كەيىپكەرىمدى بالا كۇنىمنەن بىلەمىن. ونىڭ ەسىمى – رامازان بوقان ۇلى. ۇقك وتستاۆكاداعى پولكوۆنيگى, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى. اكە-شەشەسىن دە جاقسى تانيمىن. ويتكەنى ءبىر اۋىلدانبىز. كورشى تۇردىق. اتا-اناسى ەلگە سىيلى ادامدار ەدى. اكەسى بوقان – ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ ارداگەرى. تۇلعالى ازامات بولاتىن. ءتۇرى سۇستى. ۇزاق جىلدار كەڭشاردا ەسەپ سالاسىندا قىزمەت ىستەگەن. جەڭىس كۇنى قارساڭىندا بوقان اكەنى مەكتەپكە شاقىرىپ, تالاي مارتە اڭگىمەسىن تىڭدادىق. ول كەزدە اۋىلدا سوعىسقا قاتىسقان قارتتاردىڭ ءبىرازى بار ەدى. كەيبىر مايدانگەرلەر سوعىس تۋرالى ايتقاندى ۇناتپايدى. ال بوقان اقساقال ونداي ەمەس. بىزگە قاندى قىرعىندا كوزىمەن كورگەن وقيعالاردى بۇكپەسىز باياندايدى. ال اناسى ءاسياحان اپا مەيىرىمدى, ەڭبەكقور جان ەدى. ونىڭ باۋ-باقشاسىندا جەمىستىڭ نەشە ءتۇرى جايقالىپ وسەتىن.
بوقان اكە مەن ءاسياحان اپا اۋىل ۇلگى تۇتاتىن وتباسىنىڭ ءبىرى بولدى. ولار التى ۇل, ءبىر قىز تاربيەلەپ ءوسىردى. بالالارىنىڭ ءبارى جوعارى ءبىلىم الىپ, لاۋازىمدى قىزمەت اتقاردى. رامازان – قوس قاريانىڭ ءتورتىنشى بالاسى.
كەڭەستىك كەزەڭدە شۇبارتاۋلىق جاستاردىڭ «مەكتەپ پارتاسىنان – مال شارۋاشىلىعىنا!» دەگەن باستاماسى رەسپۋبليكا كولەمىندە تارادى. ءبىر جاعىنان, وسى ناۋقانشىلدىق قازاق جاستارىنىڭ باعىن بايلادى. مەكتەپتى ۇزدىك وقىعان قىز-جىگىتتەر جوعارى وقۋ ورنىنا بارماي, اۋىلدا جۇمىس ىستەدى. ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز دە مەكتەپ بىتىرگەننەن كەيىن سىنىپتاستارىمەن بىرگە «اق جايىق» جاستار بريگاداسىن قۇرىپ, ەڭبەككە ارالاستى. تراكتور جۇرگىزدى. بىراق وسى ەڭبەك ەتكەن جىلدار وعان ومىرلىك ازىق سىيلادى. ادامدارمەن جاقىن ارالاسىپ, تاجىريبە الدى. بۇدان سوڭ اسكەر قاتارىنا الىنىپ, ازاماتتىق بورىشىن وتەدى. الايدا تالاپتى جاس بالا كۇنىنەن «تاريحشى بولسام دەپ» ارماندايتىن. سول ارمانى تەڭىزدەگى كوزدى ارباعان ماياكتاي ۇنەمى قول بۇلعاپ شاقىراتىن. اقىرى قاراعاندى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تاريح فاكۋلتەتىنە وقۋعا قابىلداندى. وسى جىلدارى اتالعان ءبىلىم ورداسىن كورنەكتى عالىم ەبىنەي بوكەتوۆ باسقاراتىن. جوعارى وقۋ ورنىن ۇزدىك وقىدى. ۇستازدارى ونىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنا جاقىندىعىن بايقاپ, سوعان باعىتتادى. ءتۇرلى عىلىمي كونفەرەنتسيالارعا قاتىسىپ, بايانداما جاسادى. قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتىن بىتىرگەننەن كەيىن ى. التىنسارين اتىنداعى ارقالىق پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنا وقىتۋشى بولىپ ورنالاستى. ستۋدەنتتەرگە ءدارىس وقي ءجۇرىپ, عىلىمعا قۇلاش ۇردى. اسپيرانتۋراعا ءتۇستى. كانديداتتىق ديسسەرتاتسياسىن قورعادى.
رامازان بوقان ۇلى – ءبىرسوزدى ادام. مىنەزى تۇيىق. كوپ اشىلمايدى. ونىڭ قاۋىپسىزدىك ورگاندارىندا قىزمەت ىستەۋى دە تەگىن ەمەس. ناعىز اسكەري تۇلعا. ءتارتىپتى ۇناتادى. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك سالاسىندا وتىز جىلعا جۋىق تابان اۋدارماي ەڭبەك ەتتى. ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە ەلەۋلى ۇلەس قوستى. بۇل ەڭبەگى دە ەش كەتپەدى. بىرقاتار مەملەكەتتىك ماراپاتقا يە بولدى.
اسىرەسە كەيىپكەرىمىز تۋعان جەرىن ەرەكشە جاقسى كورەدى. ەلدەن جاس كەزىندە كەتسە دە, كىندىگىن ۇزبەگەن. استانادان اۋىلعا ءجيى بارادى. اكە-شەشەسىنىڭ باسىنا بارىپ, قۇران وقىتادى. رامازان كەلگەندە اۋىلداعى قۇرداستارى دا قۋانادى. ءبارى قىزىقتى بالا كۇندەرىن ەسكە الىپ, ءماز بولادى. ءبىر وكىنىشتىسى, بۇگىندە باياعى بەرەكەلى اۋىل جوق. شالعايداعى كوپتەگەن ەلدى مەكەن جۇدەۋ كۇي كەشىپ وتىر. وسى جاعداي ونى قاتتى الاڭداتادى. الايدا رامازان اعا قولىنان كەلگەنشە, جەرلەستەرىنەن كومەگىن ايانىپ قالعان ەمەس. وسىدان ەكى-ءۇش جىل بۇرىن ەلوردادا تۇراتىن باۋىرلارمەن بىرگە جاس كوشەتتەردى ساتىپ اپارىپ, اۋىلداعى ساياباققا وتىرعىزدى. بۇگىندە بۇل كوشەتتەر بوي تارتىپ, ءوسىپ قالدى.
ەندى ءبىر وقيعاعا توقتالايىق. وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن وعان قوستاناي وبلىستىق اسكەري كوميسسارياتىنان حات كەلەدى. وندا رەسەيدەگى نوۆگورود وبلىستىق «پويسكوۆايا ەكسپەديتسيا «دولينا پامياتي ن.ي. ورلوۆا» قوعامدىق ۇيىمىنىڭ باس مامانى ل.ۆ. لىسوۆانىڭ حاتىنىڭ كوشىرمەسى بەرىلگەن. حاتتا 2008 جىلى 18 تامىزدا اتالعان وبلىستىڭ پارفين اۋدانى ۆاسيلەۆششينا دەرەۆنياسى ماڭىنان ەكسپەديتسيا مۇشەلەرى بىرنەشە جاۋىنگەردىڭ سۇيەگىن تابادى. سونىڭ ءبىرىنىڭ قاسىنان تابىلعان مەدالوندا «قوستاناي وبلىسى امانگەلدى № 1 اۋىل قابىرعا ۇجىمشارىنىڭ تۋماسى, قاتارداعى جاۋىنگەر سەيىتقاسوۆ قايىر» دەگەن جازۋ بار ەكەن. وسىعان «جاۋابىن بەرىڭىزدەر» دەپ جازىلعان. حاتتى وقىعاننان كەيىن رامازاننىڭ كەۋدەسىن وكسىك قىسىپ, كوزىنە جاس الدى. بۇل – اكەسىنىڭ تۋعان اعاسى ەدى. اكەسى كوزى جۇمىلعانعا دەيىن اعاسىن كوپ ىزدەدى. بىراق ەشقانداي دەرەك تابىلمادى. ءسويتىپ, ول كىسى 2009 جىلى مامىر ايىندا باۋىرىمەن بىرگە ۇلى شىڭعىستى ەرتىپ, «ياسنايا پوليانا» دەگەن تۋىسقاندار زيراتىنداعى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا قازا بولعان جاۋىنگەرلەردى قايتا جەرلەۋ راسىمىنە بارىپ قاتىستى. اتاسىنىڭ بەيىتىنە تۋعان جەرىنىڭ توپىراعىن اپاردى. ەلگە كەلگەننەن كەيىن اۋىلعا بارىپ, اتاسىنا بەلگى قويىپ, قۇران وقىتتى. وسى وقيعا جايىندا بەلگىلى قالامگەر قايسار ءالىم باس گازەتتە كولەمدى ماقالا جازدى.
بۇل – رامازان بوقان ۇلىنىڭ ازاماتتىق ءبىر قىرى. ايتا بەرسە, ونداي قىرى كوپ. ءجا, ونى كەلەسىگە قالدىرايىق.