سەكسەننىڭ بەسىندە شالقىعان شابىت

ورال قالاسىنداعى ءتىلشى قوسى­نىنا ءبىر اقساقال حابارلاسىپ, مەنشىكتى تىلشىگە قالاي بارىپ, جولىعۋعا بولاتىنىن سۇرادى. قاجەت دەسەڭىز, ءبىز ءوزىمىز بارايىق, مەكەن-جايىڭىزدى ايتىڭىز دەدىم مەن ول كىسىگە. كەلىستى. كوپ كەشىك­پەي «ەگەمەندى» ىزدەگەن ەل اعاسى ءۇيى­نىڭ ەسىگىن قاقتىق. تانىس­تىق. اتى-ءجونى زايدوللا قابەسوۆ ەكەن. جا­سى سەكسەننىڭ بەسەۋ­ىنە كەلىپتى. ۇزاق جىلدار بويى ءدارى­گەر بولىپ قىزمەت جاساپتى. ءبىز­گە ايتاي­ىن دەگەنى جەكە باستىڭ قامى, ءتىرشى­لىك­تىڭ تۇيتكىلى ەمەس, ەلباسى­نىڭ سارا­ب­دال ساياساتىنىڭ ارقا­سىن­دا ەلىمى­زدە ىسكە اسىپ جاتقان جارقىن جوبالارعا ريزاشىلىق سەزىمىن ءبىلدىرۋ بولىپ شىقتى. – ءبىز كەڭەستىك كەزەڭنىڭ پەرزەنت­ىمىز عوي, قاراعىم. ول كەزدە ءبىز ءوز انا تىلىمىزدە سويلەي المادىق. اسىرەسە, قالادا دارىگەرلىك ماماندىق بو­يىنشا ىستەي ءجۇرىپ, قازاقشا سويلەۋ ەش مۇمكىن ەمەس ەدى. سويلەر ەدىڭ-اۋ, مۇنداي ورتا جوق. ءبارى ورىسشا سايرايدى. ورتا كەز كەلگەن ادامدى ەرىكسىز ءوز قالىبىنا سالماي قويمايدى. ءبىزدىڭ دە سول ورتاعا كوندىگۋىمىزگە تۋرا كەلدى. ال تاۋەل­سىزدىك تاڭى اتقاندا جاسىم زەينەتكە جا­قىنداپ قالعان ەدى. شىن­دىعىنا كەلگەندە, ءبىزدىڭ ءتىلى­مىز – الەمدەگى ەڭ شۇرايلى دا شىراي­لى, قۇنارلى باي تىلدەردىڭ ءبىرى. مەن و باستان ءوز ءتىلىمىزدىڭ وسىن­­­داي باي مۇمكىن­دىگىنە ءتانتى بو­­لىپ كەلە جاتقان اداممىن. قا­دىر اقىن مەنىڭ پوەتيكالىق ءتىلى­م­­­- ءدى بايىتقان – فولكلور دەگەن ەكەن. سول ايتقانداي, بالا كەزدە وقى­عان باتىرلار جىرى مەن داس­تان­­دار, حالىق ەرتەگىلەرى ما­عان كەيىنىرەك جىر جازۋعا قوزعاۋ سال­عانىن دا جاسىرىپ قالعىم كەل­مەيدى. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ومىردەن كورگەندەرىم مەن كوڭىلگە تۇيگەن وي-تولعامدارىمنىڭ باسىن قوسىپ, ەكى كىتاپ شىعاردىم. ولاردىڭ دەنى – ولەڭدەر, – دەيدى زايدوللا اعا. ءبىز دارىگەر اقىن اقساقالدىڭ باسپا­دان شىققان كىتاپتارىن پاراق­تاي وتىرىپ, ونىڭ جۇرەگىن تەر­بەگەن ەلگە, جەرگە دەگەن ماحاب­بات, ەلباسىمىزعا دەگەن قۇر­مەت پەن ريزاشىلىق, جاڭا ەلوردا – استانانى ماقتان تۇتۋ, تاۋەل­سىز­دىكە ءتاۋ ەتۋ ەكەنىن اڭعاردىق. ءتىپتى, زايدەكەڭ بۇل تاقىرىپتارعا ارناپ اندەر دە شىعارىپتى. ونىڭ بايان مەن دومبىرا اسپاپتارىن ەركىن مەڭگەرگەنىنە دە كۋا بولدىق. ونىڭ ەلباسى مەن جاڭا ەلوردا – استاناعا ارناعان اندەرى مەن ولەڭدەرى وبلىس ورتالىعىنداعى كونتسەرت زالدارى ساحنالارىنان دا بىرنەشە مارتە شىرقالىپتى. – مەنىڭ «ەگەمەنگە» ايتاتىن ءوز­­­گە تالاپ-تىلەگىم جوق, قارا­عىم. ايتاي­ىن دەگەن ەڭ باستى وي-پىكىرىم وسى ەدى. ەگەر مەنىڭ وسى اعالىق اقجار­ما نيەتىم ءبىر قا­جەت­تەرىڭە جاراپ جاتسا, ماعان ودان باسقا ەشتەڭەنىڭ قاجەتى جوق. مەن سىزدەرمەن حابارلا­سىپ تۇرۋدى ءار­كەز وزىمە مارتەبە سانايمىن, دەدى زەكەڭ. ءبىز سەكسەننەن اسقان شاعىندا ەلىمىزدەگى ەرەن ەڭبەك­تەر شابىتىن شالقىتۋعا سەبەپشى بولعان اقىنجاندى اقساقالدىڭ جوعارىدا كەلتىرگەن كەيبىر وي-تولعامدارىن گازەتىمىزگە جولداعاندى ءجون كوردىك. تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان» ورال