ورال قالاسىندا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, قازاق حالقىنىڭ قاھارمان قىزى مانشۇك مامەتوۆانىڭ مەموريالدىق مۋزەيى 1982 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ تۇر. مۋزەي تاريحي عيماراتتا, 1932–1934 جىلدارى مامەتوۆتەر وتباسى تۇرعان ۇيدە ورنالاسقان. مىنە, وسى جەردە دارىگەر احمەت مامەتوۆتىڭ جەكە ءمورى ساقتالعان.
مانشۇكتىڭ اكەسى احمەت مامەتوۆ (احمەدعالي مامىت ۇلى) تۋرالى بۇرىن مۇلدەم ايتىلمايتىن. ونىڭ تانىمال اعارتۋشى, اقىن, الاش قايراتكەرى جانە دارىگەر بولعانى تاۋەلسىزدىك جىلدارى عانا ايتىلىپ, ناسيحاتتالا باستادى.
احمەت مامەتوۆتىڭ ءومىرىن ەكى كەزەڭگە بولۋگە بولادى: 1910–1915 جىلدارى ۋفا مەن قازان قالاسىنداعى «عاليا», «حۋساينيا» مەدرەسەلەرىندە وقىعان احمەت 1912–1914 جىلدارى «كەڭەس», «عيبرات» اتتى ولەڭ كىتاپتارىن شىعارعان. 1911–1913 جىلدارى «قازاقستان» گازەتىنە شىعارمالارى جاريالانعان. 1917–1918 جىلدارى تاشكەنتتە شىققان «بىرلىك تۋى» گازەتىندە, كۇنباتىس الاشوردا – ويىل ءۋالاياتىنىڭ «ەركىن قازاق» باسىلىمىندا, ورال گۋبەرنەلىك «قىزىل تۋ» گازەتىندە قىزمەت ەتتى. 1920 جىلداردىڭ باسىندا الاش قوزعالىسىنا قاتىستى قۋدالاۋ باستالعاندا جۋرناليستىك قىزمەتىن تاستاپ, مۇلدەم جاڭا كاسىپكە بەت بۇردى.
احمەت مامەتوۆ 1923–1927 جىلدارى ساراتوۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەديتسينا فاكۋلتەتىندە ءبىلىم الدى. ودان كەيىن ماڭعىستاۋ, سەمەي وڭىرىندە دارىگەر بولىپ قىزمەت ەتتى. 1930 جىلى الماتى قالاسىندا قازاق تەرى جانە جۇقپالى اۋرۋلار عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ العاشقى ديرەكتورى بولدى. ونى قازاقستانداعى تەرى-ۆەنەرولوگيا سالاسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى دەسە دە بولادى. 1931–1937 جىلدار ارالىعىندا ورال, الماتى قالالارىندا قىزمەت اتقاردى. 1937 جىلى تۇتقىندالىپ, اتۋ جازاسىنا كەسىلدى.
مىنە, مۋزەيدەگى ءمور – الاش ارىسىنىڭ ءومىرىنىڭ ەكىنشى, دارىگەرلىك كەزەڭىندە پايدالانعان جادىگەر. ونىڭ مۋزەي قۇرالعان كەزدە تۇلعانىڭ جارى ءامينا سۇلەيمەنوۆا تاپسىرعان بولسا كەرەك. موردە شەڭبەردى اينالدىرا «احمەت مامەتوۆيچ مامەتوۆ» دەگەن, ورتادا «ۆراچ» دەگەن جازۋ بار.
باتىس قازاقستان وبلىسى