ون ەكى تىلدە كومەكشى قۇرال شىعاردى

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قىزمەت ەتە باستاعان حالىقارالىق «استانا» قارجى ورتالىعى قازاق ءتىلىنىڭ كەڭ قانات جايۋىنا قوماقتى ۇلەس قوسا باستادى. وسىدان ءۇش جىل بۇرىن باستاۋ العان يگى ءىس بۇگىنگى تاڭدا حالىقارالىق شەڭبەردە جۇزەگە اسىرىلۋ ۇستىندە. اتالعان ورتالىقتاعى اكىم­شىلىك دەپارتامەنتى ديرەك­تورى­نىڭ ورىنباسارى شەرۋباي قۇر­مانباي ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى مەن ابىلاي حان اتىنداعى قازاق حالىقارالىق قاتىناستار جانە الەم تىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىن­داعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى, س.امانجولوۆ اتىنداعى شى­عىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋني­­ۆەرسيتەتى مەن كيمەپ جانە قازاق گۋمانيتارلىق زاڭ ۋنيۆەرسيتەتى سىندى ەلىمىزدەگى بەلدى وقۋ ورىن­دارىنىڭ 40-تان استام اۆتورلىق توپ وكىلدەرىنەن قۇرالعان وقىتۋ­شىلار قاۋىمى­نىڭ اتسالىسۋىمەن تاياۋدا عانا ون ەكى تىلدە اقپار بە­رەتىن كومەكشى قۇرال جارىق كوردى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ تۇسىندىرۋىنشە, ءتىل ۇيرەتۋگە ءۇن­دەيتىن جوبانىڭ اۆتورلىق توبىنا ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ۇزاق جىلدان بەرى ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان عالىم, وقىتۋشىلار مەن تاجىريبەلى ۇستازدار قاۋىمى قا­تىستىرىلعان. «ولاردىڭ كوپشىلىگى شىعىس پەن باتىستىڭ ءىلىم-ءبىلىمىن وقىپ-توقىعان ىزدەنۋشىلەر. اسىرەسە, قىتاي, كورەي, جاپون عالىمدارىن كوبىرەك تارتتىق. ونداعى كوزدەلگەن ماقسات – وسىنداي كومەكشى قۇرال­دار ارقىلى ءتىلىمىزدىڭ قولدانىس اياسىن مەيلىنشە كەڭەيتە ءتۇسۋ», – دەدى ش.قۇرمانباي ۇلى. كەلەر جىلى قازاقستاندا وتەتىن ەكسپو-2017 كورمەسىنە شەت مەملەكەتتەردەن مىڭداعان تۋريستەر مەن ينۆەستورلار كە­لەتىندىگىن ەسكەرسەك, انا ءتىلىمىزدىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋ باعى­تىندا بۇل راسىمەن دە دەر كەزىندە قولعا الىنعان جوبا ەكەنى داۋسىز. ونىڭ ۇستىنە حالىقارالىق دەڭگەيدە جۇمىس ىستەيتىن قارجى ورتالىعىنىڭ ۇيىتقىسىمەن جارىق كورگەن كومەكشى قۇرال 12 تىلدە ءار ءسوزدىڭ اۋدارماسى مەن تۇسىندىرمەسىن ۇسىنادى. ولار نەگىزىنەن قازاقشا – ورىسشا, قىتايشا – قازاقشا, كورەيشە – قازاقشا, ۇندىشە – قازاقشا جانە كەرى باعىتتا دايىندالعان. وسىلايشا, ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرىنىڭ ءوزارا تۇسىنىسۋىنە سەبەپكەر بولاتىن كومەكشى قۇرال قازىرشە ءبىر مىڭ دانامەن شىعارىلعان. دەسەك تە, الداعى ۋاقىتتا ءۇشبۋ دۇنيەنىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسىن تاراتۋ ويدا بار. ارقايسىنىڭ كولەمى ون باسپا تاباقتان تۇراتىن بۇل تىلدەسكىش قۇرالدان بولەك, جۇمىس توبى وسى كۇندەرى 50 باسپا تاباقتان تۇراتىن ورىسشا-قازاقشا-اعىلشىنشا قار­جى, بانك سالاسىنداعى تەرميندەر سوزدىگىن دايىنداۋدا. ءسوز­دىكتە 40 مىڭنان استام سوزدەر قامتىلادى دەپ جوسپارلانعان. ماماندار تىلدەسكىش قۇرالدا الەمگە ەڭ كەڭ تارالعان ون ەكى ءتىل قامتىلعانىن ايتادى. سونىمەن قاتار, قارجى, بانك سالاسىنداعى قىزمەتكەرلەرگە قازاق ءتىلىن وقىتۋعا ارنالعان وقۋلىقتار شىعارۋدا. ەۋروستاندارتقا لايىقتالىپ, «قازتەست» جۇيەسىنە نەگىزدەلگەن بەس دەڭگەيلى وقۋ قۇرالدارى جەكە-جەكە كىتاپ رەتىندە دايىندالۋدا. وعان قوسا وقۋلىقتاردىڭ قوسىمشاسى رەتىندە جۇمىس داپتەرى مەن ونىڭ CD ديسكىلەرىنىڭ اۋديو نۇسقاسى دا ءتىل ۇيرەنۋشىلەردىڭ نازارىنا ۇسىنىلادى دەپ كۇتىلۋدە. «بىزدە قارجى مەن ەكونوميكا سالاسى قازاقشا سويلەمەي, مەملەكەتتىك ءتىل تولىققاندى قول­دانىسقا ەنبەيدى دەگەندى ءجيى ايتادى. راسىمەن دە, وسى ءسوزدىڭ جانى بار. اقيقاتىندا بۇل ەلىمىزدىڭ ەڭ نەگىزگى سالالارى بولعاندىقتان, وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ماقساتىمەن قولعا الىنعان جوبالار ەدى. وسىنداي قاداممەن مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ تىنىسىن تارىلتپاي, ەسەسىنە قارجى سەكتورىندا قازاق ءتىلىنىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋدى كوزدەيمىز», – دەدى فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ش.قۇرمانباي ۇلى. نۇرلىبەك دوسىباي, «ەگەمەن قازاقستان»