وڭىرلەردەگى جۇرتشىلىقپەن كەزدەسۋلەر

الماتىدا جۇمىس بابىنداعى ساپارمەن جۇرگەن سەنات دەپۋتاتى تولەۋبەك مۇقاشەۆ قالانىڭ قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرىمەن كەزدەستى. شارا بارىسىندا كەڭەستىڭ پارلامەنت سەناتىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل تەتىكتەرى, سونداي-اق الماتىلىقتاردى الاڭداتاتىن نەگىزگى ماسەلەلەر تالقىلاندى. ەلىمىزدەگى ازاماتتاردى ۋاقىتشا تىركەۋ تۋرالى جاڭا زاڭ ەرەجەلەرىنە قاتىستى جاعدايلارعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار قابىلدانعان زاڭ ەرەجەلەرىنىڭ بۇگىنگى احۋالعا بەيىمدەلۋى جونىندە وڭتايلى شەشىم ىزدەستىرۋ ءۇشىن ەگجەي-تەگجەيلى تالداۋ جاساۋعا ارنالعان بىرلەسكەن جۇمىس قاجەت ەكەنى تۋرالى شەشىم قابىلدادى.  بۇل ماقساتقا الماتى قالاسىنىڭ قوعامدىق كەڭەس قۇرامىندا جۇمىس توبى قۇرىلاتىن بولدى. ت.مۇقاشەۆ قازاقستان كاسىپكەرلەر فورۋمى كەڭەسىنىڭ جانە الماتى كاسىپكەرلەر اسسوتسياتسياسىنىڭ مۇشەلەرىمەن دە كەزدەستى. كاسىپكەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلدەرى مونوپوليستەر جۇمىسىن رەتكە كەلتىرۋ, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ, ەكولوگيا, سونداي-اق مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ سالالارىنداعى جۇمىستاردىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا قاتىستى ساۋالدار قويدى. كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار كۇندىزگى ۋاقىتتا اۆتوموبيلدەردىڭ جاقىنعا تۇسەتىن جارىعىن قالالاردا جاعىپ ءجۇرۋ تۋرالى تالاپتىڭ قاجەتتىگىنە كۇمان كەلتىردى. كاسىپكەرلەردىڭ پىكىرىنشە, بۇل ەرەجەنىڭ الماتى قالاسىنا قاتىستى ەكولوگيالىق زارداپتارىنا تولىقتاي ساراپتاما جۇرگىزىلۋى ءتيىس.  ايناش ەسالي, «ەگەمەن قازاقستان» الماتى *** اقتوبە وبلىسىندا جۇمىس بابىنداعى ساپارمەن جۇرگەن پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى ەلەۋسىن ساعىندىقوۆ جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن كەزدەستى جانە ايماقتاعى بىرقاتار كاسىپورىنداردى ارالادى.  سەناتور مەملەكەتتىك باعدارلاما­لار­دى, ونىڭ ىشىندە اۋىل شارۋاشىلى­عىن دامىتۋعا ارنالعان جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسىمەن تانىستى. 2016 جىلى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى بويىنشا 72 وندىرىستىك كووپەراتيۆ قۇرىلدى, جۇمىسپەن قامتۋدىڭ كەشەندى جوسپارى بويىنشا 29 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلدى. يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا 6 ميلليارد تەڭگەنىڭ 3 جوباسى ىسكە قوسىلدى, ونىڭ ىشىندە «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا جىلدام سالىناتىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ العاشقى جوباسىن ىسكە اسىراتىن  ءۇي قۇرىلىسى كومبيناتى پايدالانۋعا بەرىلدى. ساتىبالدى ءساۋىرباي, «ەگەمەن قازاقستان» اقتوبە وبلىسى *** پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى زاعيپا باليەۆا الماتى وبلىسى ەڭبەكشىقازاق اۋدانى تۇرعىندارىمەن كەزدەستى. كەزدەسۋگە وبلىستىق, اۋداندىق ءماسليحاتتاردىڭ دەپۋتاتتارى, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن مەكەمەلەر باسشىلارى جانە وكرۋگ اكىمدەرى قاتىستى.  ز.باليەۆانىڭ ايتۋىنشا, ءار وتباسىنىڭ كەمىندە ءبىر مۇشەسى كاسىپپەن اينالىسۋى ءتيىس. ول ءۇشىن جىل باسىنان بەرى مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ ەكى ەسەگە كۇشەيگەن. ياعني, كاسىپكەرلىكتى اشۋداعى شەكتەۋلەر الىندى,  مۇمكىندىكتەر مولايدى. «قازىر كەز كەلگەن جۇمىس ىستەيمىن دەۋشىگە جول اشىق. كەشەگە دەيىن ارنايى جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرەتىن مەملەكەتتىك باعدارلامالار تەك اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ماقساتىنا جۇمىلدىرىلعان بولسا, بۇگىندە 20 ميلليون تەڭگەگە دەيىن نەسيە الىپ, وزگە دە بيزنەستى باستاۋعا بولادى», – دەدى دەپۋتات. زاعيپا ياحياقىزى مەملەكەتتىك «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنىڭ جاي-جاپسارىن دا ءتۇسىندىردى. «بۇگىندە قول-اياعى بالعاداي ەر-ازاماتتار ءۇي كەزەگىندە تۇر. ودان قالسا, ءتۇرلى سىلتاۋلار ايتىپ, شاعىمدانادى. ءدال وسىنداي ەر-ازاماتتارعا ايتايىن, كەدەيلىك – اسقىنعان اۋرۋ. ونىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ەڭبەكپەن شۇعىلدانۋ قاجەت», – دەدى ز.باليەۆا. جيىن بارىسىندا قاتىسۋشىلار ۇسىنىس-پىكىرلەرىن جەتكىزىپ, ويلارىندا جۇرگەن ساۋالدارىنا جاۋاپ الدى. نۇربول الدىباەۆ, «ەگەمەن قازاقستان» الماتى وبلىسى *** سەنات دەپۋتاتتارى مۇرات باقتيار ۇلى مەن بەكمىرزا ەلامانوۆ ايماقتارعا ساپارلار اياسىندا قىزىلوردا وبلىسىنداعى شيەلى اۋدانىندا بولدى. سەناتورلار شيەلى اۋدانىنداعى «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا ءۇي سالۋعا بولىنگەن 2,8 ميلليارد تەڭگەنىڭ يگەرىلۋى جانە ايماقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بارىسىمەن تانىستى. جەرگىلىكتى حالىقپەن كەزدەسۋلەر بارىسىندا اۋدان ورتالىعىنداعى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ كەلەشەگى ءسوز بولدى. دەپۋتاتتار اقمايا اۋىلىنداعى كۇرىششىلەرمەن, ارال اۋدانىنداعى   شاباق وسىرەتىن «قوسجار» پيتومنيگىندەگى جۇمىسشىلارمەن جۇزدەسىپ, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. قازىرگى كەزدە بالىق زاۋىتىندا جەكە ارىپتەستىك نەگىزىندەگى ەكونوميكالىق قاتىناستار نىعايىپ كەلەدى. بالىقشىلار قاۋىمى قازىرگى كەزدە 4 مىڭ توننا بالىق ونىمدەرىن شەتەلگە ەكسپورتقا شىعارىپ وتىر. سەناتورلار ساپارى قازالى جانە قارماقشى اۋداندارىندا جالعاستى. ولار بىرقاتار الەۋمەتتىك نىسانداردى ارالاپ, مەكتەپتەر مەن اۋرۋحانالار جانە باسقا دا ۇيىمداردا بولدى, ەڭبەك ۇجىمدارىمەن كەزدەستى. ەرجان بايتىلەس, «ەگەمەن قازاقستان» قىزىلوردا وبلىسى *** ماڭعىستاۋ وبلىسىندا جۇمىس ساپارىمەن جۇرگەن سەنات دەپۋتاتتارى ميحايل بورتنيك پەن باقتىباي شەلپەكوۆ مۇنايلى اۋدانىندا بولدى. اۋداندىق ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا سەناتورلار پارلامەنتتىڭ زاڭ شىعارۋ قىزمەتى مەن سەناتتاعى «ءوڭىر» توبىنىڭ جۇمىسى تۋرالى اڭگىمەلەدى, سونداي-اق ايماقتىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلادى. م.بورتنيك پەن ب.شەلپەكوۆ اۋداندىق حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا دا بولدى. دەپۋتاتتار كەزەكتىڭ جوقتىعىن جانە تۇراتىن جەرى بويىنشا ۋاقىتشا مىندەتتى تىركەلۋ ەرەجەلەرىنىڭ كۇشىنە ەنۋىنە بايلانىستى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ساپالى جۇمىسىن اتاپ ءوتتى. پارلامەنتشىلەر ماڭعىستاۋ وبلىسىن­داعى قۇرعاقتاعى نەگىزگى قاقپا بولىپ تابىلاتىن ماڭعىستاۋ تەمىر جول ۆوكزالىندا دا بولدى. جولاۋشىلار تاسىمالىنىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى 2016 جىلى ۆوكزال ماڭى اۋماعىن جاڭعىرتۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 71 ميلليون تەڭگە بولىنگەن ەكەن. م.بورتنيك پەن ب.شەلپەكوۆ, سونداي-اق جاڭاوزەن قالاسىندا دا بولدى. گۇلايىم شىنتەمىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان» ماڭعىستاۋ وبلىسى *** پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى ەرتارعىن استاەۆ جامبىل وبلىسىنداعى اگرارلىق سەكتوردىڭ دامۋ بارىسىمەن تانىستى. ايماققا ساپار بارىسىندا سەناتور بىرقاتار كاسىپورىندار مەن شارۋا قوجالىقتارىندا بولىپ, جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن كەزدەستى. جامبىل اۋدانىنداعى شايقورىق اۋىلىندا ە. استاەۆ اۋىل شارۋاشىلىعىن وركەندەتۋدىڭ قازىرگى زامانعى تاسىلدەرىن قولدانا وتىرىپ, جەمىس-جيدەك وسىرەتىن «شىعىس باعى» جشس جۇمىسىمەن تانىس­تى. 50 گەكتار جەرگە الما باعىن ءوسىرۋ قولعا الىنىپ, ايماقتا العاش رەت تامشىلاتىپ سۋارۋ جۇيەسى ەنگىزىلدى. ە.استاەۆتىڭ ايتۋىنشا, المانىڭ كوپتەگەن تۇرلەرىن وسىرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ايماقتىڭ تابيعي جاعدايى باقشا شارۋاشىلىعىنا جاڭا تەحنولوگيالاردى كەڭىنەن قولدانۋعا ىقپال ەتەدى. دەپۋتات جەرگىلىكتى جەمىس-جيدەكتەردى بۇدان بىلاي ەكسپورتقا شىعارۋ قولعا الىناتىنىنا سەنىم ارتاتىنىن جەتكىزدى. سەناتور اسىل تۇقىمدى جىلقى مەن ءمۇيىزدى ءىرى قارا وسىرىلەتىن «بiرلiك» شارۋا قوجالىعىندا دا بولدى. ساپاردى قورىتىندىلاي كەلىپ, دەپۋتات مەملەكەتتىك ورگاندار باسشى­لارى­نىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋشىلەردىڭ مۇقتاجدىقتارىنا نازار اۋدارۋى جانە قولداۋ ءبىلدىرۋى قاجەتتىگى تۋرالى ويلارىن ورتاعا سالدى. ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان» جامبىل وبلىسى *** قوستاناي وبلىسىندا جۇمىس بابىنداعى ساپارمەن جۇرگەن سەناتورلار سەرىك بەكتۇرعانوۆ پەن جەڭىس نۇرعاليەۆ اۋليەكول اۋدانىندا بولدى. اۋدان ورتالىعىنداعى كەزدەسۋدە اگرارلىق سەكتور مەن كاسىپكەرلىكتى قولداۋ, اۋىلداعى وقۋ ساپاسىن ارتتىرۋ مەن ماماندار دايارلاۋ ماسەلەلەرىنە دەپۋتاتتار باسا نازار اۋداردى.  اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ اكىمدەرىمەن, اۋداندىق مەملەكەتتىك بولىمدەردىڭ جانە سەرىكتەستىكتەردىڭ باسشىلارىمەن جۇزدەسۋلەردە اۋداننىڭ كوپتەگەن مەملەكەتتىك باعدارلامالارعا قاتىسىپ جاتقانى ءارى ايماق ەكونوميكاسىن دامىتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ جاتقانى ايتىلدى. قازىرگى كەزدە اۋدان اۋماعىندا 300-گە جۋىق اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارى جۇمىس ىستەيدى. ج.نۇرعاليەۆ بىرقاتار جوبالاردىڭ تابىستى ىسكە اسىپ جاتقانى تۋرالى ايتا كەلىپ, قوستاناي وبلىسىنىڭ ەكونوميكا­لىق كورسەتكىشتەرىن جوعارى باعالادى. «كاسىپكەرلىكتى قولداۋ كارتاسىنا 358 ميلليارد تەڭگەنىڭ 20 جوباسى  ەندى جانە 5400 جۇمىس ورىندارى اشىلدى. وتكەن جىلى قوستاناي وبلىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋى 3,2 پايىزدى كورسەتتى», – دەدى سەناتور. كەزدەسۋدە جاڭا جىلداعى ميكرو­نەسيەلەۋ باعدارلاماسىنىڭ شارتتارى تۋرالى دا اڭگىمە بولدى. «اۋىل شارۋا­شىلىعىن قولداۋ قورى اۋىل ەڭبەك­كەرلەرىن قولداۋدى جالعاستىرا بەرەدى. تەك سانداردا عانا وزگەرىستەر بار. ءبىرىن­شىدەن, باعدارلامادا بەرىلەتىن نەسيە 6 پايىزدان اسپاۋى ءتيىس ەكەنى تۋرالى قاتاڭ جازىلعان. ەكىنشىدەن, بەرىلەتىن نەسيەلەر 8 مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىن بولۋى ءتيىس, بيىل ونىڭ ءبىر قولعا تيەتىنى 18 ميلليون تەڭگەنى قۇرايدى», دەدى س.بەكتۇرعانوۆ. كەزدەسۋدەن كەيىن دەپۋتاتتار تەحنيكا ماماندارىن دايارلايتىن اۋليەكول اۋىل شارۋاشىلىعى كوللەدجىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, «ەگەمەن قازاقستان» قوستاناي وبلىسى *** «نۇر وتان» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ مۇشەلەرى, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى نۇرلان دۋلاتبەكوۆ, گۇلنار بيجانوۆا, سنەجاننا يماشەۆا جانە سەرىك قۇسايىنوۆ قاراعاندى قالاسىنىڭ دوستىق ۇيىندە وتكەن وبلىستىق جانە قالالىق قوعامدىق كەڭەستەردىڭ وتىرىسىنا قاتىستى. ءماجىلىس دەپۋتاتتارى زاڭنامالاردى, نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى جەتىلدىرۋ جونىندە ناقتى ۇسىنىستار جيناقتاۋ ماقساتىندا ايماقتىڭ جۇرت­شىلىعىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىلىپ جات­قانىن اتاپ ءوتتى. ءىس-شارانىڭ اياسىندا قوعامدىق كەڭەستەردىڭ مەملەكەت پەن قوعامنىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسىنىڭ جاڭا پىشىندەرىن قالىپتاستىرۋداعى ماڭىزدى ءرولى ايقىندالدى. كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ ايتۋىنشا, ولارعا ايماق تۇرعىندارىنىڭ اتىنان  تۇسكەن وتىنىشتەرى كوبىنەسە دەنساۋلىق ساق­تاۋ­عا, ءبىلىم بەرۋگە, كوممۋنالدىق شارۋا­شى­­­لىق­قا, جەر ماسەلەلەرىنە, ەڭبەك داۋ­لارى­نا جانە ەكولوگياعا قاتىستى بولىپ كەلەدى. وتىرىس بارىسىندا شاحتينسك قالاسى قوعامدىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى مارات دۇيسەكەەۆتىڭ قۇلاعان ۇيدەن جاپا شەككەندەرگە قولداۋ كورسەتۋ تۋرالى اقپاراتى تىڭدالدى. وسى تراگەديادان جاپا شەككەندەرگە كومەك كورسەتۋ ءۇشىن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى ءبىر كۇندىك جالاقىلارىن اۋدارعان بولاتىن.  قايرات ءابىلدينوۆ, «ەگەمەن قازاقستان» قاراعاندى وبلىسى *** پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى پەتروپاۆل اۋىر ماشينا جاساۋ زاۋىتىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەستى. كەزدەسۋدە ماجىلىسمەندەر ماۋلەن اشىمباەۆ, قۋانىش سۇلتانوۆ, سەرگەي زۆولسكي, پەتر شاراپاەۆ جانە مۇرات تەمىرجانوۆ ەڭبەكشىلەرمەن بىرقاتار ماسەلەلەردى تالقىلادى جانە زاڭ شىعارۋ قىزمەتى تۋرالى اڭگىمەلەدى.  بۇگىنگى تاڭدا كاسىپورىن قازاقستان نارىعىندا سۇرانىسقا يەنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. بۇل – 50 جىل بويى مۇناي ءوندىرۋشى كومپانيالار ءۇشىن, تەحنيكانى جانە مۇناي-حيميا مەن مۇناي وڭدەۋ كاسىپورىندارى ءۇشىن جابدىقتار شىعاراتىن ەلىمىزدەگى جالعىز زاۋىت. زاۋىت قىتاي, رەسەي, جاپونيا, گەرمانيا, نورۆەگيا, انگليا, اقش, كانادا, يتاليا, بەلارۋس ءىرى كومپانيالارىمەن ىنتىماقتاسادى. وسىندا 1000-عا جۋىق ادام ەڭبەك ەتۋدە, ورتاشا جالاقى 95 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. ءوندىرىس سالاسىنىڭ جۇمىس­شىلارىمەن كەزدەسۋ كەزىندە ماجىلىسمەندەر ونەركاسىپتىك ءوندىرىستىڭ ەلەۋلى ءوسۋىن جانە سولتۇستىك قازاقستاندا بىرقاتار مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋدا تابىستىلىعىن اتاپ ءوتتى. قىزمەتكەرلەرمەن اڭگىمە بارىسىندا دەپۋتاتتار كاسىپورىن قىزمەتىنە جوعارى باعا بەردى جانە زاۋىت قىزمەتكەرلەرىنىڭ وتاندىق مۇناي سالاسىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. دەپۋتاتتار وبلىس اكتيۆىنىڭ جينالىسىنا قاتىستى, «نۇر وتان» پارتيا­سى ايماقتىق فيليالىنىڭ قوعامدىق قابىلداۋ بولمەسىندە ازاماتتاردى جەكە قابىلدادى جانە اگرارلىق كومپانيالار: «دامۋ» قورىنىڭ جانە كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەستى.  ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان» سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى *** پارلامەنت سەناتى اگرارلىق ماسەلەلەر, تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى سەرگەي پلوتنيكوۆتىڭ شىعىس قازاقستان وبلىسىنا جۇمىس بابىنداعى ساپارى بارىسىندا «جايىلىمدار تۋرالى» زاڭ جوباسىن قاراۋ كەزىندەگى وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلاندى.  وسكەمەندە جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرىمەن, شارۋاشىلىق سۋبەك­تىلەرىنىڭ باسشىلارىمەن, اۋىلدىق وكرۋگتەر اكىمدەرىمەن كەزدەسۋ بولدى. دەپۋتات تالقىلانىپ وتىرعان تاقى­رىپ­تىڭ ماڭىزدىلىعىن, اۋىل شارۋا­شى­لىعى ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىسىن ۇلعايتۋ جانە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ ءۇشىن جايىلىمداردى ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى. زاڭ جوباسى ماجىلىستە ماقۇلدانىپ, سەناتقا كەلگەنى جانە ونىڭ ءبىرىنشى وقىلىمدا تۇجىرىمدامالىق تۇرعىدا قارالعانى تۋرالى ايتىلدى. سەناتور اۋىل ەڭبەككەرلەرىنىڭ بىرقاتار ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرىپ, تۇسىندىرمەلەرى مەن ۇسىنىستارىن تىڭدادى. س. پلوتنيكوۆتىڭ ايتۋىن­شا, مۇنداي پىكىرلەسۋ ادامدارعا اقىلداسۋدىڭ, ولاردىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرۋدىڭ تاماشا مۇمكىندىگىن تۋعىزادى. دەپۋتات شىعىس قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىندا دا كەزدەسۋ وتكىزدى. ونىڭ باسشىسى الەكساندر توماشەنكو ۇجىم­نىڭ وتكەن جىلعى قىزمەتىنە توقتالىپ, الداعى جۇمىس جوسپارلارىمەن تانىستىردى. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان» شىعىس قازاقستان وبلىسى