قۇپيا قۇجاتتار كورمەگە قويىلدى

كەشە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى مۇراعاتىنان الىنعان قۇجاتتار نەگىزىندەگى كورمەنىڭ اشىلۋ ءراسىمى ءوتتى. وندا ەلباسىنىڭ جاھاندىق جانە ايماقتىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋداعى باستامالارى كورىنىس تاپقان.   سالتاناتتى راسىمدە ءسوز العان سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى رومان ۆاسيلەنكو قازاقستان تاۋەلسىزدىك العان العاشقى جىلداردان بەرى يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ يدەياسىن باتىل ۇستانىپ كەلە جاتقان ەل ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. ال قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى مۇراعاتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قايرات الىمعازينوۆ: «كسرو ىدىراپ جاتقان تۇستا جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز موينىنا الا تۇرىپ, 1991 جىلى 29 تامىزدا سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىن جابۋ تۋرالى جارلىققا قول قويعان ەدى. وسى تاعدىرشەشتى جارلىق ارقىلى پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ يادرولىق دەرجاۆالار باسشىلارىنا تاعىلىم كورسەتىپ, قارۋسىز الەمنىڭ كوشباسشىسىنا اينالدى», دەي كەلە, پرەزيدەنت مۇراعاتىندا «وتە قۇپيا» تاڭباسىمەن ساقتالعان, كەزىندە جۇرتشىلىققا بەلگىلى بولماعان قۇجاتتار كورمە اياسىندا جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىنىلىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. «ماسەلەن, 60-شى جىلدارى جۇمىس ىستەگەن دارىگەرلەردىڭ ارنايى كوميسسياسىنىڭ قورىتىندىلارى بار. 1987-1988 جىلداردىڭ وزىندە 32 سىناق وتكىزىلدى. سونىڭ سالدارىنان, ءاربىر ءۇشىنشى جارىلىستا  جەر بەتىنە 20-دان 150 كيلوتونناعا دەيىن  راديواكتيۆتى گازدار تارالىپ كەتكەن. مىنە, وسىنداي دەرەكتەر كورسەتىلگەن قۇجاتتاردى دا وسى كورمەدەن تابۋعا بولادى. جالپى, پرەزيدەنت مۇراعاتىنىڭ قۇجاتتارىمەن تانىسۋ ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ جاپپاي يادرولىق قارۋسىزدانۋ ۇدەرىسىنە, جەر بەتىندە بەيبىتشىلىك ورناتۋ ىسىنە قوسقان ۇلەسىنە قاتىستى كوپ مالىمەت الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ ويلايمىز», دەدى مۇراعات ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى. اۆستريا مەن سلوۆەنياداعى ەلشى, قازاق­ستاننىڭ ۆەنا قالاسىنداعى حالىقارالىق ۇيىمدار جانىنداعى تۇراقتى وكىلى قايرات سارىباي مەن  ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترلى­گىنە قاراستى اتومدىق جانە ەنەرگەتيكالىق قاداعالاۋ مەن باقىلاۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى تيمۋر جانتيكين جۋرناليستەرگە ارناپ بريفينگ وتكىزدى. قايرات سارىباي قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ حالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋعا, بارشا ادامزاتتىڭ يگىلىگى ءۇشىن ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك دامۋعا باعىتتالعان بەلسەندى سىرتقى ساياساتىنا توقتالىپ ءوتتى. «وسىنداي ساياساتتىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ ەلىمىز لايىقتى قۇرمەتكە يە بولىپ وتىرعانى بارشامىزعا ايان. ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان 25 جىل ىشىندە مەملەكەت باسشىسى كوپتەگەن حالىقارالىق باستاما كوتەرىپ, ونى جۇزەگە اسىردى. ماسەلەن, ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى جونىندەگى  كەڭەس بۇگىندە بەدەلدى ۇنقاتىسۋ الاڭىنا اينالدى. الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرى سەزىنىڭ وتۋىنە ۇيىتقى بولدى. وسىنىڭ ءوزى قىرۋار شارۋا. ەلباسى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 70-ءشى سەسسياسىنىڭ مىنبەرىنەن ۇسىنعان «الەم. XXI عاسىر» مانيفەسىندە جالعاسىن تاپقان جاڭا باستامالارى  دۇنيە جۇزىندە, اسىرەسە, مەن قىزمەت اتقارىپ جۇرگەن ۆەنا قالاسىنداعى حالىقارالىق ۇيىمداردا ۇلكەن رەزونانس تۋعىزدى», دەدى ق. سارىباي. وسىلاي دەي كەلە, ول ۆەنا قالاسىنداعى حالىقارالىق ۇيىمدار جانىنداعى تۇراقتى وكىلدىكتىڭ, ەلشىلىكتىڭ ەلباسىنىڭ حالىقارالىق باستامالارىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا اتقارىپ جاتقان جۇمىستارىنا توقتالدى. «جالپى, ەلىمىزدىڭ يادرولىق قارۋسىزدانۋ جانە جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋلارىن تاراتپاۋ ءتارتىبىن نىعايتۋ سالاسىنداعى كۇش-جىگەرى الەمدىك قولداۋعا يە بولىپ, كەڭىنەن مويىندالدى», دەدى ق. سارىباي. بريفينگ بارىسىندا ەنەرگەتيكا مينيستر­لىگىنە قاراستى اتومدىق جانە ەنەر­گەتيكالىق قاداعالاۋ مەن باقىلاۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ت.جانتيكين ۆەدومستۆو اياسىندا وسى ماسەلە توڭىرەگىندە اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا, ەلىمىزدەگى تومەن بايىتىلعان ۋران بانكىنە قاتىستى قويىلعان ساۋالدارعا جاۋاپ بەردى. ءلايلا ەدىلقىزى, «ەگەمەن قازاقستان»