تۋريزم ساپالى قىزمەتپەن ۇشتاسقاندا ۇتىمدى

قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن العاننان كەيىنگى جىلدارى بىرقاتار حالىقارالىق شارالاردى وتكىزىپ, ءوزىنىڭ ۇستانىمى مەن جاۋاپكەرشىلىگى بار ەل ەكەندىگىن الەمگە پاش ەتتى. قازىر كوك بايراقتى ەلىمىزدى الەمدىك قوعامداستىق مويىندايدى جانە قۇرمەتپەن قارايدى. ال ساياحاتسۇيەر قاۋىم, ياعني تۋريستەر قانشالىقتى ەلىمىز تۋرالى حاباردار ءارى كەلۋگە دايىن؟ تۋريزم ارزان دا ساپالى قىزمەتتى قاجەت ەتەتىنىن ەسكەرسەك, بۇل باعىتتا باسەكە قىزا تۇسكەندىگىن كورەمىز. ارينە, تۋريزم سالاسى وزدىگىنەن دامي بەرەتىن سالا ەمەس. وعان قوماقتى قارجى قۇيۋ جانە تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەردى ەندىرۋ كەرەكتىگى ۋاقىت تالابى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, بۇل ماسەلە مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى نەگىزىندە شەشۋدى قاجەت ەتەدى. مىسالى, وڭتۇستىك كورەيادا بىرقاتار تاۋ-شاڭعى بازالارى مەملەكەت قارجىسىنا سالىنىپ, جەكەمەنشىككە بەرىلگەن. ولاي بولسا, كورەيالىقتاردىڭ بۇل وزىق ۇلگىسى قازاقستان جاعدايىنا جاراپ جاتىر. ويتكەنى, ەلىمىزدەگى كوپتەگەن تۋريستىك وپەراتورلاردىڭ تابىسى ماردىمسىز. ولار وزدىگىنەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا قاۋقارسىز بولۋى دا سوندىقتان. جازى اپتاپ ىستىق, ال قىسى ايازدى كەلەتىن قازاقستان جاعدايىندا تۋريزمنەن تابىس تابۋ وڭاي ەمەس ەكەنى دە تۇسىنىكتى. قىسقى ازىعىن جازدا جيناپ الاتىن تۋريستىك وپەراتورلار امالسىز ءوز قىزمەتتەرىنىڭ باعاسىن وسىرۋگە ءماجبۇر. قىستا قارلى بوران جولداردى جاۋىپ, اياز بەتتى قاريتىنىن ەسكەرسەك, كەز كەلگەن ادام وسىندا كەلمەس بۇرىن تابيعاتتىڭ قولايلىلىعىن زەرتتەپ الاتىنى راس. استانانىڭ وزىندە جىلى ايالدامالاردىڭ ەندى عانا قويىلىپ جاتقاندىعىن ەسكەرسەك, سىرت جاقتاردا ول اتىمەن جوق. وندا دا ەلوردادا مۇنداي ايالدامالار تولىق قويىلىپ ۇلگەرىلمەگەندىگىن ايتا كەتكەن ورىندى. سولاي دەسەك تە, بۇل سالادا ايتارلىقتاي ىلگەرىلەۋشىلىكتەر بار. سوڭعى جىلدارى كوپتەگەن قوناق ۇيلەر مەن مەيرامحانالار سالىنىپ, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى ايتارلىقتاي ارتتى. جانە قالالىقتار مەن قوناقتارعا ارناپ دەمالاتىن ورىندار مەن جاعاجايلار سالىنىپ جاتىر. ەلىمىزدىڭ ەكى باستى قالاسىندا – استانادا ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىن, ال الماتىدا قىسقى ۋنيۆەرسيادا وتكىزۋ تۋريزم سالاسىنىڭ دامۋى­نا وزىندىك سەرپىن بەرەدى دەپ كۇتىلۋدە. قازىردىڭ وزىندە بىرقاتار حالىقارالىق تۋريستىك وپەراتورلار مەن باسىلىمدار ورتالىق ازيانى, سونىڭ ءىشىن­دە قازاقستاندى تارتىمدى باعىتتاردىڭ قاتارىنا قوسۋى وسىنداي يگى ىستەردى ەسكەر­گەندىكتەن دەپ ايتۋعا نەگىز بار. اتاپ كورسەتكەندە, امەري­كالىق The New York Times گازەتى 2017 جىلى بارۋعا بولاتىن الەمدەگى 52 ەلدىڭ ءتىزىمىن جاريا­لادى. سونىڭ ىشىندە قازاقستان 26-ورىندا كورسەتىلەدى. بۇل رەتتە, ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنىڭ «بولاشاقتىڭ ەنەرگياسى» اتاۋىنىڭ دا وزىندىك ىقپالىنىڭ بولۋى عاجاپ ەمەس, ونىڭ ۇستىنە مۇنى يۋنەسكو-نىڭ الەمدىك قۇندىلىقتار تىزىمىنە ەلىمىزدىڭ بىرقاتار نىساندارى كىرىپ وتىرعانى دا تارتىمدى ەتكەنى تۇسىنىكتى. مۇنىڭ الدىندا كانادالىق «G Adventures» تۋريستىك وپەراتورى ورتالىق ازيا ءوڭىرىن تارتىمدى ەتىپ كورسەتىپ, ءبىرىنشى ورىنعا شىعارعان-دى. قالاي بولعاندا دا, ەلىمىز تۋريزم سالاسىن دامىتۋ باعىتىندا بىرقاتار ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرىپ كەلە جاتىر. ماسەلەن, 2015 جىلدىڭ سوڭىنا تامان كەيبىر تۋريستىك كومپانيا­لاردى ليتسەنزيالاۋدى الىپ تاس­تاۋ ورىندى سانالىپ وتىر. بۇل ءوز كەزەگىندە قازاقستانداعى تۋريستىك رىنوكتى دامىتۋعا سەرپىن بەردى. «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى باسقارماسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى گۇلنار قۇربانباەۆا سالا تۋرالى بىلاي دەيدى: «تۋريزم – بۇل, ەڭ الدىمەن, ەلىمىزدىڭ ءيميدجى. بىراق ارتىق راسىمدەر, شىعىندار اتالعان سالانى دامىتۋعا كەدەرگى. بۇل پروتسەستى جەدەلدەتۋ ءۇشىن قۋاتتى باسەكەلەستىك ورتا قۇرۋ كەرەك». سۇرانىس بولعان جەردە, ارينە, باسەكەلەستىك تە جۇرەدى. بىراق تا, قىزمەت كورسەتۋ مادەنيەتىنىڭ قالىپتاسۋىنا دا مەملەكەتتىك قاداعالاۋ مەن قولداۋ جەتپەي جاتقاندىعىن ايتا كەتكەن ورىندى. اسىرەسە, جول بويى قىزمەت كورسەتۋ ورىندارىنىڭ سانيتارلىق تالاپقا ساي ەمەستىگى تالاي ايتىلىپ تا, جازىلىپ تا ءجۇر. ەلىمىز اۋماعىنىڭ كەڭدىگىن قاپەرگە الساق, جول بويىنداعى قىزمەت كورسەتۋ ورىندارىندا سۋ تاپشىلىعى مەن كوگىلدىر وتىننىڭ, نە بولماسا ەلەكتر قۋاتىنىڭ جەتپەي جاتقاندىعى ۇنەمى سەزىلىپ كەلەدى. تۋريزم سالاسىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن تولىق سالىپ الماي, جوعارى دەڭگەيلى قىزمەت كورسەتۋ دە مۇمكىن ەمەس. قورىتا ايتقاندا, ەلىمىزدىڭ تۋريزم سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, وسى سالاعا دەگەن كوزقاراستى تۇبىرىمەن وزگەرتكەن ورىندى دەر ەدىك. شەت ەلدەردە قىمباتقا تۇسەتىن قىزىلدى-جاسىلدى روۋد-شوۋلاردى قانشا كورسەتسەڭ دە, تۋريستەر ارزان باعا مەن ساپالى قىزمەت ءتۇرىن تاڭدايتىندى قاپەردەن شىعارماعان ءجون. سوندىقتان دا, تۋريستىك باعىتتاردى تارتىمدى ەتۋدىڭ تەتىكتەرىن قاراستىرىپ, ينفراقۇرىلىمدى جونگە كەلتىرگەن ورىندى. اسقار تۇراپباي ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان»