سۇرانىسقا يە بۇيىم

جاڭا جىل قارساڭىندا گلۋبوكوە اۋدانىنىڭ اكىمى قاليحان بايعونىسوۆ بىزگە تەلەفون شالىپ, ەلىمىزدەگى قۇرىلىس عيماراتتارىنا اسا ساپالى, ءبىر ءوزى بىرنەشە كىرپىش ورنىنا جۇرەتىن مينەرال ماقتادان جاسالعان ماتەريالداردى جاسايتىن «IZOTERM”سەرىكتەستىگىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسۋعا شاقىردى. اۋدان باسشىسىنىڭ ءسوز اۋانىنان اڭعارعانىمىز, ەلىمىزدە مۇنداي اسا ساپالى وتاندىق ونىمدەردى شىعاراتىن كاسىپورىن جوققا ءتان ەكەن. ءبىزدى كاسىپورىننىڭ باس ديرەكتورى اندرەي چەرەپانوۆ پەن تەحنيكالىق ديرەكتور الەكساندر كۋشكارەۆ قارسى الدى. اۋماعى اتشاپتىرىم الىپ زاۋىتتىڭ ىشىنە ەندىك. ءبىر كەزدەرى بۇل جەردە ەرتىس مىس بالقىتۋ زاۋىتى بولعان. ون شاقتى جىل بۇرىن ول جابىلىپ قالعان سوڭ, اتالمىش كاسىپورىن باسشىلارى زاۋىت عيماراتى مەن ۇلان اۋدانىنىڭ قاسىم قايسەنوۆ كەنتى ماڭىنداعى ونداعان گەكتار جەردى ساتىپ العان. ال ول جەردە ماقتا بۇيىمدارى زاۋىتىنا اسا قاجەت گابرادياباس تاسى ءوندىرىلىپ, ۇنتاقتالعان سوڭ ماتەريال جاساۋعا قولدانىلادى ەكەن. كاسىپورىن باسشىلارى «izoterm» ماتەريالىن جاساۋ كۇردەلى ەكەنىن, وعان فينول-سمولا, دالاميد, كوكس قاجەت ەكەنى, سوندا عانا ءوز ونىمدەرىنىڭ ساپالى بولاتىنىن ايتتى. – الداعى تامىزدا زاۋىتقا 10 جىل تولادى. قازىر بىزدە 320 ادام جۇمىس ىستەيدى. شىنىن ايتۋ كەرەك, جۇمىس وڭاي ەمەس, وعان ەكىنىڭ ءبىرى شىداي بەرمەيدى. جالاقىلارى جاقسى, 70-80 مىڭ تەڭگە قاراتادى. وتاندىق ونىمگە دەگەن سۇرانىس كەرەمەت, تاپسىرىس بىرنەشە اي بۇرىن تۇسەدى, سوندىقتان ءونىمدى قايدا جىبەرەمىز دەپ باس قاتىرمايمىز. فينول-سمولانى رەسەيدىڭ نيجني تاگيل قالاسىنداعى «ۋرالحيم­پلاست» كومپانياسىنان, ال كوكستى كورشى التاي ولكەسىندەگى زارينسك قالا­سىن­داعى «پوليوس» فيرماسىنان, ورايتىن پلەنكالاردى نوۆو­سىبىر قالاسىنداعى «استرو» كاسىپور­نى­نان جانە وسكەمەندەگى كاسىپورىن­نان الامىز, – دەدى زاۋىتتىڭ باس ديرەكتورى ا.چەرەپانوۆ. – تەك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ەمەس, ءبىزدىڭ مينەرال-ماقتا بۇيىم­دارى كاسىپورىندار مەن باسقا دا قۇرىلىس­قا تاپتىرمايتىن ماتەريال. باعاسى دا قىمبات ەمەس, ماسەلەن, ءبىر شارشى مەتر ماتەريال 500 تەڭگە تۇرادى. كولدەنەڭى 5 سانتيمەتر بولاتىن ماقتا ەكى كىرپىشتى اۋىس­تىرا الادى. كاسىپورىن كولدە­نەڭى 5-20 سانتيمەتر بولاتىن ماتەريال­داردى شىعا­رىپ جاتىر. 20 سانتيمەتردى ءتورت­كە كوبەيت­­سەڭىز, ءبىر ءوزى 8 كىرپىشتى ا­لماس­­تىرا الادى دەگەن ءسوز. بۇل ءونىم­دەر عيماراتتىڭ ءىشى مەن سىرتىنا دا پايدالانىلادى. ەكولوگيالىق تازا, جىلى ءارى ساپالى ونىمدەر شىعارۋ كولەمىن الداعى ۋاقىتتا ۇلعايتساق دەگەن وي بار, – دەيدى تەحنيكالىق ديرەكتور الەكساندر كۋشكارەۆ. اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار پۋلتپەن باسقارىلادى. ءدال ورتادا الىپ پەش تۇر. ءبىر جارىم مىڭ گرادۋس ىستىقتا بالقيتىن گابراديا­باس تاسى ۇنتاقتالعان سوڭ وعان كوكس ارا­لاس­تى­رىلىپ, فينول-سمولا قوسىلا­دى ەكەن. ال دايىن ونىمدەر ارنايى قويمادا ساقتالىپ, سوسىن قازاق­ستان­نىڭ بارلىق وڭىرلەرىنە تەمىر جول ارقىلى جونەلتىلەدى. ايىنا 20-25 مىڭ توننا بۇيىم شىعاراتىن كاسىپ­ورىن الداعى ۋاقىتتا ءوز قۋاتىن ارتتىرۋدى كوزدەپ وتىر. سەبەبى بەلگىلى, ساپالى بۇيىمدارعا دەگەن سۇرانىس كۇن سايىن ارتىپ كەلەدى.  وڭداسىن ەلۋباي, جۋرناليست  شىعىس قازاقستان وبلىسى, گلۋبوكوە اۋدانى