بۇل باعىتتا جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن ۇستازدار, مەكتەپ قىزمەتكەرلەرى جانە وقۋشىلار اراسىندا رەيتينگ جۇرگىزۋدى ۇيعاردىق. اۋەلدە رەيتينگتى تەك وقۋشىلار اراسىندا وتكىزۋدى ويلاستىرساق, كەيىن ويلانا كەلە ۇستازدار مەن مەكتەپ قىزمەتكەرلەرى اراسىندا دا جۇرگىزۋدى ءجون دەپ شەشتىك.
بۇل جۇمىستىڭ ءتارتىبىن, ءجون-جوباسىن, نەدەن باستاپ, نەمەن اياقتاۋ كەرەك ەكەندىگىن دۇرىس بىلمەگەندىكتەن كوپ ىزدەنۋگە تۋرا كەلدى. سوڭىندا بالدىق جۇيەنى دۇرىس دەپ تاپتىق. بالدىق جۇيەگە توقتالعاننان كەيىن ۇزدىكتەردى انىقتاۋ ءۇشىن بەلگىلى ءبىر ورىن, اتاق بەرۋ جاعىن ويلاستىردىق. ويلانا كەلە 17 اتاققا توقتالدىق. سونىڭ ىشىندە ەڭ نەگىزگىلەرى – «ءۇزدىك ۇستاز», «ۇزدىك وقۋشى», «ۇزدىك سىنىپ جەتەكشىسى», «ۇزدىك سىنىپ» اتاقتارى. كەلەسى كەزەكتە رەيتينگتى جىل بويى جۇرگىزىپ, وقۋ جىلىنىڭ سوڭىندا جۇمىستى قورىتىندىلايتىن كوميسسيا قۇرۋ مىندەتى تۇردى. كوميسسيا قۇرامىنا مەكتەپ اكىمشىلىگى, اتا-انالار كوميتەتىنىڭ توراعاسى, كاسىپوداق ۇيىمىنىڭ ءتورايىمى جانە جاستار قوزعالىسىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى, بارلىعى 7 ادام كىردى. ەندىگى ءماسەلە جەتىستىكتەردى تىركەۋگە كەلىپ تىرەلدى. ءوز جۇمىسىڭىزدىڭ ءناتيجەسىن كورۋ ءۇشىن قايتكەندە دە ءبارى ءادىل, دۇرىس بولسىن دەپ ويلايسىڭ عوي.
وسى جۇمىسقا مەكتەپتە بۇرىننان قالىپتاسقان دۇيسەنبىلىك تاقىرىپتىق لەزدەمەلەردى نەگە پايدالانباسقا دەپ ويلادىق تا, اپتا سايىن ءانۇران ايتىلىپ, تاقىرىپتىق لەزدەمەلەر وتكىزىلىپ, سوڭىندا «بولاشاق» مەكتەپ قالاشىعىنىڭ مۇشەلەرى وتكەن اپتانىڭ قورىتىندىسىن شىعارىپ وتىردى. ءار سىنىپ قورىتىندى بويىنشا جەتىستىكتەرى ءۇشىن ماراپاتتالىپ, سمايليكتەر تاراتۋ ارقىلى رەيتينگكە ەنگىزىلدى. «جالعىزدىڭ ءۇنى شىقپاس, جاياۋدىڭ شاڭى شىقپاس» دەگەندەي, بۇل جۇمىستى جەكە-دارا ورىنداۋ مۇمكىن ەمەس بولعاندىقتان, مەكتەپ وقۋشىلارىن دا قاتىستىردىق. ولاردىڭ وزدەرى ارالاسسا مەيلىنشە شىنايى ءارى ءادىل ءوتىپ جاتقانىنا كوزدەرى جەتەدى ەمەس پە؟ اۋدان, وبلىس, رەسپۋبليكا, سونداي-اق, حالىقارالىق دەڭگەيدە وتكەن بايقاۋلار مەن سايىستاردىڭ ماراپاتتارى دا سىنىپ رەيتينگىسىنە ەنگىزىلدى. وسىلايشا ءار توقسان سايىن سىنىپ ۇپايى قورىتىندىلانىپ, جەڭىمپازدار اتالىپ وتىردى.
مەكتەپ ومىرىندەگى بەلسەندىلىك, تازالىق پەن فورما كيۋ, سىنىپ تازالىعى مەن كوگالداندىرۋ دا رەيتينگ قورىتىندىسىندا ەسەپكە الىندى. سىنىپتار مەن ۇستازدار اراسىندا ءوزارا باسەكەلەستىك پايدا بولىپ, تاربيە جۇمىسى العا جىلجىدى. وقۋشىلار ءتارتىپتى, ادەپتى, ار-نامىسى بيىك, ۇلتجاندى, وتانسۇيگىش, ءبىر-بىرىنە مەيىرىمدى, كەشىرىمدى بولۋدى ۇيرەندى. جاڭا جەتىستىكتەردى باعىندىرۋعا ىنتا-جىگەرلەرى ارتتى.
جىل سوڭىندا, ياعني 22 مامىر كۇنى كوميسسيا مۇشەلەرى تولىق جينالىپ, بارلىق اتالىمدار بويىنشا 3-5 ۇمىتكەر تاڭداپ الىنادى. ولارعا داۋىس بەرىلىپ, ۇزدىگى انىقتالادى. ەسىمدەرى جازىلىپ, قاعاز كونۆەرتكە سالىنادى دا 23 مامىرعا دەيىن قۇپيا تۇردە مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ كابينەتىندە ساقتالادى. ال 23 مامىر كۇنى داستۇرگە اينالعان «ۇزدىكتەردىڭ ۇزدىگى» كەشى وتەدى. بۇل كەشكە اۋدان اكىمى, اۋداندىق بولىمدەر باسشىلارى, اۋداننىڭ قۇرمەتتى ازاماتتارى شاقىرىلىپ, مەكتەپ ۇجىمىنىڭ, جۇمىسشىلارىنىڭ, وقۋشىلاردىڭ جىل بويى الدا كورىنگەن ۇزدىكتەرى انىقتالىپ, ماراپاتتالادى.
جىل بويى تىنىم تاپپاي ەڭبەك ەتكەن ۇزدىكتەردىڭ ۇزدىگىنىڭ بويىن مەكتەبىنە, اۋىلىنا, ەلىنە, جەرىنە دەگەن قۇرمەت سەزىمى بيلەپ, قۋانىشتى كەيىپتە تۇرعانىن كورۋ ۇستاز ءۇشىن ەرەكشە عانيبەت!
عازيزا شەگەباەۆا,
ۇلكەن ۆلاديميروۆ ورتا مەكتەبى ديرەكتورىنىڭ تاربيە جۇمىسى جونىندەگى ورىنباسارى, ءى ساناتتى تاريح ءپانىنىڭ مۇعالىمى
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
بەسقاراعاي اۋدانى