اتقارۋشى بيلىك ورگاندارىنىڭ رەسمي سايتتارىنا كوڭىل تولا ما؟

قازىرگى تاڭدا ءوزىن ءوزى قۇر­مەتتەيتىن, ءوز جۇمى­سى­نىڭ جاريا­لى دا اشىق بو­لۋىن, قوعاممەن قا­رىم-قاتىناستى جوعارى دەڭ­گەيدە ۇستاۋدى قالايتىن كەز كەلگەن مەملەكەتتىك مەكەمە, قوعامدىق ۇيىم, جەكەمەنشىك قۇرىلىمدار رەس­مي سايتتارى مەن پور­تال­­دارىن اشىپ, ونىمەن ۇدايى جۇمىس ىستەپ تۇرۋ­دى داعدىعا اينالدىرىپ كەلەدى. ارينە, قۇپتارلىق ءىس. بىراق وسى اشىلعان سايت­تار مەن پورتالدار ءوز دەڭگەيىندە مە؟ بۇل ساۋال­عا بىرجاقتى «ءيا» نە­مەسە «جوق» دەپ جاۋاپ بەرۋ قيىن. ياعني, اتالعان ءما­سەلەگە بايلانىستى جاع­داي الا-قۇلا. بۇگىنگى قوعامىمىزدا, ءاسى­رە­سە, جەرگى­لىكتى اتقارۋشى بي­لىك ورگاندارىنىڭ رەسمي سايتتارى مەن پورتالدارىنا كوڭىل تولمايدى. بۇل, ارينە, جەڭىل قارايتىن ماسەلە ەمەس. ەلىمىزدە ەلەكتروندى ۇكىمەت قالىپتاستىرۋعا بايلانىستى ءتيىستى شارۋا­لار جۇيەلى تۇردە ءارى قىزۋ قولعا الىنىپ جاتقاندا, سونداي-اق, بۇل باعىتتا ءتۇرلى ىلكىمدى جوبالار ەل يگىلىگىنە اينالىپ ۇلگەرگەن تۇستا جەرگىلىكتى اكىمدىكتەردىڭ ءوز سايتتارىن جەتىلدىرۋگە ءجۇردىم-باردىم قاراپ وتىرعانى تۇسىنىكسىز ءارى قىن­جى­لار­لىق جايت. سايتتاردىڭ قىزمەتىن تۇ­تى­نۋ ماسە­لە­سىندە اكىم­دىك­تەر­دەن گورى, ۇلتتىق كومپانيالار مەن شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىل­دەرى ءبىرشاما بەلسەندىلىك كور­سەتۋدە. اسىرەسە, سالىق سا­لاسىنداعىلار ءوز سايتتارىن ءتيىمدى قولداناتىنى اڭ­عا­رىلادى. بۇدان بولەك, جەكەل­ە­گەن ازاماتتارىمىز دا اتالعان ءىس­كە سەرگەك قاراي باس­تادى. سون­دا قالاي, جۇرتتىڭ ءبارى جان­تالاسا سايتتارىن, بلوگتا­رىن اشىپ, ونى ۇتىمدى قول­دا­نىپ جاتقاندا, جەرگىلىكتى ات­قارۋشى بيلىك ورىندارى وسى ءىس­كە قاتىستى قوزعالىسسىز وتىرا بەرە مە؟ جالپى, ەل ىشىندە اۋداندار اكىم­دىكتەرىنە قاراستى رەسمي سايتتارعا قا­تىستى سىن-ەسكەرتپەلەر از ايتىلىپ جۇرگەن جوق. بىرقاتار جەر­گى­لىك­تى اكىمدىكتەردىڭ سايت­تا­رىنداعى اق­پا­رات­تاردىڭ ەسكى ەكەنى, پورتالدار ار­قى­لى تۇر­عىندارمەن بايلانىس ورنا­تۋ ءىسى كوڭىل كونشىتپەيتىنى انىق باي­قا­لا­دى. سونىمەن قا­تار, قاجەتتى ءما­لى­مەت­تەردى سايتتان ىزدەۋدىڭ دە وزىندىك قيىن­­­دىقتارى بارشىلىق. ۇسى­نىل­عان مالىمەتتەردىڭ اراسىنان ازاماتتارعا قاجەتتى باستى كور­سەتكىشتەر مەن دەرەك­تەردى تاۋ­ىپ الۋ قيىن. ول ءۇشىن وتە ۇساق ءارىپ­تەرمەن تاڭبالانعان ءسوي­لەمدەرگە شۇ­قشيىپ, قاپ­تا­عان كەستەلەرگە كوز تالدىرىپ اۋرە بولاسىڭ. سونداي-اق, كەيبىر سايتتار اتاۋلى كۇن­دەرى باسشىلاردىڭ حالىققا قۇت­تىقتاۋ ءسوزىن جاريالايتىن جاي عانا قۇرال سەكىلدى. بۇدان بولەك, بىرقاتار ءوڭىر­­لەردىڭ سايتىندا اي­ماق­تىڭ تاريحى, قۇرمەتتى ازا­مات­تار­دىڭ, باسشىلاردىڭ ءتىزىمى بول­عانىمەن, حالىقتىڭ رۋحاني-ءما­دەني ءومى­رى, الەۋ­مەت­تىك-ەكو­نو­ميكالىق كور­سەت­كىشتەر, جەر­گىلىكتى كاسىپورىندار مەن ۇيىم­دار جونىندەگى مالىمەت ماردىمسىز. سون­دا, اۋ­دان­­داردىڭ وزگەگە ماقتانا كور­سە­تەر تابىستارى جوق پا؟ ­جالپى, ەلىمىز بويىنشا قان­شا اۋدان بولسا, سونىڭ باسىم بولىگىنىڭ رەسمي سايتتارى تومەن دەڭگەيدە دەپ ايتساق قا­تە­لەسپەيمىز. راس, ارا­لارىندا تا­­لاپ­قا ساي قىزمەت كورسەتىپ وتىر­­عاندارى بار, الايدا, ولار­دىڭ وزىندە دە كەمشىلىكتەر وتە كوپ. دالىرەگى, «مىنا وبلىستىڭ اۋ­داندارى اتالعان ماسەلەدە وزا شاۋىپ تۇر, سودان ۇلگى الۋ كە­رەك» دەپ ايتا المايمىز. سا­­لىستىرمالى تۇردە العاندا, ءوڭىر­لەر­دىڭ سالاعا بايلانىس­تى ءبىر-بىرىنەن اسىپ تۇرعانى شامالى. حالىقتىڭ ءوزى جاساپ جات­قان اي­ماق­تاعى احۋالمەن, ون­داعى ات­قارىلىپ جات­قان جۇ­مىس­تار­مەن تانىس بولىپ وتىرۋىنا, ءوزىن تولعاندىرىپ ءجۇر­گەن ساۋال­دارىنا اتقارۋشى بي­لىكتەن جاۋاپ الۋعا قۇقى بار. سول ءۇشىن مەرزىمدى باسىلىم­داردان بولەك, ينتەرنەت رە­سۋرس­­تارىن پايدالانعىسى كە­لە­تىندەر بارشىلىق. بىراق ولار­عا رەسمي پورتالدار مەن سايت­تاردىڭ تالاپقا ساي بولماۋى كەدەرگى كەلتىرۋدە. ءبىز وبلىستار مەن اۋدان­دار­دىڭ رەسمي سايتتارىن جەكە-جەكە اتاپ كورسەتىپ, ولاردى ءبىر-بىرىمەن سالىستىرىپ, ءبىرىن ماقتاپ, ەكىنشىسىن داتتاۋ­دى ءجون كورمەدىك. تەك, ات­قا­رۋ­شى بيلىك ورىندارىنىڭ رەس­مي سايتتارىنا قاتىستى از­دى-كوپتى وكپە-رەنىشىمىزدى ءسو­زى­مىز­گە ارقاۋ ەتە وتىرىپ, وبلىس, قالا, اۋدان باسشىلارىنا قوز­عاۋ سالساق دەدىك. وسى ارادا ايتا كەتەيىك, وب­لىس اكىم­دىك­تەرىنىڭ پور­تال­دارىن­دا ءبىرشاما ءىل­گە­­رى­­لەۋ­شى­لىك بار. اسىرەسە, الماتى, وڭ­­تۇس­تىك قازاقستان, قاراعاندى ءجا­نە قىزىلوردا وبلىستارى اكىم­دىكتەرىنىڭ اقپارات بەرۋدەگى جىل­دامدىعى, جان-جاقتىلىعى ءو­ز­گەلەرگە قاراعاندا ءتاۋىر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ قول­داۋىمەن ءجۇ­زەگە اسىرىلىپ جاتقان ەلەكتروندىق ۇكى­­مەتتى دامىتۋ ءىسى قىزۋ قول­عا الىنىپ وتىرعان تۇستا جەر­گى­لىكتى اتقارۋشى ورىن­دار دا ءوز­دە­رىنىڭ سايتتارى مەن پورتال, بلوگتارىنىڭ جۇمىسىن جان­داندىرۋى ءتيىس دەپ ويلاي­مىز. ويتكەنى, حالىق پەن بي­لىك­تىڭ اراسىنداعى «التىن كو­­پىرلەرگە» ءجۇردىم-باردىم قاراۋ وزىمىزگە سىن. تاعى ءبىر ايتا كەتەر جايت, الگى سايتتاردى اشىپ, ونىڭ جۇ­مىسىن ءارى قاراي الىپ با­رۋ­عا بيۋدجەتتەن قارجى ءبو­لىن­بەي تۇرمايدى, ارينە. ەگەر بيۋدجەتتىڭ قارجىسىمەن اشى­­لىپ وتىرعان سايت ءجوندى قىز­مەت كورسەتپەسە, ەسىل اقشا جەلگە ۇشقانمەن بىردەي بولادى ەمەس پە؟ وسى ارادا سايتتارعا ءبو­لىن­گەن قارجىنىڭ وتەۋىنە سۇراۋ سا­لىنباي وتىرعان ءتارىزدى. ءسوزدىڭ رەتى كەلگەندە ايتا­يىق, اۋدان اكىمدەرىنىڭ سايتتارى عانا ەمەس, وب­لىستىق رەسمي پورتالداردىڭ دا «بولمىسىنا» كوڭىل تولا قويمايدى. ون­داعى اقپاراتتاردىڭ جۇتاڭدىعىنا, ەسكى اقپاراتتاردى جاڭاسىنا اۋىستىرۋ ءىسى تىم شابان جۇرە­تى­نىنە تالايلار كۋا. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, جەرگى­لىك­تى اكىم­دىك­تەر ءۇشىن سايت­تار­دىڭ ءمان-ماڭى­زىن, ونىڭ حا­لىقپەن تىعىز بايلانىس ورنا­تۋ ءىسىن­دە وتە پايدالى قۇرال ەكە­نىن سەزدىرىپ, ۇق­تىراتىن سە­­مينار-كەڭەستەر وتكىزىپ وتىر­­عان دۇرىس. مىنە, وسىلاي­شا ولاردىڭ جۇمىسىن جان­دان­دىرۋعا بولادى. بۇدان بولەك, اكىمدىكتەردىڭ ءار­قاي­سىسى ءوزىنىڭ رەسمي سايتتارىن حالىق ارا­سىنا كەڭىنەن نا­سيحاتتاپ, ونىڭ قىز­مەتىن ءتۇ­سىندىرە ءجۇرۋدىڭ دە ماڭىزى زور. الاي­دا, وسى شارالاردى اتقارۋ ءۇشىن اتال­عان جەلىلەردە الدىمەن قاجەتتى اق­پاراتتاردىڭ مول بولۋى ءتيىس. سەبەبى, ءىشى بوس, بەرەرى جوق سايتتاردى ەشكىم دە قارامايدى. قورىتا ايتقاندا, مەم­لە­كەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جۇرگىزىپ وتىر­عان ساليقالى ساياساتىن, قو­عا­مىمىزداعى ءما­دەني-رۋ­حا­ني جاڭالىقتاردى, ەلىمىزدىڭ الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق دامۋىن, جەرگىلىكتى وندىرۋشىلەردىڭ جۇ­مىسىن جانە باسقا دا يگى­لىك­تەردى حالىققا ءتۇسىندىرىپ, جەت­كى­زۋدە جەرگىلىكتى اتقارۋشى بي­لىكتىڭ قۇزىرىنداعى رەسمي سايت­تاردىڭ الەۋەتى دۇرىس پايدالانىلماي وتىر. سوندىقتان, اتالعان ماسەلەگە وراي تالاپ كۇشەيىپ, ناقتى شارالار قولعا الىنسا, قۇبا-قۇپ بولار ەدى. جولدىباي بازار, «ەگەمەن قازاقستان»