تابىس كوزى – تۇيەقۇس

قوبدالىق سايلاۋ ماتاەۆتىڭ رەسەيدىڭ سامارا قالاسىنان افري­كالىق تۇيەقۇستىڭ بالاپاندارىن اكەلگەنىن ەستىپ, كۇرە جول بويىنداعى قازاقتىڭ باتىر قىزىنىڭ اتىن يەلەنگەن ءاليا اۋىلىنا ەرتەلەتىپ تارتىپ كەتتىك. ماقساتىمىز تاڭسىق ءىستى تاڭداعان جاڭاشىل ازاماتتىڭ قولعا العان شارۋاسىن الدا قالاي جۇرگىزۋگە بەكىنىپ وتىرعانىن ءبىلۋ ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. اۋىلداعىلاردىڭ جازدا كۇن كوتەرىل­­گەنشە كوسىلىپ جاتا المايتى­نى بەل­گىلى. سايلاۋ دا ەرتەلەتىپ, شارۋا جايى­مەن شاپقىلاپ ءجۇر ەكەن. ءبىز­­دى جىلى قارسى الدى. ءسوز اراسىندا بۇ­رىن-سوڭدى بۇل جاقتا بولىپ كور­­مە­گەن «ۇزىنتۇرالار» تۇقىمىن جەر­لەس­تەرى كۇن­دە قى­­زىق­تاپ كەتەتىنىن ايتىپ ءوتتى. بىلتىردان بەرى ساماراداعى تۇيە­قۇس فەرماسىنا بىرنەشە رەت با­رىپ, ونداعى فەرمەرلەردەن بۇل قۇس­تى كۇتىپ-باپتاۋدىڭ, ءوسىرۋدىڭ قىر-سىرى­نا  قانىعىپتى. سودان تاۋە­ك­ەلگە بەل بۋ­عان ەكەن. ونىڭ اۋلا­سىندا قازىر تۇيە­قۇستىڭ 20 بالاپانى باعىلۋدا. بولاشاقتا بۇل كاسىپتى وتباسىلىق بيزنەسكە اينالدىرۋ دا ويىندا بار. «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجى­لاي قولداۋ قورى» اقتوبە فيليالى ارقى­لى مەملەكەتتەن از پايىزبەن 1 ميل­ليون 700 مىڭ تەڭگە كولەمىندە نە­سيە العان جىگىتكە بۇل قاراجات از­دىق ەتۋدە. تۇيەقۇستىڭ ءاربىر بالاپا­نىن 68 مىڭ تەڭگەدەن العان سايلاۋ سۋبسيديا الۋدان دا ءۇمىتتى. قازىر ول جەكە كاسىپكەرلىك اشۋ ءۇشىن قۇجاتتارىن ازىرلەپ ءبىتتى. «جىل باسىندا تۇيەقۇس شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن فەرمەردەن ءاربىر بالاپاندى 56 مىڭ تەڭگەگە ساتىپ الاتىن بولىپ كەلىسكەنبىز. الايدا, دوللار قۇنىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى باعا كوتەرىلىپ كەتتى. «شەشىنگەن سۋدان تايىنباس» دەگەندەي, ۇسىنعان باعاعا كەلىسۋگە تۋرا كەلدى. سول سەبەپتى نەسيە قارجىسىنا جوس­پار­لاعان بىرقاتار شارۋالارىمدى جۇزەگە اسىرۋعا قاراجات قولبايلاۋ بولىپ تۇر», – دەيدى ول. ەكى ايلىق تۇيەقۇستار ءبىراز «بوي  تۇزەپ» قالىپتى. سايلاۋدىڭ ايتۋىنشا, 1,5 جىلدا جىلىنا 40 جۇمىرتقاعا دەيىن بەرەدى. ول وسى جۇمىرتقادان بالاپان شىعارۋ ءۇشىن ينكۋباتور ساتىپ الماقشى. ينكۋباتور رەسەيدە 600 مىڭ تەڭگە تۇرادى. سول ءۇشىن تاعى دا نەسيە الماق نيەتتە. تۇيەقۇس 70 جىلعا دەيىن ءومىر سۇرەدى ەكەن. ازىرگە تۇيەقۇستىڭ سانىن كوبەيتۋ­دى ماقسات ەتىپ وتىرعان ماتاەۆ بۇل قۇس­تىڭ پايداسى شاش ەتەكتەن ەكە­نىن العا تارتا اڭگىمەلەدى. ءوزى وتە ءوسىم­تال. تۇيەقۇستىڭ ەتى مەن جۇمىرت­قاسى جەڭسىك اس رەتىندە اسا پاي­دا­لى. اسىرەسە ونكولوگيالىق, اسقا­زان-ىشەك جانە باسقا اۋر­ۋ­لارعا تاپتىرمايتىن ەم. ءبىر جۇمىرت­قا­سى­نىڭ سالماعى 1,5 – 2 كيلوسى تارتادى, باعاسى 8 – 10 مىڭ تەڭگە شاماسىندا. ءبىر جۇ­مىرت­قاسى ون ادامدى تاماق­تان­دىرۋعا جەتەدى. ەتىنىڭ ءبىر كيلوسىن 8-10 مىڭ تەڭ­گەگە وتكىزۋگە بولاتىن كورىنەدى. تەرىسى, تۇيا­عى, تۇمسىعى دا كادەگە اسادى. س.ماتاەۆ اۋىلداعى ورتا مەكتەپتە دەنە شىنىقتىرۋ ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ جۇمىس ىستەيدى. ال مىناۋ ونىڭ بوس ۋا­قى­تىندا اينالىساتىن ءحوببيى ىسپەت­تەس. ساتىبالدى ءساۋىرباي, «ەگەمەن قازاقستان» اقتوبە وبلىسى