دۇيسەنوۆا جۇمىسسىز جاستاردى اسكەرگە جىبەرۋدى ۇسىنادى

وسىدان ءبىراز بۇرىن دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆا ۇكىمەت وتىرىسىندا جۇمىسسىز جاستاردى اسكەرگە جىبەرۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتتى. «قورعانىس مينيسترلىگىمەن تيپتىك وقۋدان سوڭ جۇمىسپەن قامتىلماعان, مەكتەپتەن سوڭ جوعارى وقۋ ورىندارى جانە كوللەدجدەرگە تۇسپەگەن جاستاردى اسكەرگە الۋ جايىن قاراستىرىپ جاتىرمىز», – دەپ پرەمەر-مينيستر الدىندا ەسەپ بەرگەن ول, ەلىمىز حالقىنىڭ 24 پايىزىن قۇرايتىن 14-29 جاس اراسىنداعى 4 ميلليون 206 مىڭ جاستىڭ 686 مىڭى «ەرەكشە نازاردا ۇستايتىن» جاستار ەكەنىن دە ەسكەرتىپ ءوتتى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ولاردىڭ اراسىندا جۇمىسسىز, ەكونوميكانىڭ بەيرەسمي سالاسىندا تابىس تاۋىپ جۇرگەندەر, ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار بار. «ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان جاستاردىڭ 68 پايىزى, جۇمىسسىز جاستاردىڭ 38 پايىزى اۋىلدىق جەرلەردە تۇرادى. بۇلار – مەكتەپتەن سوڭ وقۋعا تۇسپەگەن, ءبىلىم الماعان جانە سوتتالىپ شىققاندار», – دەدى مينيستر. ءبىر قاراعاندا, جاي عانا ساندار بولعانمەن, بۇل – تەرەڭىرەك بويلاپ, كەلەشەككە كوز تىگە الاتىن جانداردى قاتتى ويلاندىرۋى ءتيىس بۇلتارتپاس دەرەك. بۇگىنگى بۇكىل الەمدى تەرروريزم ەلەسى كەزىپ, لاڭكەستىك ارەكەتتەر وسى كۇنگە دەيىن تۇراقتىلىق ارالى سانالىپ كەلگەن ءبىزدىڭ قازاق­ستانىمىزدا دا بوي كورسەتە باستاعان تۇستا, مۇنى ۇساق-تۇيەك دەپ قاراۋعا استە بولمايدى. ەكىن­شى جاعىنان, اۋىل – قازاقتىڭ التىن بەسىگى ەكەنىن ەسكەرسەك, ايتەۋىر ءبىر جۇمىستى الدانىش كورىپ, سودان تاپقان بولماشى عانا تابىس­تى تالعاجاۋ ەتىپ جۇرگەن جاستاردىڭ 70 پايىزعا جۋىعى, ال ەكى قولعا ءبىر كۇرەك تاپپاي جۇرگەن جۇمىسسىز جاس­تاردىڭ 40 پايىزعا جۋىعى اۋىلدا تۇراتىنى, وزگە دە تىرشىلىك ەتۋ نەگىزدەرىمىزدىڭ ءوزى قاتتى وزگەرىپ وتىرعانىن كورسەتەدى. ونىڭ ۇستىنە «ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان» قالعان 30 پايىز جاس پەن جۇمىسسىز جاستاردىڭ 60 پايىزى قالادا تۇرادى. ال بەلگىلى جۇمىسى, تۇراقتى تابىسى جوق ولار قايدا بارادى, كىمگە ەرەدى؟!. بۇل – ۇلتتىق بولمىسىمىز بەن قازاقى اسىل قاسيەتتەرىمىزدىڭ ساقتالىپ, ءارى قاراي دامۋىنا دا كەرى اسەرىن تيگىزىپ جاتقانى ءسوزسىز. سونىڭ سالدارىنان باۋىرمال­دىق, مەيىرباندىق, ۇلكەندى سىيلاۋ, كىشىنى تىڭداۋ, اۋىزبىرلىك, وتباسىنداعى سىيلاستىق, ەلگە, جەرگە, وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك سياقتى باسقا دا قۇندىلىقتاردىڭ قادىرى كەمىپ, سانانى تەك «تابىس تابۋ كەرەك» دەگەن ماتەريالدىق قاجەتتىلىك بيلەپ, ول ادامداردىڭ نەگىزگى ءومىر ءسۇرۋ مانىنە اينالىپ بارادى. ءدال وسىنداي جاعدايدا اۋىلدىق جەرلەردەگى ميلليونداعان گەكتار قۇنارلى دا شۇرايلى جەرلەر يگەرىلمەي, ءونىم ءوندىرۋ بىلاي تۇرسىن, پايداعا جارامايتىنداي دەڭگەيدە توزىپ بارا جاتقاندىعى قىنجىلتادى. جاستاردى ەڭبەكپەن قامتۋ, ولاردى وتانسۇيگىشتىك رۋحىندا تاربيەلەۋ, كەلەشەگىن قامتاماسىز ەتۋ تۇرعىسىنان, تامارا ءدۇي­سەنوۆا حانىمنىڭ ۇسىنىسى نازار اۋدارۋعا ابدەن لايىق. مۇنى تەزدەتىپ شەشىپ, جۋىق ارادا ىسكە اسىرسا – نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. ونىڭ ۇستىنە تەك جۇمىسسىز جۇرگەن جاستار عانا ەمەس, 18 بەن 27 جاس اراسىنداعى بارلىق جاس قازىرگىدەي 1 جىل ەمەس, 2 جىل مىندەتتى اسكەري قىزمەتتەن وتەتىن زاڭ قابىلداۋ قاجەت. ءتىپتى وعان «جوعارى وقۋ ورىندارىنا كوپ جاعدايدا تەك مىندەتتى اسكەري قىزمەتىن وتەگەن جاستار عانا قابىلدانادى», دەگەن ارنايى باپ ەنگىزىلسە دە ارتىق بولماس پا ەدى؟ سوندا قازىرگىدەي اتا-اناسىنىڭ تىرنەكتەپ جيناعان قارجىسىن 4-5 جىل بويى اقىلى وقۋعا جۇمساپ, سوڭىندا جۇمىسسىز قالاتىن جاعداي دا جاقسى جاعىنا قاراي وزگەرەرى انىق. الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق تۇرعىدا بۇل – ەل ءۇشىن دە, قوعام ءۇشىن دە, ءار-ءبىر جاس ءۇشىن دە تەك پايدالى بولاتىنى ءسوزسىز. ويتكەنى, سوڭعى دەرەكتەرگە قاراعاندا, قازىر جاستاردىڭ باسىم كوپشىلىگىنىڭ دەنساۋلىعى ناشار. ءبىز 14 جاسقا كەلگەن ءجاسوسپىرىمدى تىركەۋگە الىپ, اسكەري ەسەپكە قويامىز. ءاس­كەري ەسەپكە الىنعان ءاربىر جاس­وسپىرىمدى تۇراقتى دارىگەرلىك باقىلاۋعا الىپ, اۋرۋى بار بولسا ەمدەپ, 18 جاسقا تولعانشا ونى اسكەر قاتا­رىندا قىزمەت ەتۋگە سا­قا­داي-ساي ەتىپ دايىنداساق, قانە. بۇل سالاماتتى ۇرپاق تاربيەلەۋ تۇرعىسىنان مەملەكەت ءۇشىن وتە ماڭىزدى بولار ەدى. ەكىنشى, جاستار تولىق مىندەتتى اسكەري قىزمەتتەن وتەتىن بولسا, ولاردىڭ بارلىعى تازا اسكەري بولىمدەرگە تۇسپەيتىنى انىق. سوندىقتان اسكەردە جاستارعا ءارتۇرلى كاسىپ ۇيرەتىپ, قىزمەتتىڭ سوڭعى جىلىندا تىكەلەي ءبىر كاسىپكە بەيىمدەپ, مىسالى جول, تەمىرجول, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى, اۋىل شارۋاشىلىعى, باسقا دا سالالارعا باۋلىساق ۇتىلماس ەدىك. ءسويتىپ, ولاردىڭ تاپقان تابىستارى ارقايسىسىنىڭ اتىنا اشىلعان ارنايى ەسەپشوتتارعا اي سايىن اۋدارىلىپ وتىرسا. بۇل الەمدىك تاجىريبەدە جوق ەمەس. باسقاسىن بىلاي قويعاندا, ءبىز كوبىرەك ارالاساتىن ەلدەردە, باستى ارىپتەسىمىز – رەسەيدە مۇنىڭ ءبارى ءبىرازدان بەرى ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. تاعى ءبىر ماڭىزدى نارسە, ستۋدەنت جانە وقۋشى جاستاردىڭ جىلىنا ەكى-ءۇش اي جۇمىس ىستەيتىن ەڭبەك وتريادتا­رىن ۇيىم­داستىرۋدى قولعا الۋدىڭ ارتىقتىعى جوق. سوندىقتان تامارا دۇيسەنوۆا حانىم­­­­نىڭ ۇسىنىسىن تەك جۇمىس­سىز جاس­تاردى اسكەر قاتا­رىنا شاقىرۋ دەپ ەمەس, سالا­ماتتى ۇرپاق تاربيەلەۋ, جاستاردىڭ كەلە­شەگىن قامتاماسىز ەتۋ, ميلليونداعان جۇ­مىس كۇشىن ولاردىڭ جەكە وزدەرى ءۇشىن دە, قوعام ءۇشىن دە پايدالى بولاتىنداي كەشەندى تۇردە قاراستىرعان ءلازىم.  قۇتماعامبەت قونىسباي  الماتى وبلىسى