قارىز الۋ ءۇشىن دە جاۋاپكەرشىلىك قاجەت

كەشە سەناتتىڭ جاڭا توراعاسى  پالا­تا­نىڭ كەزەكتى جالپى وتى­رى­سىندا  ءسوي­لە­گەن سوزىندە الداعى مىندەت­تەردىڭ ماڭىزىن اشىپ كورسەتتى. ق.ءمامي قوس پا­لا­تالى پار­لامەنت مەملەكەتتىك بيلىك تارماق­تا­رىنىڭ ءبىرى رەتىندە قازاقستاننىڭ ءور­كەن­دەۋىنە سۇبەلى ۇلەس قوسىپ كەلە جات­قان­دىعىن ەرەكشە اتادى. – 2007 جىلعى كونستيتۋتسيا­لىق رەفورماعا سايكەس, جوعارى زاڭ شىعارۋ ورگانىنىڭ وكىلەت­تى­لىگى ەداۋىر كەڭەيىپ, مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ پرەزيدەنتتىك-پارلامەنتتىك نىسانى انىقتالعانى بەلگىلى. جاقىندا ەلباسى «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ءحىىى سەزىندە مەملەكەتىمىزدىڭ ساياسي جۇيەسى پارلامەنت قۇزىرەتىن كەڭەيتۋ ار­قىلى ودان ءارى جەتىلدىرىلەتىنىن ايت­تى. بۇل – پارلامەنتتىڭ ەكى پا­لاتاسىنا دا قاتىستى, – دەدى قايرات ابدىرازاق ۇلى. – قازاق­ستان حالقىنا جولداۋىندا, ۇلىق­تاۋ راسىمىندەگى سوزىندە جانە 17 ساۋىردەگى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىل­گەن وتىرىسىندا پرەزيدەنت  ۇلت­تىق ەكو­نوميكانىڭ باسەكەلەس­تىك­كە قابى­لەتتىلىگىن ارتتىرۋ مەن حا­لىقتىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋگە, ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سا­لالارىن جەتىلدىرۋگە قاتىستى ءۇل­كەن ماق­سات­تاردى ايقىنداپ بەر­دى.  سوندىق­تان, دەپۋتاتتىق كور­پۋس بيلىكتىڭ بارلىق دەڭگەيدەگى اتقارۋشى جانە باسقا دا وكىلدى تارماقتارىمەن تى­عىز ىقپالداسا وتىرىپ, ەلباسى كورسەتكەن ايقىندىقتارعا ەرەكشە نازار اۋدارادى دەپ سەنەمىن. سونىمەن بىرگە, توراعا قازىرگى ۋاقىتتا ەكونوميكانىڭ يندۋس­تريا­­لىق-يننوۆاتسيالىق دامۋى, شا­عىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى قولداۋ كۇن تارتىبىندە تۇرعان ەڭ ماڭىزدى ماسەلەلەر ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. الەۋمەتتىك سالا دا قا­شاندا پارلامەنتتىڭ ايرىقشا نا­زارىندا بولۋى ءتيىس. قۇقىق­تىق-قورعاۋ, سوت جۇيەسىن ودان ءارى دامىتۋ ءۇردىسىن جالعاستىرۋ – ءبىز­دىڭ نەگىزگى ماقساتتارىمىزدىڭ ءبىرى بولىپ قا­لا بەرەدى, دەدى ول. كۇن ءتار­تى­بى­نە سايكەس دەپۋتاتتار ءبىر­قا­تار حالىق­ارا­لىق كەلىسىمدەردى قا­راپ, راتي­في­كا­تسيا­لادى. اتاپ ايتقاندا, «قا­زاقستان رەسپۋب­لي­كا­سىنىڭ ۇكى­مە­تى مەن جاپونيا ۇكىمەتى ارا­سىن­داعى واوەى كو­لىك ءدالىزىن قايتا جاڭارتۋ جو­با­سىن  (جامبىل وب­لىسى) جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قا­رىز تارتۋ تۋرالى  نوتالار الماسۋ نىسانىنداعى كەلىسىمدى  راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» جانە «جاپونيا حالىقارالىق ىن­تىماق­تاس­تىق اگەنتتىگى مەن قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمە­تى  ارا­سىن­داعى واوەى كولىك ءدا­لىزىن قايتا  جاڭارتۋ جوباسى (جام­بىل وبلىسى)  بويىنشا قا­رىز تۋرالى كەلىسىمدى  راتيفيكاتسيالاۋ تۋرا­لى» زاڭ جوبالارى قابىلدان­دى. سونىمەن قاتار, وسى ماقساتتا­عى «قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسى مەن ازيا دامۋ بانكى ارا­سىنداعى قا­رىز تۋرالى كەلىسىمدى (جاي وپەراتسيالار) (واوەى 1 كولىك ءدالىزى [جامبىل وبلىسىن­داعى ۋچاسكەلەر] [«باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق ترانزيت ءدا­لىزى] ين­ۆەستيتسيالىق باعدارلاما – 3-جوبا) راتيفيكاتسيالاۋ تۋ­را­لى» زاڭ جو­باسى دا قابىلداندى. قارالعان ءۇش زاڭ جوباسى بوي­ىنشا كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ە.دۇيسەنباەۆ بايانداما جاسادى. ونىڭ سوزىنەن بەلگىلى بولعانداي, جاپونيا حالىقارالىق ىنتى­ماق­تاستىق اگەنتتىگىنەن الىناتىن قار­جى سوماسى 6 ميلليارد 361 ميل­ليون جاپون يەنىن قۇراسا, قا­رىز 7 جىلدىق جەڭىلدىكتى قوس­قاندا 25 جىل ىشىندە وتەلۋى ءتيىس ەكەن جانە 1,7 پايىزدىق ستاۆكامەن جارتى جىلدا ءبىر رەت تولەۋ كوزدەلەدى. ال قازاقستاندىق تا­راپ­تىڭ قوسا قارجىلاندىرۋى 40 ميلليون دوللار شاماسىندا.  ازيا دامۋ بانكى جاي كاپيتال رەسۋرستارىنان ەلىمىزگە 173 ميلليون اقش دوللارى سوماسىندا قارىز بەرەتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر. قارىزدى وتەۋ 4 جەڭىلدىك جىلىن قوسا العاندا 19 جىلدى قۇراماق. پايىزدىق ستاۆكا ءاربىر كەزەڭگە ەسەپتەگەندە LIBOR+0,2 پايىزعا تەڭ. كوميسسيا مىندەتتەمە ءۇشىن 0,15 پايىزدىق ستاۆكامەن الىنادى. دەپۋتاتتار ءوز سوزدەرىندە قارىزدى الۋداعى جاۋاپكەرشىلىك تۋرالى ماسەلەنى وتكىر قويدى. ويتكەنى, العاندى قايتارۋ ماسەلەسى جان-جاقتى پىسىقتالۋى قاجەت. اسقار تۇراپباي ۇلى.