تۇركياداعى تۇنگى كلۋبتا وق اتقان تەررورشى كىم؟

جىل باسىندا تۇركيانىڭ ىستانبۇل قالاسىنداعى تۇنگى كلۋبتاردىڭ بىرىندە وق اتىپ, 69 ادامدى جاراقاتتادى جانە 39 بەيكۇنا ادامدى ءولتىردى دەگەن كۇدىكپەن ابدۋلقادىر ماشاريپوۆ ۇستالدى.  بەيرەسمي مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, كۇدىكتى وزبەكستاننىڭ تۋماسى كورىنەدى. ورىس, قىتاي, وزبەك جانە اراب تىلدەرىن مەڭ­گەر­گەن ول تۇركياعا  يران ار­­قىلى وتكەن سياقتى. ءابۋ مۇحاممەد ءال-حوراساني لاقاپ اتى­مەن تانىمال كۇدىكتى بۇ­عان دەيىن اۋعانستاندا بولىپ, دايىن­دىقتان ءوتىپتى. 15 جەل­تو­ق­سان كۇنى شەكارادان ءوت­كەن ونىڭ ازاماتتىق نەكەدەگى ايەلى­نەن ەكى بالاسى بار ەكەن. بۇل تۋ­رالى ىستانبۇل اكىمى ۆاسيپ شاحين مالىمدەدى. ۆاسيپ ءشاحيننىڭ ايتۋىنشا, كۇدىكتى قازىر ءوزىنىڭ قانقۇيلى ارەكەتىن تولىق مويىنداعان. قالانىڭ ەسەنجۇرت اۋدانى­ن­داعى ۇيلەردىڭ بىرىندە جا­سىرىنعان ونىڭ قاسىندا تاعى ءبىر يراك ازاماتى (كەي دەرەكتەردە قىرعىزستان تۋماسى) مەن ءۇش ايەل ادام بولعان. ولار سەنەگال, مىسىر جانە سومالي تۋمالارى بولىپ شىقتى. ۇشەۋى تۇركياعا «يسلام مەملەكەتى» تەررورلىق ۇيىمىنا مۇشە بولۋ ءۇشىن كەلگەن. ۇيىمداعى بۇلاردىڭ مىندەتى لاڭكەستەرگە كەرەك-جاراقتى دۇكەننەن ساتىپ الىپ, ءتيىستى جەرگە بەرىپ جىبەرۋ بولعان ەكەن. بۇلاردان بولەك, جالپى, وسى قىلمىسقا قاتىستى 50 شاقتى ادام ۇستالعانى ەرتەرەكتە حابارلانعان ەدى. قاندى قىرعىندى ءبىر­دەن «يس­لام مەملەكەتى» تەررور­لىق ۇيىمى ءوز موينىنا ال­­دى. تەررورلىق ۇيىم مۇن­داي قادامعا سيرياداعى ساياسي تۇ­راق­سىزدىق ءۇشىن بارىپ وتىر­عا­نىن مالىمدەدى. ءتارتىپ ساقشىلارىنىڭ 16 كۇن بويى ىزدەگەن كۇدىكتىلەردى ۇستاۋدا كوشەدەگى باقىلاۋ كا­مەرالارىنىڭ سەپتىگى كوپ تي­گەن كورىنەدى. ىستانبۇل قا­لالىق ءتارتىپ ساقشىلارى وكىل­دەرىنىڭ مالىمەتىنە ءسۇي­ەنسەك, تۇنگى كلۋبتا وق ات­قان­نان كەيىن قاشىپ شىققان كۇدىكتى ەسەنجۇرت اۋدانىندا الدىن-الا دايىندالعان پاتەرگە بارىپ تىعىلۋ ءۇشىن  سەگىز تاكسي اۋىستىرىپ مىنگەن. كۇدىكتىنىڭ قولىنان قا­زا تاپ­­قانداردىڭ اراسىندا يزرايل, فرانتسيا, تۋنيس, ليۆيا, ءۇندىستان, بەلگيا, يوردانيا, كانادا, يراك پەن ساۋد ارابياسىنىڭ ازاماتتارى بولعان. جالپى, تۇنگى كلۋبتا وق اتۋ كەزىندە 700 ادام بولسا, كوبى شەتەلدىكتەر كورىنەدى. قالاداعى ەڭ قىمبات دەگەن تۇنگى كلۋبتاردىڭ ءبىرى سانالاتىن «رەينا» كلۋبى نەگىزىنەن شەت­ەلدىكتەردىڭ كەلەتىن ورنى سانالادى. وقي­عا­دان ءسال ەرتەرەك, وتكەن جىل­دىڭ 10 جەل­توق­سانىندا ىستانبۇلدىڭ ۆودافون ارەناسىن­دا 44 ادام­­­نىڭ ءومىرىن قيعان تە­ر­رور­­­لىق ارە­كەتتەن كەيىن رەي­نا كلۋ­بىنىڭ اكىمشىلىگى فەيس­بۋكتەگى پاراقشاسىندا قازا تاپ­قان ازاماتتاردىڭ جا­قىن­دا­رىنا كوڭىل ايتقان جازبا قالدىرعان ەكەن. 31 جەلتوقسان كۇنى بولعان تەررورلىق ارەكەتتەن كەيىن تۇنگى كلۋبتىڭ يەسى مەحمەت كودجارسلاننىڭ ءتارتىپ ساق­شىلارى تاراپىنان جاۋاپ­قا تارتىلماعانىنا نارازى بولعان كوپشىلىك ونى دا جاۋاپ­قا تارتۋدى تالاپ ەتكەن بولاتىن. ويتكەنى, 10 جەل­توق­­سانداعى وقيعادان كەيىن قالاداعى كوپ­شى­لىك ورىندار قاۋىپسىزدىكتى كۇ­شەيتكەن. ال رەينا تۇنگى كلۋب­ىنىڭ اكىم­­شىلىگى كوپ ۋاقىت وتپەي قايتادان قالىپتى جۇمىس تارتىبىنە كوشكەن. حالىقتىڭ تالابى بويىنشا 4 قاڭتار كۇنى كلۋب قوجايىنىن جاۋاپقا تارتقان جەرگىلىكتى پوليتسيا كەيىن ونى بوساتقان كورىنەدى. ىستانبۇل پوليتسياسى قا­زىر كۇدىك­تى­ ابدۋلقادىر ماشا­ريپوۆكە قاتىستى تەرگەۋ شا­رالارىن ءجۇ­ر­گىزىپ جاتىر. باۋىرجان مۇقانوۆ, «ەگەمەن قازاقستان»