ەركەعالي راحماديەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونياسى قۇرامىنداعى عازيزا جۇبانوۆا اتىنداعى مەملەكەتتىك ىشەكتى اسپاپتار كۆارتەتىنىڭ الەمدىك تۋرنەسى بيىلعى كۇزدىڭ ايرىقشا وقيعاسى رەتىندە ەستە قالدى. ونەرلى تورتتىك ءوزىنىڭ مەملەكەتتىك مارتەبەگە يە بولعان 30 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ ءوتۋ اياسىندا حالىقارالىق ساحنالارعا شىعىپ, قازاق مۋزىكاسىنىڭ باي ءداستۇرىن الەمدىك اۋديتورياعا پاش ەتتى.
جاھاندىق تۋرنە
تۋرنە فرانتسيا, يسپانيا, سونداي-اق اقش ەلدەرىن قامتىدى. ءار قالاداعى كونتسەرت باعدارلاماسى وتاندىق كومپوزيتورلىق مەكتەپ پەن ورىنداۋشىلىق ءداستۇردى كلاسسيكالىق ەۋروپالىق جانە امەريكالىق كامەرالىق مۋزىكا مۇراسىمەن ۇيلەستىردى. پاريجدەن بوستونعا دەيىنگى سەريا قازاقستان مۋزىكاسىن الەمدىك دەڭگەيدە كورسەتۋگە, تىڭدارماندارعا ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ جاڭا قىرىن تانىستىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.
«مۋزىكادا شەكارا جوق. ءبىز قازاقستاننىڭ داۋسىن بۇكىل الەمگە ەستىرتكىمىز كەلەدى. ۇلتتىق مۋزىكامىزدىڭ جاڭا كلاسسيكالىق كەڭىستىكتىڭ اجىراماس بولىگى رەتىندە قابىلدانۋىن قالايمىز», – دەدى كۆارتەتتىڭ كوركەمدىك جەتەشىسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ەرنار مىڭتاەۆ تۋرنە ماقساتىنىڭ قىر-سىرىنا توقتالىپ.
1988 جىلى ستۋدەنتتىك ۇجىم رەتىندە قۇرىلعان كۆارتەت ءتورت ونجىلدىق ىشىندە ەۋرازياداعى ەڭ بەدەلدى كامەرالىق توپتاردىڭ بىرىنە اينالدى. يتالياداعى (Rovere d’Oro, Bellini Competition), جاپونياداعى (Osaka International Competition), يسپانياداعى حالىقارالىق كونكۋرستاردىڭ لاۋرەاتى اتانىپ, ەۋروپا, ازيا, سونىمەن قاتار امەريكاداعى ەڭ ءىرى ساحنالاردىڭ تورىنە كوتەرىلدى. قازىرگى قۇرامدا ونەر كورسەتىپ جۇرگەن ايدار توقتاليەۆ ء(بىرىنشى سكريپكا), الەكسەي لەبەدەۆ (ەكىنشى سكريپكا), بەكزات سايلاۋباي ۇلى (الت), ەرنار مىڭتاەۆ (ۆيولونچەل) باستاعان مۋزىكانتاردىڭ قاي-قايسىسى دا شەبەرلىگىمەن كوپتى ءتانتى ەتكەن كانىگى ماماندار. بۇگىندە عازيزا جۇبانوۆا اتىنداعى مەملەكەتتىك ىشەكتى اسپاپتار كۆارتەتى تەك ەلىمىزدىڭ باي مادەني ءداستۇرىن عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە زاماناۋي مۋزىكالىق كەڭىستىككە اشىق, الەمدىك دەڭگەيدەگى ورىنداۋشىلىق مەكتەپتىڭ ايناسى رەتىندە تانىلىپ وتىر.
پاريج: ۇستازعا تاعزىم
تۋرنەڭىڭ العاشقى ايالداماسى – پاريج. الەمگە ايگىلى «Salle Cortot» زالىندا كۆارتەت ونەر ۇجىمىنىڭ رۋحاني ۇستازى, اتاقتى ۆيولونچەليست ۆالەنتين بەرلينسكيدىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان فەستيۆال باعدارلاماسىندا ونەر كورسەتتى.
«بۇل ساحنادا ونەر كورسەتۋ – ەل مادەنيەتىنىڭ الەمدىك ارەناداعى مارتەبەسىن پاش ەتۋدىڭ سيمۆولى», – دەيدى كۆارتەت مۇشەلەرى.
ساحنادا Danel Quartet, ميحايل كوپەلمان, بوريس اندريانوۆ, نيكوليا بالدەرۋ جانە ليۋدميلا بەرلينسكايا سياقتى ايگىلى مۋزىكانتتارمەن بىرگە ونەر كورسەتكەن كۆارتەتتىڭ شىعارماشىلىق الەۋەتىنە كارى قۇرلىق كورەرمەندەرى ءتانتى بولدى. باعدارلامادا يوزەف گايدن, دميتري شوستاكوۆيچ, سەرگەي پروكوفەۆ, عازيزا جۇبانوۆا شىعارمالارى ورىندالدى.
مادريد: ءۇش الەم ءھام ءبىر ءتۇن
كەلەسى ايالداما – مادريد. «Auditorio Nacional de Música» ساحناسىندا رەسپۋبليكا كۇنىنە وراي يسپانياداعى قازاقستان ەلشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن «Tres Mundos y una Noche» – ء«ۇش الەم جانە ءبىر ءتۇن» اتتى كونتسەرت ءوتتى.
كۆارتەت باعدارلامادا ماەسترو البەرت سكۋراتوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن «Madrid Festival Orchestra», سونداي-اق «Bauhas Quartet» پەن «Parallel Quartet» انسامبلدەرىمەن بىرگە ونەر كورسەتتى. مادريد كەشىنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – قازىرگى وتاندىق مۋزىكا كوشباسشىلارىنىڭ ءبىرى قۋات شىلدەباەۆتىڭ شىعارمالارى ەۋروپالىق جانە يسپان كومپوزيتورلارىنىڭ تۋىندىلارىمەن قاتار شىرقالىپ, قازاق مۋزىكاسىنىڭ الەمدىك مادەني كەڭىستىكتەگى ورنىن ايقىندادى. سونداي-اق كۆارتەتپەن بىرگە ر.وماروۆ اتىنداعى قازاق حالىق اسپاپتارى وركەسترىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, دومبىراشى تالعات كارىموۆ ونەر كورسەتىپ, ءابدىمومىن جەلدىباەۆتىڭ «ەركە سىلقىم» كۇيىن ورىندادى. وسىلايشا, ءمادريدتىڭ تىڭدارماندارىنا ءۇش الەمنىڭ مۋزىكالىق ءۇنى – قازاق, ەۋروپا جانە يسپان ءداستۇرى ءبىر كونتسەرتتە ۇيلەسىپ جەتتى.
اقش: مۋزىكالىق وليمپ
الەمدىك تۋرنەنىڭ اسا ماڭىزدى نۇكتەسى— «Carnegie Hall» (Weill Recital Hall) ساحناسىنداعى كونتسەرت. نيۋ-يوركتەگى كونتسەرتتىڭ ۇيىمداستىرىلۋىنا الەمدىك ارەنادا قازاقستاندىق ونەردى ىلگەرىلەتۋ باستاماسىن قولداعان «اتامەكەن-اگرو» اۋىل شارۋاشىلىعى حولدينگى مۇرىندىق بولدى.
نيۋ-يوركتەگى ساحنا – الەمدىك كلاسسيكالىق مۋزىكاداعى مارتەبەلى ورىنداردىڭ ءبىرى. بۇل جەردە ونەر كورسەتۋ از عانا وتاندىق مۋزىكانتقا بۇيىرعان. ال كۆارتەت ءۇشىن بۇل – كاسىبي دەڭگەيىنىڭ الەمدىك قاۋىمداستىقتا مويىندالۋىنىڭ بەلگىسى, سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ اكادەميالىق مەكتەپ ءداستۇرىنىڭ ابىرويىن پاش ەتەتىن سيمۆولدىق ءسات.
كەش باعدارلاماسىنا يوگاننەس برامستىڭ فا مينور, Op.34 فورتەپيانولىق كۆينتەتى كىردى. ونى حالىقارالىق كونكۋرستاردىڭ لاۋرەاتى, نيۋ-يوركتەگى «Mannes College of Music» تۇلەگى, ەرەكشە تەحنيكاسى مەن تەرەڭ ەموتسيالىق ينتەرپرەتاتسياسىمەن تانىمال پيانيست تيمۋر مۋستاكيموۆ ورىندادى. تالانتتى ونەرپازدىڭ قاتىسۋى كونتسەرتكە ەرەكشە قۋات بەرىپ, قازاقستان مەن الەم اراسىنداعى شىنايى مۋزىكالىق ديالوگ جاسادى. كۆارتەتتىڭ كونتسەرتى سونىمەن قاتار چارلز-تاۋن, حاتبورو, فيلادەلفيا, مەيپل-گلەن قالالارىندا دا جالعاستى. ءار قالاداعى كورەرمەن وتاندىق ورىنداۋشىلارعا شەكسىز ىقىلاسىن ءبىلدىردى. بوستوندا انسامبل موتسارت, شۋبەرت, باربەر, قۋات شىلدەباەۆ شىعارمالارىنان تۇراتىن وزگە كامەرالىق باعدارلامامەن شىقتى. كۆارتەت ۇسىنعان كونتسەرتتىك باعدارلامانىڭ قاي-قايسىسى دا كورەرمەن كوڭىلىنە جول تاپقان ايرىقشا تولقۋلى ءسات بولعانى انىق. ال ايتۋلى تۋرنە – قازاق مۋزىكاسىنىڭ الەمدىك ارەنادا ءوز بيىگىن باعىندىرعاندىعىنىڭ ايقىن ايعاعى.