25 ماۋسىم, 2016

الەۋمەتتىك ماڭىزى زور ماسەلە

428 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن
دومپارلامەنت سەناتىنىڭ جالپى وتىرىسىندا پالاتا دەپۋتاتى قۋانىش ايتاحانوۆ ۇكىمەت باسشىسى كارىم ماسىموۆكە دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى. وندا ەل تۇرعىندارىنىڭ ءبىراز بولىگى ءۇشىن اسا كوكەيكەستى بولىپ تابىلاتىن تۇرعىن ءۇي ماسەلەسى كوتەرىلىپ, بىلاي دەلىنەدى: «ەلىمىزدە تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى جولى – جەكەمەنشىك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى. الاي­دا, جەر كودەكسىندەگى رەسپۋبليكا ازا­­مات­تارى­نىڭ جەكە ءۇي قۇرىلىسىن ءجۇر­­گىزۋ ءۇشىن جەر تەلىمىن الۋعا قۇقى بار دەگەن زاڭ تالابى, ءۇي سالۋعا جەر تەلى­مى ينف­راقۇرىلىمى بار جەرلەردەن بەرىلەدى دەگەن نورماعا بايلانىستى, ورىندالماي كەلەدى. ال جەكە ءۇي قۇرىلىسى ينفرا­قۇ­رى­­لىمىنا قارجى وتە از بولىنەدى, كەيبىر وڭىرلەردە مۇلدە بولىنبەيدى. سال­دارىنان جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋ ءۇشىن جەر تەلىمىن الۋ كەزەگى سوڭعى  10 جىل­دا 14 ەسەگە ءوسىپ, 1,4 ملن. ادامدى قۇرا­دى. بۇل تۇرعىندار اراسىندا نارا­زى­لىق تۋدىرۋدا. جەر رەفورماسىنا باي­­لانىستى كەلىپ جاتقان ۇسىنىس-سۇراق­تاردىڭ 75%-ى وسى ماسەلەگە ار­نالعان. جاستار ۇيلەنىپ جەكە ءۇي بولىپ شىققىسى كەلەدى, بىراق باسپانا جوق. جەكە ءۇي سالىپ الايىن دەسە, جەر تەلىمى جوق. مەملەكەتتىڭ بارلىق ازا­ماتتاردى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋى مۇمكىن ەمەس ەكەنى بەلگىلى. ۇكىمەت جەكە ازاماتتاردىڭ الەۋەتىن پايدالانىپ, جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋدا بارىنشا قولداۋ كورسەتۋ كەرەك. ازاماتتارعا ءۇي سالۋعا جەر تەلىمى بەرىلسە, ولار ءوز قار­جىلارىمەن ءۇي سالىپ الادى. مە­م­لەكەتتىڭ ۇنەمدەلگەن قارجىسىن جاعدايى تومەن, كوپبالالى وتباسىلارىنا قولجەتىمدى تۇرعىن ۇيلەر سالۋعا جۇمساۋعا بولادى. باسپانا ماسەلەسى تەزدەپ شەشىلەدى, ەكى جاققا دا ءتيىمدى. سوندىقتان ۇكىمەت جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋ­دى جەدەلدەتۋ ءۇشىن جەر تەلىم­دە­­رىن بەرۋ ماسەلەسىن شەشىپ, جەكە ءۇي سالۋ­­­شىلارعا مەملەكەتتىك قولداۋ كور­­سەتۋدى, ارزان, ۇزاق مەرزىمدى نەسيە, ينف­را­قۇرىلىم سالۋ, قۇرىلىس ماتە­ريال­­­دارىمەن قام­تاماسىز ەتۋ, ت.ب. ماسە­لە­لەردى قاراس­تىراتىن ارنايى «جە­كەمەن­شىك ءۇي قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ تۋرا­­لى» زاڭ جوباسىن ازىرلەپ, پار­لا­مەنتكە ەنگىزۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن. باسپانا ماسەلەسى دەموگرافياعا, ەل تاۋەلسىزدىگىنە تىكەلەي اسەر ەتە­تىن وتە ۇلكەن ماڭىزدى الەۋ­مەت­تىك ماسەلە ەكە­نىن ەستەن شىعار­ماۋى­مىز كەرەك».
سوڭعى جاڭالىقتار