سەرگەي تسىبەنكو: الماتى جارىستى جوعارى دەڭگەيدە وتكىزە الادى

– الماتىداعى قىسقى ۋنيۆەر­سيادا 8 سپورتتىق نىساندا وتكى­زىلەدى, ونىڭ 6-ۋى الماتىدا, قال­عان 2-ەۋى الماتى وبلىسىندا ور­نالاسقان, – دەدى سەرگەي تسى­بەنكو. – ويىندار ءۇشىن ارنايى ەكى جاڭا نىسان سالىنىپ, پايدا­لانۋعا بەرىلدى. ولاردىڭ ءبىرىن­شىسى – «الماتى ارەنا» 12 مىڭ, ال «حالىق ارەنا» 3 مىڭ كورەرمەندى قاۋىزىنا سىيدىرا الادى. بۇلاردىڭ ەكەۋىندە دە مۇز ايدىنى بار. نىساندار قاجەتتى زاماناۋي الەمدىك ستاندارتتارعا تۇگەل سايكەس كەلەدى. اينالىپ كەلگەندە, ولار تمد اۋماعىنداعى ەڭ ۇزدىك سپورت عيماراتتارىنىڭ ءبىرى سانالادى. الماتى وليمپيا ويىندارىن وتكىزۋگە دە ءوتىنىم جولداعاندىقتان, بارلىق سپورت نىساندارى مەن اتلەتتەر اۋىلى سوڭعى تەحنولوگيالاردىڭ ۇلگىسى بويىنشا سالىندى. وسى نىسانداردا ەڭ جوعارى دەڭگەيدەگى حالىقارالىق سايىستاردى, سونىڭ ىشىندە وليمپيا ويىندارىن دا وتكىزۋگە بولادى. بۇل وزىق ۇلگىدە جەتىلدىرىلگەن, ەڭ زاماناۋي نىساندار بولىپ تابىلادى. ءبىزدىڭ سپورت الاڭدارىمىز امبەباپ سيپاتتا, ولاردا سپورت ءىس-شارالارىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, كوممەرتسيالىق, ويىن-ساۋىق تۇرىندەگى ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە بولادى. بىزدە وسىعان دەيىن سالىنىپ قويىلعان نىساندار, اتاپ ايتقاندا, شاڭعى ترامپليندەر كەشەنى, «مەدەۋ» جوعارى تاۋلى مۇز ايدىنى, بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت سارايى تۋرالى ايتار بولساق, ولاردا بىرقاتار قايتا قۇرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, كەز كەلگەن جارىستاردى وتكىزۋگە جاعداي جاسايتىن ەڭ سوڭعى جابدىقتار ساتىپ الىندى. الماتىداعى ۋنيۆەرسيادا تۋرالى حابار الەمنىڭ 100-دەن اسا ەلىندە تاراتىلادى, ونى تاماشالايتىن كورەرمەن سانى شامامەن 1 ميللياردتى قۇرايدى. سوندىقتان ءبىزدىڭ بۇكىل نىساندارىمىز حالىقارالىق ستاندارتتار مەن نورمالارعا سايكەستەندىرىلىپ, بارلىق سەرتيفيكاتتار, سونىڭ ىشىندە تەلەۆيزيا ماماندارىنان جانە سپورت سالاسىنداعى قۇزىرەتتى تۇلعالاردان سەرتيفيكاتتار ­الىندى. – وسى سپورت نىساندارىنا­ تەكسەرۋ قالاي جۇرگىزىلەدى جانە حالىقارالىق ستاندارت­تار­عا­ ءساي­كەستىگى تۋرالى سەرتي­في­­كاتتار قانشا مەرزىمگە بەرىلەدى؟ – قىسقى ۋنيۆەرسيادا حالىق­ارالىق ستۋدەنتتىك سپورت فەدە­راتسياسىنىڭ (FISU) قامقورلىعى اياسىندا وتكىزىلەدى. دەگەنمەن, ول سونداي-اق قىسقى سپورت تۇرلەرى حالىقارالىق فەدەراتسيالارىنىڭ دا باقىلاۋىندا بولادى. ءاربىر فەدەراتسيا جارىستار وتكىزىلەتىن ۋاقىتتا ءوزىنىڭ تەحنيكالىق دەلەگاتىن جىبەرەدى. ءبىز بارلىق ستاندارتتار مەن تالاپتاردى ولارمەن كۇندەلىكتى تۇردە ماقۇلداستىرىپ وتىرامىز. ويتكەنى, نىساندار حالىقارالىق فەدەراتسيانىڭ سەرتيفيكاتتارى مەن راسىمدەرىنە سايكەس كەلمەيتىن بولسا, بىردە-ءبىر جارىس سورەدەن شىقپايدى. ادەتتە كەز كەلگەن سەرتيفيكات بەلگىلى ءبىر مەرزىمگە بەرىلەدى. ءاربىر حالىقارالىق فەدەراتسيادا ونىڭ مەرزىمى ءارتۇرلى بولادى. مىسالى, تاۋ-شاڭعى سپورتىندا سەرتيفيكات بىرنەشە جىلعا بەرىلەدى. ال حوككەي, كونكي, شورت-ترەك سەكىلدى سپورت تۇرلەرى تۋرالى ايتار بولساق, ولار جىل سايىن گەودەزيا جونىندە سەرتيفيكات الۋلارى ءتيىس. سەبەبى, ولاردا جىل سايىن مۇز الاڭى, جولدار مەن مۇز بەتىنىڭ ەنى دۇرىس بەلگىلەنگەنىن راستاپ تۇرۋ كەرەك بولادى. حالىقارالىق جارىستاردى وتكىزۋگە رۇقساتى, ليتسەنزياسى بار سەرتيفيكاتتالعان ماماندار كۇللى بەلگىلەۋ جۇمىستارىن ءجۇر­گىزەدى. شاڭعى سپورتىندا دا وسى­عان ۇقساس سەرتيفيكات بەرى­لەدى. بۇل ءۇشىن جولداردى, ىلديى مەن ءورىن ولشەپ بەرەتىن مامان شاقى­رىلادى. بۇكىل جۇمىس قاتاڭ رەت­تەل­­گەن, ويتكەنى, سپورتشىلار, كورەر­­مەندەر مەن تورەشىلەردىڭ قاۋىپ­­سىزدىگى وسىعان تاۋەلدى. ءبىزدىڭ نىسان­­دارىمىزدىڭ بارلىعى تو­لى­­­عى­مەن بۇكىل تەكسەرۋلەردەن ءوتىپ, قا­­جەتتى سەرتيفيكاتتاردى العان. – ۋنيۆەرسيادا اياقتالعان سوڭ ءبىز وزىمىزدە ۇلكەن جارىستاردى وتكىزە الامىز با؟ – البەتتە. الماتىداعى قىس­قى ۋنيۆەرسيادانىڭ باستى ءمىن­دەتتەرىنىڭ ءبىرى دە وسىندا. بى­لايشا ايتقاندا, وسىنداي اۋقىم­داعى جاھاندىق جانە يميدجدىك ءىس-شاراعا دايىندالۋ اياسىندا ءبىز ءوزىمىزدىڭ سپورتتىق بازامىزدى رەتكە كەلتىرىپ, جاڭا نىسانداردى سالۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق, ءبىز ۇرپاعىمىزعا قالدىرار سپورتتىق ميراسىمىز تۋرالى دا ۇمىتپاۋىمىز قاجەت. مىسالى, «حالىق ارەنا» جانە «الماتى ارەنا» سەكىلدى ەكى مۇز الاڭىن الايىق. ءبىز جاڭا جىلعا دەيىن قالىڭ جۇرتشىلىقتىڭ وندا تەگىن سىرعاناۋىنا مۇمكىندىك بەردىك. ونىڭ ناتيجەسى وراسان زور بولدى, جۇرت كوپتەپ كەلدى. مۇنىڭ ءوزى ءبىزدىڭ ادامداردى تارتا العا­نىمىزدى كورسەتتى. بۇعان وسى ەكى الاڭنىڭ قالا شەتىندەگى اۋدانداردا ورنالاسۋىنىڭ دا اسەرى مول بولدى. بۇل اۋدانداردىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن «مەدەۋگە» نەمەسە قالانىڭ ورتالىعىنا بارىپ تۇرۋعا ءاردايىم مۇمكىندىك بولا بەرمەيدى. ال وسى مۇز الاڭ­دارىنىڭ سالىنۋى سول ماسەلەنى شەشىپ بەردى. ءبىز سپورت نىساندارىن قالا ورتالىعىندا عانا ەمەس, سونداي-اق, قالا شەتىندەگى اۋدان­داردا دا سالۋىمىز قاجەت. قاي­تالاپ ايتىپ وتەيىن, ۋنيۆەر­سيادا ارقاسىندا ءبىز كەز كەلگەن دەڭ­گەيدەگى جارىستاردى, ءتىپتى وليم­پيا ويىندارىنا دەيىن وتكى­زۋ­گە مۇمكىندىگىمىز بار ەكەنىن تانىتىپ وتىرمىز. اڭگىمەلەسكەن سەرىك ءپىرنازار, «ەگەمەن قازاقستان» استانا