ەلباسىمىز قانداي كەزەڭ بولسا دا ءاردايىم حالىقتىڭ قامىن ويلاعان. وسىعان قازاق ەلىن جاڭا دامۋ بەلەستەرىنە كوتەرگەن قۇندى باعدارلامالارىمەن ستۋدەنت جاستاردىڭ ساناسىنا ويلار تاستاپ وتىر. مىنە, ەل دامۋىنىڭ, ءوسىپ-ءوركەندەۋىنىڭ جاڭا بەلەسىندە ۇلت جوسپارىن جاريالادى. ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ جاستارى, ۇستازدار قاۋىمى مۇنى قۋانا قۇپتادى. بۇل باعدارلامادا قازاق ەلىنىڭ ۇرپاق بولاشاعى جولىندا ۇلكەن بەتبۇرىسقا بۋعانى ايقىندالعان. ەلباسىنىڭ ۇلت جوسپارى – ەلدىڭ ەرتەڭى. ماڭىزدى ستراتەگيالىق قۇجات.
ءالى ەسىمدە, 1995 جىلى سەمەيگە ارنايى ىسساپارمەن ەلباسىمىز كەلدى, القالى جيىن ءوتتى. وبلىس, اۋدان, قالا اكىمدەرى, مەكەمە باسشىلارى, اقساقالدار جينالىپ, پرەزيدەنتىمىزدىڭ قاتىسۋىمەن, يۋنەسكو كولەمىندە تويلاناتىن ابايدىڭ 150 جىلدىعىن بيىك دارەجەدە وتكىزۋ تۋرالى كەڭەس ءوتتى. ول كەزدە مەن تەحنولوگيالىق ينستيتۋتتىڭ رەكتورى ەدىم. ەلباسىنا جاڭادان سالىنىپ جاتقان گلينكا كوشەسىندەگى تەحنولوگيالىق ينستيتۋتتىڭ, قازىرگى شاكارىم اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 12 قاباتتىق جاڭا عيماراتىن كورسەتتىك. ستۋدەنتتەر ءۇشىن جاڭا عيماراتتىڭ سالىنۋىنا وسىلايشا ەلباسى تىكەلەي ىقپال ەتتى جانە ونىڭ جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ, ءسويتىپ, حالىق يگىلىگىنە قىزمەت ەتۋ مەنىڭ ومىرىمدەگى تاعى ءبىر بيىك بەلەستى باعىندىرۋ بولدى. بۇدان كەيىن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى سپورت كەشەنىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىستى. سوندا تاڭعالعانىم, ەلباسى سۋعا ءجۇزۋ, ۆولەيبول ويناۋ سياقتى سپورتتىڭ كوپتەگەن تۇرلەرىن جاقسى مەڭگەرگەن ەكەن. ەلباسى مەنەن «سەمەيدىڭ تىنىس-تىرشىلىگى, جاعدايى قالاي؟ بۇل ساپارىمنىڭ بارىسىندا وزدەرىڭنىڭ, ياعني حالىقتىڭ قانداي تىلەگى بار, سونى بىلگىم كەلەدى؟» دەپ سۇرادى. مەن بىلاي دەدىم: «قۇرمەتتى ەلباسى, قازاقتا ماقال بار: «جاقسى كەلسە قۇت بولادى» دەگەن, ءسىزدىڭ كەلگەنىڭىز ءبىز ءۇشىن, ارينە, جاقسىلىقتىڭ نىشانى, جاستار ءبىلىم الاتىن وقۋ ورنى عيماراتىنىڭ سالىنۋىنا قارجى بەرىلدى. قالانىڭ كوشەلەرى دە جيناقىلانىپ, تازارىپ قالدى. حالقىمىزدىڭ ءسىزگە دەگەن سەنىمى ەرەكشە, ءسىزدىڭ كەلۋىڭىز جاقسىلىقتىڭ نىشانى دەپ ەڭسەلەرىن تىك ۇستاپ ماقتانىش سەزىمدە ءجۇر» دەدىم.
شىنىندا دا, ەلباسى ەل قامىن ويلايتىن بىردەن-ءبىر كوشباسشى. پرەزيدەنتىمىز ءوزىنىڭ كەزەكتى جولداۋىندا ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك جەتىستىكتەرمەن قاتار ءوسىپ كەلە جاتقان جاس ۇرپاققا ەرەكشە كوڭىل بولگەندىگى قۋانتتى. ءبىلىمدى وندىرىستە جۇمىس ىستەۋ ارقىلى شىڭداۋ كەرەك, وقۋ مەن ەڭبەك ەگىز دەگەن عوي. «مەن جاستارىمىزدى جۇمىسشى ماماندىعىن بەلسەندى مەڭگەرۋگە شاقىرامىن. جۇمىسشى ماماندىقتارىن مەڭگەرۋ كەرەك. كەزىندە مەن دە جۇمىسشى كيىمىن كيۋدەن باستادىم, دومنا پەشى وت-جالىنىنىڭ جانىندا تۇردىم. ۇلگى الىڭدار! جىلدار وتەدى, بىراق, وسى ومىرلىك تاجىريبەلەرىڭ, سەندەر قانداي ءومىر جولىن تاڭداپ الساڭدار دا, مىندەتتى تۇردە كادەلەرىڭە جارايدى», دەگەن جىلى لەبىزدىڭ وزىندە قانشاما تەرەڭ ماعىنا جاتىر, ءتۇسىنگەن ادامعا.
سونىمەن قاتار, پرەزيدەنت رۋ مەن تايپاعا ءبولىنۋ ۇلتتىق تۇتاستىقتان ايىرىلۋدىڭ وتە قاۋىپتى ءتۇرى بولىپ سانالاتىنىن جەتكىزدى. «قازاق شەجىرەسىنىڭ تۇپكى ءمانىن ۇمىتپايىق. الىپ داراقتىڭ بۇتاقتارى سەكىلدى, كۇللى رۋلاردىڭ ءتۇبىن قۋا كەلگەندە بارلىعى ءبىر عانا ۇلى تامىرعا, قازاق دەگەن ۇلتقا بارىپ تىرەلمەي مە؟», – دەدى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى. شىنىندا دا, جەتى اتانى ءبىلۋ كەرەك, ول تۇقىم تازالىعىن ساقتاۋ ءۇشىن. ماسەلەن, كارتوپتى ءبىر جەرگە ءۇش جىل قاتارىنان ەكسەڭ, سول جەردىڭ ءونىمى ۇساقتالىپ كەتەدى. سوندىقتان دا, گەنەتيكا ءۇشىن, ارينە, جەتى اتانى بىلگەن ءجون. ءبىز, ەڭ الدىمەن, ءبىرتۇتاس قازاق ەلى, قازاق ەكەندىگىمىزدى ۇمىتپاعانىمىز ءجون. بيىلعى جولداۋىندا مەملەكەت باسشىسى قاي شەجىرەنى الىپ قاراساڭ دا ول قازاقتىڭ بىرلىگى مەن تۇتاستىعىن ايگىلەيتىنىن ايتىپ ءوتتى. «بارلىعىمىزدىڭ ايتىپ ءجۇرگەن باتىر بابالارىمىز: قاراساي, بوگەنباي, قابانباي, ناۋرىزباي, ابىلقايىر, ابىلاي – بۇلار بارشا قازاققا ورتاق جانە شەجىرە بۇلارعا كەلىپ تىرەلمەيدى. شەجىرەنى ارى قاراي جۇرگىزەيىك, سوندا بارىپ, تۇبىمىزدە ءبارىمىز قانىمىز ءبىر قازاقتىڭ بالاسى بولىپ شىعامىز.
مەملەكەتتىك كومەك تەك جاعدايى جوق مۇقتاج ادامدارعا عانا بەرىلۋى كەرەك. كەزىندەگى اۋىل, دالا قازاقتارى بۇگىنگى جاھاندانۋ زامانىندا وتىرىقشى قالا قازاقتارىنا اينالدى. نارىقتىڭ تالابى سول, اركىم جانتالاسا ەڭبەك ەتۋ كەرەك. ەڭبەك ءونىمدى بولۋ ءۇشىن, ادام بالاسى ءبىلىمدى, پاراساتتى ءارى مادەنيەتتى بولعان ءجون. قازاقستان يننوۆاتسيالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىم الۋ, ەڭبەك ەتۋ جانە رۋحاني ىزگىلىكتى, ادەپتى بولۋ باستى جولعا قويىلعان. پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» ماقالاسىنىڭ قۇندىلىعى سول, ءار ادامدى تولعاندىرىپ جۇرگەن ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋعا جول اشقاندىعى, ەل ساناسىنا سىلكىنىس تۋعىزعاندىعى, كەلەشەككە دەگەن سەنىمدى نىعايتقاندىعى دەر ەدىم.
نادىربەك ءاپسالياموۆ,
ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قازاقستان يننوۆاتسيالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرەزيدەنتى.
سەمەي.