ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە انتاركتيداعا بارعان «تاۋەلسىزدىك ءپوليۋسى» عىلىمي-زەرتتەۋ ەكسپەديتسياسىنىڭ قورىتىندىسى تۋرالى ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى.
بۇعان دەيىن حابارلانعانىنداي, ەكسپەديتسيا 42 كۇنگە جالعاسقان. وندا ەكسپەديتسيا مۇشەلەرى انتاركتيدانىڭ سارىشۇناق ايازىندا عىلىمي-زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ قايتقان. ەكسپەديتسياعا كوماندا كاپيتانى ماعجان ساعىمباەۆ, سپورتشىلار يۋري يۋشين, ءىلياس عالىمبەكوۆ, عىلىمي قىزمەتكەرلەر داۋلەت ءشارىپوۆ, ارمان بايمۇحامەدوۆ پەن كوماندانىڭ جالعىز ارۋى – ءاليا ەرنازاروۆا قاتىسىپتى. ولار انتاركتيدانىڭ ۆينسون شىڭىنا شىعىپ, وڭتۇستىك پوليۋسكە شاڭعىمەن جەتكەن.
بريفينگتە عىلىمي ساپار تۋرالى «قازاق گەوگرافيا قوعامى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ تورالقا توراعاسى تولەگەن تاستانبەكوۆ باياندادى. ول ەكسپەديتسيانىڭ ءمانى مەن ماڭىزى تۋرالى كەڭىنەن ايتىپ بەردى. «جوبانىڭ بارلىق ءۇش كەزەڭى ءساتتى ءوتتى. ءبىزدىڭ قىز-جىگىتتەر ۆينسون شىڭىنا شىعىپ, شاڭعى ەكسپەديتسياسى مەن عىلىمي-زەرتتەۋلەردى جۇرگىزىپ قايتتى. ەلىمىزدىڭ تاريحىندا العاش رەت تاۋەلسىزدىك كۇنى قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك تۋى انتاركتيدانىڭ ەڭ بيىك نۇكتەسىنە كوتەرىلدى. ەكسپەديتسياعا قاتىسۋشىلار وتانداستارىمىزعا ەكى رەت سىي جاسادى. ياعني, ولار 16 جەلتوقساندا ۆينسون شىڭىنان ەلىمىزدى تاۋەلسىزدىك كۇنىمەن قۇتتىقتاپ, 31 جەلتوقساندا وڭتۇستىك پوليۋستەن جاڭا جىل قارساڭىندا قۇتتىقتاۋ سوزدەرىن جولدادى. ەكسپەديتسيا كوپتەگەن ادامداردىڭ اتسالىسۋىمەن جۇزەگە استى», – دەدى ت.تاستانبەكوۆ.
وسىعان وراي, قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ تورالقا توراعاسى شىن جۇرەكتەن «قازاق گەوگرافيا قوعامى» قامقورشىلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى كارىم ماسىموۆكە, باسقارما كەڭەسىنىڭ توراعاسى قانات بايعارينگە, قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆقا, اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆقا, «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ باسقارما توراعاسى ەربولات دوساەۆقا, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ پرەزيدەنتى شيگەو كاتسۋعا, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-ءدىڭ رەكتورى عالىمقايىر مۇتانوۆقا, س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-ءدىڭ ءبىرىنشى پرورەكتورى نۇرگۇل حامزيناعا, سونىمەن بىرگە, جۋرناليستەر, بلوگەرلەر مەن بارشا قازاقستان حالقىنا وزدەرىنە سەنىم ارتىپ, قولداۋ كورسەتكەندەرى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى. «شىن جۇرەكتەن سىزدەرگە ۇلكەن راحمەت!», – دەدى ولار.
اتلەتتەر ماعجان ساعىمباەۆ, يۋري يۋشين, ءىلياس عالىمبەكوۆ پەن دارىگەر داۋلەت ءشارىپوۆ قازاقستاندىق شاڭعى ەكسپەديتسياسىنىڭ وڭتۇستىك پوليۋسكە العاش رەت بارعان مۇشەلەرى بولىپ وتىر. ولار 11 كۇندە 217 شاقىرىمدى مۇزدىڭ ۇستىمەن ءجۇرىپ ءوتتى. ەكسپەديتسيا توبىنىڭ جەتەكشىسى ماعجان ساعىمباەۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا, ءوزى ەكسپەديتسيا كاپيتانى بولعانىنا وتە قۋانىشتى ەكەن. «بۇل مەن ءۇشىن ۇلكەن قۇرمەت, سول سەبەپتەن ءبىزدىڭ كوماندامىزدىڭ ءاربىر مۇشەسى 100 پايىزعا جۇمىس ىستەدى. ارينە, جولدا قيىن جاعدايلار دا بولدى. دەگەنمەن, ءبىز قانداي قيىندىق بولسا دا ونىڭ ءبارىن جەڭە بىلدىك. بىزگە قولداۋ كورسەتىپ, سەنىم ارتقان بارشا قازاقستاندىقتارعا العىسىمدى بىلدىرەمىن», – دەدى ول.
ەكسپەديتسيانىڭ عىلىمي بولىمىنە بيولوگيا سالاسىندا جانە انتاركتيدانىڭ توتەنشە جاعدايىندا ادام فيزيولوگياسىنا اسەر بەرەتىن دەرەكتەردى تالداعان جاس قازاقستاندىق عالىمداردىڭ زەرتتەۋلەرى ەندى. الداعى كەزدە سونىڭ ناتيجەسى بويىنشا دوڭگەلەك ۇستەل مەن شەبەرلىك-ساباقتار وتكىزىلەدى ەكەن. وسىعان بايلانىستى ەكسپەديتسيانىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى ارمان بايمۇحامەدوۆ جاقىن ارادا ساپاردىڭ قورىتىندىسى جان-جاقتى زەرتتەلىپ, عىلىمي جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى شىعاتىنىن, وعان ماماندار تالداۋ جاسايتىنىن اتاپ ءوتتى.
داستان كەنجالين,
«ەگەمەن قازاقستان»
• 19 قاڭتار, 2017
انتاركتيداعا ساپاردىڭ قورىتىندىسى كوڭىل قۋانتادى
ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە انتاركتيداعا بارعان «تاۋەلسىزدىك ءپوليۋسى» عىلىمي-زەرتتەۋ ەكسپەديتسياسىنىڭ قورىتىندىسى تۋرالى ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى.
بۇعان دەيىن حابارلانعانىنداي, ەكسپەديتسيا 42 كۇنگە جالعاسقان. وندا ەكسپەديتسيا مۇشەلەرى انتاركتيدانىڭ سارىشۇناق ايازىندا عىلىمي-زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ قايتقان. ەكسپەديتسياعا كوماندا كاپيتانى ماعجان ساعىمباەۆ, سپورتشىلار يۋري يۋشين, ءىلياس عالىمبەكوۆ, عىلىمي قىزمەتكەرلەر داۋلەت ءشارىپوۆ, ارمان بايمۇحامەدوۆ پەن كوماندانىڭ جالعىز ارۋى – ءاليا ەرنازاروۆا قاتىسىپتى. ولار انتاركتيدانىڭ ۆينسون شىڭىنا شىعىپ, وڭتۇستىك پوليۋسكە شاڭعىمەن جەتكەن.
بريفينگتە عىلىمي ساپار تۋرالى «قازاق گەوگرافيا قوعامى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ تورالقا توراعاسى تولەگەن تاستانبەكوۆ باياندادى. ول ەكسپەديتسيانىڭ ءمانى مەن ماڭىزى تۋرالى كەڭىنەن ايتىپ بەردى. «جوبانىڭ بارلىق ءۇش كەزەڭى ءساتتى ءوتتى. ءبىزدىڭ قىز-جىگىتتەر ۆينسون شىڭىنا شىعىپ, شاڭعى ەكسپەديتسياسى مەن عىلىمي-زەرتتەۋلەردى جۇرگىزىپ قايتتى. ەلىمىزدىڭ تاريحىندا العاش رەت تاۋەلسىزدىك كۇنى قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك تۋى انتاركتيدانىڭ ەڭ بيىك نۇكتەسىنە كوتەرىلدى. ەكسپەديتسياعا قاتىسۋشىلار وتانداستارىمىزعا ەكى رەت سىي جاسادى. ياعني, ولار 16 جەلتوقساندا ۆينسون شىڭىنان ەلىمىزدى تاۋەلسىزدىك كۇنىمەن قۇتتىقتاپ, 31 جەلتوقساندا وڭتۇستىك پوليۋستەن جاڭا جىل قارساڭىندا قۇتتىقتاۋ سوزدەرىن جولدادى. ەكسپەديتسيا كوپتەگەن ادامداردىڭ اتسالىسۋىمەن جۇزەگە استى», – دەدى ت.تاستانبەكوۆ.
وسىعان وراي, قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ تورالقا توراعاسى شىن جۇرەكتەن «قازاق گەوگرافيا قوعامى» قامقورشىلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى كارىم ماسىموۆكە, باسقارما كەڭەسىنىڭ توراعاسى قانات بايعارينگە, قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆقا, اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆقا, «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ باسقارما توراعاسى ەربولات دوساەۆقا, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ پرەزيدەنتى شيگەو كاتسۋعا, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-ءدىڭ رەكتورى عالىمقايىر مۇتانوۆقا, س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-ءدىڭ ءبىرىنشى پرورەكتورى نۇرگۇل حامزيناعا, سونىمەن بىرگە, جۋرناليستەر, بلوگەرلەر مەن بارشا قازاقستان حالقىنا وزدەرىنە سەنىم ارتىپ, قولداۋ كورسەتكەندەرى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى. «شىن جۇرەكتەن سىزدەرگە ۇلكەن راحمەت!», – دەدى ولار.
اتلەتتەر ماعجان ساعىمباەۆ, يۋري يۋشين, ءىلياس عالىمبەكوۆ پەن دارىگەر داۋلەت ءشارىپوۆ قازاقستاندىق شاڭعى ەكسپەديتسياسىنىڭ وڭتۇستىك پوليۋسكە العاش رەت بارعان مۇشەلەرى بولىپ وتىر. ولار 11 كۇندە 217 شاقىرىمدى مۇزدىڭ ۇستىمەن ءجۇرىپ ءوتتى. ەكسپەديتسيا توبىنىڭ جەتەكشىسى ماعجان ساعىمباەۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا, ءوزى ەكسپەديتسيا كاپيتانى بولعانىنا وتە قۋانىشتى ەكەن. «بۇل مەن ءۇشىن ۇلكەن قۇرمەت, سول سەبەپتەن ءبىزدىڭ كوماندامىزدىڭ ءاربىر مۇشەسى 100 پايىزعا جۇمىس ىستەدى. ارينە, جولدا قيىن جاعدايلار دا بولدى. دەگەنمەن, ءبىز قانداي قيىندىق بولسا دا ونىڭ ءبارىن جەڭە بىلدىك. بىزگە قولداۋ كورسەتىپ, سەنىم ارتقان بارشا قازاقستاندىقتارعا العىسىمدى بىلدىرەمىن», – دەدى ول.
ەكسپەديتسيانىڭ عىلىمي بولىمىنە بيولوگيا سالاسىندا جانە انتاركتيدانىڭ توتەنشە جاعدايىندا ادام فيزيولوگياسىنا اسەر بەرەتىن دەرەكتەردى تالداعان جاس قازاقستاندىق عالىمداردىڭ زەرتتەۋلەرى ەندى. الداعى كەزدە سونىڭ ناتيجەسى بويىنشا دوڭگەلەك ۇستەل مەن شەبەرلىك-ساباقتار وتكىزىلەدى ەكەن. وسىعان بايلانىستى ەكسپەديتسيانىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى ارمان بايمۇحامەدوۆ جاقىن ارادا ساپاردىڭ قورىتىندىسى جان-جاقتى زەرتتەلىپ, عىلىمي جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى شىعاتىنىن, وعان ماماندار تالداۋ جاسايتىنىن اتاپ ءوتتى.
داستان كەنجالين,
«ەگەمەن قازاقستان»
سوڭعى جاڭالىقتار
ەگەمەندىكتى نىعايتۋداعى كەشەندى ءتاسىل
اتا زاڭ • كەشە
اتا زاڭ • كەشە
كۇزەت قىزمەتىن باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى تاعايىندالدى
تاعايىنداۋ • كەشە
ازاماتتاردىڭ 78%-دان استامى جاڭا كونستيتۋتسيانى قولدايدى
اتا زاڭ • كەشە
سوت اكىمدىككە ارنايى ءوتىنىش جاسادى
ايماقتار • كەشە
استانادا ەكى قاباتتى عيماراتتىڭ شاتىرى جانىپ جاتىر
وقيعا • كەشە
