنشا ءبولۋ, تاجىريبەلىك-ونەركاسىپتىك ءوندى­رۋ­دىڭ مەرزىمدەرى, كومىرسۋتەكتى شيكىزاتتاردى ەسەپتەن شىعارۋ, جەر قويناۋى تۋرالى اقپاراتتى ونەركاسiپتiك, عىلىمي جانە باسقا ماقساتتاردا قولدانۋ مۇمكiندiكتەرى, ۇسىنىستار, سونداي-اق قر قمك مەن قوك-نىڭ قۇزىرەتىنە جاتاتىن وزگە دە ماسەلەلەر بويىنشا شەشىمدەر كورىنىس تاباتىن حاتتامامەن رەسىمدەلەدى. 18. ساراپتامانىڭ ناتيجەلەرىن كورسەتەتىن حاتتاماعا وتىرىستاعى توراعالىق ەتۋشىنىڭ بۇ­رىشتاماسى جانە قمك نەمەسە قوك-ءنىڭ بارلىق قاتىسقان مۇشەلەرىنىڭ قولدارى قويىلادى. 4. قر قمك-ءنىڭ جانە قوك-ءنىڭ قۇرامى 19. قر قمك جانە قوك قۇرامى توراعادان, ونىڭ ورىنباسارلارىنان, عىلىمي حاتشىدان جانە كوميسسيالار مۇشەلەرىنەن قۇرىلادى. 20. قر قمك توراعاسى لاۋازىمى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگى گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ كوميتەتىنىڭ ورىنباسارى بولىپ تابىلادى. قر قمك توراعاسىنىڭ قر قمك توراعاسى جوق بولعان مەرزىمدە قر قمك-نىڭ قۇزىرەتى شەگىندە قۇجاتتارعا قول قويۋ قۇقىعىن يەلەنەتىن ورىنباسارى بار. 21. قر قمك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قر قمك جۇمىس ورگانىنىڭ باسشىسى بولىپ تابىلادى. 22. ءتيىستى وڭىرارالىق دەپارتامەنتتەردىڭ باس­شىلارى قوك توراعاسى بولىپ تابىلادى. قوك توراعاسىنىڭ ورىنباسارلارى گەولوگيا ءما­سە­لەلەرى بويىنشا ءتيىستى وڭىرارالىق دەپار­تا­مەنت­تەردىڭ باسشىلارىنىڭ ورىنباسارلارى بو­لىپ تابىلادى. 23. كوميسسيا مۇشەلەرى جەر قويناۋىن زەرتتەۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان­نىڭ جانە ونىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىنىڭ گەولو­گيالىق ماماندىقتارى بار بىلىكتى قىزمەت­كەر­لەرى بولىپ تابىلادى. قر قمك جانە قوك-ءنىڭ جەكە قۇرامى جەر قويناۋىن زەرتتەۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ بۇيرىعىمەن بەكىتىلەدى. 5. قر قمك مەن قوك-ءنىڭ جۇمىس رەگلامەنتى جانە ءىس قاعازدارىن جۇرگىزۋ 24. قر قمك مەن قوك-ءنىڭ كەزەكتى جىلعا ارنالعان جۇمىس جوسپارى جەر قويناۋىن پايدا­انۋشىلاردىڭ وتىنىشتەرى نەگىزىندە قالىپتاس­تىرىلادى. 25. جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار ساراپ­تاماعا ەسەپ ماتەريالدارىن ۇسىنۋ مەرزىمىن كورسەتۋمەن وتىنىمدەردى ءتيىستى وڭىرارالىق دەپارتامەنتكە جوسپارلاناتىن جىلدىڭ 20 قاڭ­تارىنا دەيىنگى مەرزىمدە جىبەرەدى. 26. وڭىرارالىق دەپارتامەنتتەر جوسپارلا­نا­تىن جىلدىڭ 30 قاڭتارىنا دەيىنگى مەرزىمدە قر قمك اتىنا جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ ءوتىنىشى بويىنشا جيىنتىق مالىمەتتەردى جىبەرەدى. 27. قر قمك جۇمىسىنىڭ جيىنتىق جوس­پا­رىن قر قمك توراعاسى بەكىتەدى. قوك جيىنتىق جوسپارلارىن ولاردىڭ توراعالارى بەكىتەدى. 28. جوسپارلاناتىن جىلدىڭ 20 قاڭتارىنان كەيىنگى تۇسكەن جەر قويناۋىن پايدالانۋ­شى­لاردىڭ وتىنىمدەرى قر قمك-دە جانە قوك-دە تىركەلەدى. اتالعان ماتەريالدارعا ساراپتاما مىنا تۇردە جۇرگىزىلەدى: ءبىرىنشى كەزەكتە جيىنتىق جۇمىس جوسپارىنا سايكەس ماتەريالدار قاراستىرىلادى; ەكىنشى كەزەكتە بەكىتىلگەن تارتىپپەن ءوتىنىم بەرىلگەن ماتەريالدار ۇسىنىلماعاندا, جوسپار­لا­ناتىن جىلدىڭ 20 قاڭتارىنان كەيىن كەلىپ ءتۇس­كەن وتىنىمدەر بويىنشا ماتەريالدار قاراس­تى­رىلادى. 29. جەر قويناۋىن پايدالانۋ قۇقىعى بار جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا گەولوگيالىق زەردەلەۋ جانە جەر قويناۋىن يگەرۋ بويىنشا ورىندالعان جۇمىستار تۋرالى ماتەريالداردى ساراپتاماعا ەسەپ تۇرىندە ۇسىنادى. ساراپتاماعا ۇسىنى­لا­تىن گەولوگيالىق اقپاراتقا قويىلاتىن تالاپ­تار­دى پايدالى قازبالار قورلارىن باعالاۋدىڭ دالدىگى مەن تولىقتىعى, كەن ورىنداردىڭ زەردەلەنگەندىگى, گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىنىڭ تيىمدىلىگى تۋرالى اقپاراتتاردى قوسا العاندا يندۋستريالىق ساياسات سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان بەلگىلەيدى. 30. جەر قويناۋىن پايدالانۋشى ماتەريال­داردى - كەمىندە ەكى دانادا, ەسەپكە قوسىمشا بەرىلگەن انىقتامالار مەن تاۋەلسىز ساراپ­شى­لار­دىڭ ساراپتاۋ قورىتىندىلارىن - كەمىندە ءتورت دانادا ساراپتاماعا جىبەرەدى. سونىمەن قاتار, جەر قويناۋىن پايدالانۋشى تاۋەلسىز ساراپ­شىلاردى قىزمەتكەرلەرمەن جانە ساراپتاما جۇرگىزۋ ۋاقىتىندا وعان تىكەلەي بايلانىستى (تالاپ ەتۋ بويىنشا) قوسىمشا ماتەريالدارمەن قامتاماسىز ەتەدى. 31. قر قمك-ءنىڭ قاراۋىنا تۇسەتىن ماتەريالدار الدىن الا ءتيىستى قوك-دە قارالادى جانە ونىڭ قورىتىندىسى قوسا جىبەرىلەدى. 32. ساراپتاماعا كەلىپ تۇسكەن ماتەريالداردى عىلىمي حاتشى قولدانىستاعى بەلگىلەنگەن زاڭ­نا­مالىق تالاپتارعا سايكەستىگى نىسانىنا باعالايدى. 33. ۇسىنعان ماتەريالدار بەلگىلەنگەن تا­لاپ­تارعا سايكەس بولعان كەزدە, ولاردى عىلىمي حات­شى تىركەيدى, ودان كەيىن ساراپتاماعا قابىل­دان­عان بولىپ سانالادى, بۇل تۋرالى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىعا جازباشا تۇردە حابارلانادى. 34. قر قمك-ءنىڭ نەمەسە قوك-ءنىڭ مۇشە­لەرىنە تىركەۋ بويىنشا ماتەريالداردىڭ كەلىپ ءتۇسۋى تۋرالى عىلىمي حاتشى مالىمدەيدى. 35. قر قمك-ءنىڭ نەمەسە قوك-ءنىڭ قاراۋىنا تۇسكەن جانە بەلگىلەنگەن تارتىپپەن تىركەلگەن ماتەريالدار كوميسسيا توراعاسىنىڭ ورىنباسا­رى­نا بەرىلەدى, ول كەلىپ تۇسكەن ماتەريالداردىڭ سا­لالىق باعىتىنا قاراي كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ ىشىنەن ساراپتاما جۇرگىزۋگە جاۋاپتىلاردى ان­ىقتايدى. 36. ساراپتاما تاۋەلسىز ساراپشىلار مەن سا­راپشى توپتاردى تارتۋ ارقىلى ماتەريالدار تىركەلگەن كۇنىنەن باستاپ ءۇش اي مەرزىمدە ءجۇر­گىزىلەدى. اسا كۇردەلى نە كولەمى ۇلكەن ماتە­ري­الداردى قاراعان جاعدايدا ساراپتامانى جۇرگى­زۋ مەرزىمى كوميسسيا توراعاسىنىڭ شەشىمى بوي­ىنشا ۇزارتىلۋى مۇمكىن. تاۋەلسىز ساراپتامانى ءجۇر­گىزۋ شىعىندارىن, ساراپشىلاردىڭ قىزمەت­تىك ءمىن­دەتتەرىن ورىنداۋعا بايلانىستى ءىسساپار شى­عىس­تارىن جەر قويناۋىن پايدالانۋشى وتەيدى. 37. ءتيىستى سالالاردىڭ بىلىكتى ماماندارى تاۋەلسىز ساراپشىلار بولىپ تابىلادى. تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ جانە ساراپشى توپتاردىڭ ءتىزىمىن قر قمك توراعاسىنىڭ ۇسىنۋى بويىنشا جەر قويناۋىن زەرتتەۋ جانە پايدالانۋ ءجونىن­دەگى ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتەدى. 38. تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ ماتەريالداردى قاراۋ مەرزىمى ماتەريالداردى تىركەۋ كەزىنەن باستاپ ەكى ايعا دەيىنگى مەرزىمدى قۇراۋى مۇمكىن جانە كوميسسيا توراعاسىنىڭ شەشىمى بويىنشا اسا كۇردەلى نە مولشەرى كوپ ماتەريالداردى قاراعان جاعدايدا, ءتورت ايدان اسپايتىن مەرزىمگە ۇزارتىلۋى مۇمكىن. 39. قر قمك-ءنىڭ نەمەسە قوك-نىڭ ساراپ­تا­ماسىن جۇرگىزۋ كەزىندە تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ كانديداتۋرالارىن, ساراپتامانىڭ تۇرلەرى مەن سانىن ۇسىنىلعان ماتەريالدار بويىنشا كوميسسيا ورىنباسارىنىڭ ۇسىنۋى بويىنشا توراعا بەكىتەدى. 40. تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ قورىتىندى­لا­رىن العاننان جانە كوميسسيانىڭ جاۋاپتى ءمۇ­شە­لەرى ماتەريالداردى زەرتتەگەننەن كەيىن جەر قويناۋىن پايدالانۋشى وكىلدەرىنىڭ, ەسەپ اۆ­تورلارىنىڭ, تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ جانە شاقىرىلعان مامانداردىڭ قاتىسۋىمەن قر قمك-ءنىڭ نەمەسە قوك-ءنىڭ جۇمىس وتىرىسى وتكىزىلەدى. قاجەت بولعان جاعدايدا قر قمك-ءنىڭ جۇمىس وتىرىسىنا ءتيىستى قوك-ءنىڭ مۇشەلەرى شاقىرىلادى. 41. قر قمك-ءنىڭ جۇمىس وتىرىستارى قر قمك توراعاسى ورىنباسارىنىڭ, ال ول جوق بولعاندا كوميسسيانىڭ ساراپتاما وتكىزۋگە جا­ۋاپتى مۇشەسىنىڭ توراعالىق ەتۋىمەن جۇرگىزىلەدى. قوك-ءنىڭ جۇمىس وتىرىستارىنا قوك توراعا­سىنىڭ ورىنباسارى توراعالىق ەتەدى. جۇمىستى قاراۋ ناتيجەسى قر قمك نەمەسە قوك شەشىمنىڭ جوباسى بولىپ تابىلادى. 42. كوميسسيالاردىڭ پلەنارلىق وتىرىستارى قر قمك نەمەسە قوك توراعاسىنىڭ توراعالىق ەتۋىمەن وتكىزىلەدى. توراعا بولماعان جاعدايدا وتىرىستى ونىڭ ورىنباسارى جۇرگىزەدى. 43. پلەنارلىق وتىرىس وتكىزىلگەنگە دەيىن ءۇش كۇن بۇرىن عىلىمي حاتشى قر قمك-ءنىڭ نەمەسە قوك-ءنىڭ مۇشەلەرىنە قارالاتىن وبەكت بوي­ىنشا ماتەريالداردىڭ نەگىزگى مازمۇنى قىسقاشا تۇردە كورسەتىلگەن اۆتورلىق انىقتامانى تانىسۋ ءۇشىن بەرەدى. قر قمك نەمەسە قوك مۇشەسىنىڭ تالابى بويىنشا وعان تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ قورىتىندىلارى جانە وزگە ماتەريالدار ۇسىنىلادى. 44. ەگەر قر قمك-ءنىڭ نەمەسە قوك-ءنىڭ پلە­نارلىق وتىرىسىنا كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ جال­پى سانىنىڭ كەمىندە جارتىسى قاتىسقان جاع­دايدا, ول زاڭدى دەپ سانالادى. قر قمك-ءنىڭ نەمەسە قوك-ءنىڭ مۇشەلەرى ءوزىنىڭ وتىرىسقا قاتىسۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتىگىن باسقا تۇلعاعا بەرۋگە قۇقىعى جوق. 45. پلەنارلىق وتىرىستاردا شەشىمدەر ونىڭ مۇشەلەرى داۋسىنىڭ كوپشىلىگىمەن قابىلدانادى. 46. شەشىم قابىلداۋدا كوميسسيا مۇشەلەرى تەڭ داۋىسقا يە بولادى. داۋىستار تەڭ بولعان جاعدايدا توراعالىق ەتۋشى داۋىس بەرگەن شەشىم قابىلداندى دەپ سانالادى. 47. قابىلدانعان شەشىمگە كەلىسپەيتىن قر قمك-ءنىڭ نەمەسە قوك-ءنىڭ مۇشەلەرى ەرەكشە پىكىر بىلدىرۋگە قۇقىعى بار. ەرەكشە پىكىر ونىڭ نەگىزدەمەسى بار جەكە قۇجاتپەن رەسىمدەلەدى جانە قارالاتىن ماتەريالدارعا قوسا بەرىلەدى. 48. قر قمك نەمەسە قوك توراعاسىنىڭ, ال ول جوق بولعان كەزدە ورىنباسارىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا شەشىمنىڭ جوباسى سىرتتاي داۋىس بەرۋ تارتىبىمەن كوميسسيا مۇشەلەرىنە جىبەرىلۋى مۇمكىن. 49. كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ سىرتتاي داۋىس بەرۋگە ارنالعان مەرزىمى داۋىس بەرۋ ءۇشىن جوبا بويىنشا ماتەريالداردى تاراتقان كۇننەن باستاپ ءۇش جۇمىس كۇنىنەن اسپاۋعا ءتيىس. سىرتتاي داۋىس بەرۋ مەرزىمى اياقتالعانشا كوميسسيا ءمۇ­شە­لەرى عىلىمي حاتشىعا وزدەرىنىڭ پىكىرىن بىلدىرەتىن جازباشا جاۋاپتاردى جىبەرەدى. كورسە­تىلگەن مەرزىمدە جازباشا جاۋاپ ۇسىنباعان جاع­دايدا, كوميسسيا مۇشەسى قابىلدانعان جوبا شەشىمىنە داۋىس بەردى دەپ سانالادى. ەگەر جوبا بويىنشا كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ جالپى سانى­نىڭ كوپشىلىگى داۋىس بەرگەن جاعدايدا, سىرتتاي داۋىس بەرۋ ءوتتى دەپ سانالادى. قاۋلى جوباسى بويىنشا سىرتتاي داۋىس بەرۋدىڭ ناتيجەلەرى حاتتامامەن رەسىمدەلەدى. 50. قر قمك نەمەسە قوك-نىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنىڭ حاتتاماسى وتىرىس وتكەن كۇننەن باستاپ ون ءتورت جۇمىس كۇنى ىشىندە جاسالادى. حاتتامادا ساراپتاماعا ۇسىنىلعان ماتەريالدار تۋرالى مالىمەتتەر, ساراپتاما بارىسىندا انىق­تالعان ەسكەرتۋلەر, قر قمك نەمەسە قوك شەشىمى جانە ولاردىڭ ۇسىنىستارى قامتىلادى. 51. قر قمك پلەنارلىق وتىرىسىنىڭ حات­تاماسى ءبىر اي مەرزىمدە ءتيىستى وڭىرارالىق دەپارتامەنتكە جانە «قازگەواقپارات» رەسپۋبليكالىق گەولوگيالىق اقپارات ورتالىعىنىڭ (بۇدان ءارى «قازگەواقپارات» رگاو) قورىنا جىبەرىلەدى. ساراپتامادان وتكەن ماتەريالداردى «قازگەواق­پا­رات» رگاو گەولوگيالىق قورىنا تۇراقتى ساق­تاۋ­عا تاپسىرۋ تۋرالى حابارلاندىرۋدىڭ كوشىر­مە­سىن العاننان كەيىن عىلىمي حاتشى جەر قوي­ناۋىن پايدالانۋشىعا قر قمك-ءنىڭ پلەنارلىق وتىرى­سىنىڭ حاتتاماسىن ەكى اپتا مەرزىمدە جىبەرەدى. 52. قوك-ءنىڭ پلەنارلىق وتىرىستارىنىڭ حات­تامالارى ءبىر اي مەرزىمدە «قازگەواقپارات» رگاو گەولوگيالىق قورىنا, سونداي-اق كەمىندە ءبىر توقساندا ءبىر رەت قر قمك-گە جىبەرىلەدى. عىلىمي حاتشى ساراپتامادان وتكەن ماتە­ريال­داردى ءتيىستى وڭىرارالىق دەپارتامەنتتىڭ گەولو­گيا­لىق قورىنا تۇراقتى ساقتاۋعا بەرۋ تۋرالى حابارلاندىرۋدىڭ كوشىرمەسىن العان كەزدەن باستاپ ەكى اپتا مەرزىم ىشىندە جەر قويناۋىن پاي­دالانۋشىعا قوك-ءنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنىڭ حاتتاماسىن جىبەرەدى. 53. ساراپتامادان وتكەن ماتەريالدارعا ەسەپ ورىنداۋشىلارى پلەنارلىق وتىرىستا قابىل­دان­عان, جانە قر قمك-ءنىڭ نەمەسە قوك-ءنىڭ حات­تاماسىندا كورىنىس تاپقان قاجەتتى تولىقتىرۋلار مەن تۇزەتۋلەر ەنگىزىلەدى. 54. ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەردىڭ سايكەستىگىن ۇسى­نىل­عان ماتەريالداردى ساراپتاۋدان وتكىزۋگە جا­ۋاپتى تۇلعالار تەكسەرەدى, ەسەپ ورىنداۋ­شى­لار­دىڭ, ەسكەرتۋلەر جونىندەگى تاۋەلسىز ساراپشى­لار­دىڭ جانە قر قمك-ءنىڭ نەمەسە قوك-ءنىڭ جۇمىس ورگانى ماماندارىنىڭ قولدارى قويىلعان اكتىمەن كۋالاندىرىلادى. 55. ساراپتامادان وتكەن ماتەريالدارعا ءتيىستى وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەننەن كەي­ىن, سونداي-اق ولاردى قوسىمشا تۇزەتۋلەرسىز قابىلداعان جاعدايدا ساراپتامادان وتكەنىن كۋالاندىراتىن ءمورتابان قويىلادى. 56. قابىلدانعان قورلاردىڭ ساناتتارى, حات­تا­مانىڭ ءنومىرى, پلەنارلىق وتىرىس وتكىزىلگەن ۋاقىتى, سونداي-اق ساراپتالاتىن ماتەريال­دار­دىڭ قارالۋىنا جاۋاپتى تۇلعانىڭ قولى ءمورتا­بان­دا كورىنىس تابادى. ءمورتابان ەسەپ ءماتىنىنىڭ تيتۋل پاراعىندا جانە گرافيكالىق قوسىم­شا­لاردا قورلاردىڭ بلوكتالعانى مەن ساناتتارعا بولىنگەنىن كورسەتەتىن ءار پاراقتا قويىلادى. 57. ەگەر ساراپتالاتىن ماتەريالدارعا جاسال­عان ساراپتامانىڭ ناتيجەسى بويىنشا قر قمك-دەن نەمەسە قوك-دەن تەرىس قورىتىندى الىنسا, جەر قويناۋىن پايدالانۋشى حاتتامادا بايان­دال­عان ەسكەرتۋلەر مەن ۇسىنىستاردى ەسكەرە وتىرىپ پىسىقتاعان جاعدايدا ماتەريالداردى قايتادان ساراپتاماعا ۇسىنا الادى.